ماجرای تصویر شبیه مریم میرزاخانی روی جلد کتاب ریاضی ایتالیا چیست؟

انتشار تصویری از یک کتاب ریاضی ایتالیایی در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان، توجه بسیاری از کاربران را جلب کرده است. در گوشه جلد این کتاب، تصویر زنی با موهای کوتاه دیده می‌شود که مقابل تخته‌ای مملو از فرمول‌های ریاضی ایستاده است. شباهت ظاهری این چهره به مریم میرزاخانی باعث شد برخی صفحات مجازی ادعا کنند تصویر ریاضی‌دان برجسته ایرانی روی جلد کتاب دانش‌آموزان ایتالیایی قرار گرفته است.

بررسی اطلاعات مربوط به کتاب نشان می‌دهد تصویر منتشرشده ساختگی نیست و جلد به یک مجموعه آموزشی واقعی در ایتالیا تعلق دارد. بااین‌حال، تاکنون مدرک معتبری برای تأیید هویت زن روی جلد به‌عنوان مریم میرزاخانی منتشر نشده است.

تصویر مریم میرزاخانی روی جلد کتاب ریاضی ایتالیا تأیید شده است؟

کتابی که در این تصویر دیده می‌شود، یکی از جلدهای مجموعه آموزشی I Mondi di GEA است. این مجموعه برای دانش‌آموزان کلاس‌های چهارم و پنجم دوره ابتدایی ایتالیا تهیه شده و توسط Fabbri Editori، در مجموعه آموزشی Rizzoli Education و با همکاری Erickson عرضه شده است.

بنابراین اصل کتاب و استفاده آموزشی از آن واقعی است؛ اما موضوع مورد بحث، هویت چهره‌ای است که روی جلد دیده می‌شود. در کنار این تصویر عبارت ایتالیایی «con Se Sbaglio Imparo di Maestra Federica» نوشته شده است. این عبارت به بخشی آموزشی با عنوان «اگر اشتباه کنم، یاد می‌گیرم» اشاره دارد که فدریکا دِ گاسپریس، آموزگار ایتالیایی، آن را طراحی کرده است.

این شیوه آموزشی بر استفاده از اشتباه‌های رایج کودکان برای یادگیری بهتر مفاهیم ریاضی تمرکز دارد. البته وجود نام معلم فدریکا در کنار تصویر نیز به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که زن روی جلد خود اوست.

چرا چهره روی جلد به مریم میرزاخانی نسبت داده شد؟

مدل مو، حالت چهره و قرار گرفتن زن مقابل تخته‌ای پر از فرمول، تصویری آشنا از مریم میرزاخانی را در ذهن مخاطبان تداعی می‌کند. همین شباهت بصری احتمالاً دلیل اصلی شکل‌گیری و گسترش این ادعا در کانال‌های تلگرامی و صفحات اینستاگرامی فارسی‌زبان بوده است.

بررسی نسخه‌های مختلف این مجموعه نشان می‌دهد همین تصویر دست‌کم از چاپ سال ۲۰۲۴ روی جلد کتاب‌های GEA وجود داشته است. نسخه سال ۲۰۲۵ با نام I Mondi di GEA منتشر شد و در سال ۲۰۲۶ نیز نسل تازه‌ای از مجموعه با عنوان I Mondi di GEA con PariPasso عرضه شده است.

با وجود این، در مشخصات رسمی کتاب، اطلاعات ناشر، معرفی مجموعه و اسناد کتاب‌شناختی در دسترس، اشاره‌ای به نام مریم میرزاخانی یا استفاده از تصویر او برای بزرگداشت این ریاضی‌دان ایرانی دیده نمی‌شود. ناشر نیز هویت این زن را مریم میرزاخانی معرفی نکرده است.

نتیجه راستی‌آزمایی تصویر کتاب ریاضی ایتالیا

تصویر مورد بحث به جلد یک کتاب آموزشی واقعی در ایتالیا تعلق دارد و با یک جلد کاملاً جعلی روبه‌رو نیستیم. همچنین شباهت چهره زن روی جلد به مریم میرزاخانی قابل مشاهده است؛ اما این شباهت برای اثبات هویت او کافی نیست.

در نتیجه، ادعای «قرار گرفتن تصویر مریم میرزاخانی روی جلد کتاب ریاضی دانش‌آموزان ایتالیایی» در زمان انتشار این گزارش، فاقد تأیید رسمی و سند معتبر است. بیان دقیق‌تر ماجرا این است که چهره زنی شبیه مریم میرزاخانی روی جلد یک مجموعه واقعی آموزش ریاضی در ایتالیا دیده می‌شود، اما هویت او مشخص نشده است.

مریم میرزاخانی نخستین زن و نخستین ایرانی برنده مدال فیلدز بود. دستاوردهای علمی و جایگاه جهانی او سبب شده است تصاویر و روایت‌هایی که به این ریاضی‌دان برجسته نسبت داده می‌شوند، به‌سرعت مورد توجه کاربران ایرانی قرار بگیرند.

منابع: خبرآنلاین، Rizzoli Education، Irpinia Libri، Maestra Federica