ذکر یا فتاح برای گشایش کار؛ چند بار بخوانیم و چه زمانی؟
ذکر یا فتاح برای گشایش کار، گفتن یکی از نام‌های خداوند با نیت درخواست کمک، روشن شدن راه درست و برطرف شدن سختی‌هاست. عبارت «یا فَتّاحُ» به زبان ساده یعنی «ای گشاینده» یا «ای خدایی که راه گشایش را می‌گشایی». این ذکر کوتاه را می‌توان در هر زمان خواند و پس از آن، حاجت خود را از خداوند خواست.
بعضی افراد ذکر یا فتاح را ۷۰ مرتبه پس از نماز صبح می‌خوانند و در برخی نوشته‌ها عددهای ۷۱ یا ۴۸۹ نیز دیده می‌شود. نکته مهم این است که نباید این عددها را بدون سند معتبر، واجب شرعی یا تضمینی برای رسیدن به یک نتیجه مشخص دانست. اصل ذکر، توجه به خداوند و درخواست خیر است.
در پرشین‌وی می‌توانید مطالب دیگری درباره دعاها و اذکار نیز بخوانید. در ادامه، ابتدا معنی دقیق «یا فتاح» را توضیح می‌دهیم و سپس به روش خواندن، تعداد و زمان مناسب آن می‌پردازیم.
ذکر یا فتاح چیست و چه معنایی دارد؟
متن ذکر بسیار کوتاه است:
«یَا فَتَّاحُ»
معنی فارسی: «ای گشاینده» یا «ای کسی که گره‌ها و دشواری‌ها را می‌گشایی».
«فتاح» از ریشه عربی «فتح» گرفته شده است. این ریشه در کاربردهای مختلف با گشودن، پیروزی و داوری ارتباط دارد. بنابراین وقتی خداوند را با نام «فتاح» می‌خوانیم، از او می‌خواهیم به دانایی و حکمت خود، راه درست را پیش روی ما قرار دهد.
البته یک نکته دقیق وجود دارد: در آیه‌ای که نام «الفتاح» به‌صراحت آمده، معنای داوریِ برحق خداوند بسیار پررنگ است. پس نباید معنای این نام را فقط به پولدار شدن یا پیدا کردن شغل محدود کرد.
ذکر یا فتاح در کدام آیه قرآن آمده است؟
در آیه ۲۶ سوره سبأ می‌خوانیم:
«قُلْ یَجْمَعُ بَیْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ یَفْتَحُ بَیْنَنَا بِالْحَقِّ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِیمُ»
ترجمه: بگو پروردگار ما، ما و شما را گرد می‌آورد؛ سپس میان ما به حق داوری می‌کند و او داور داناست.
در این آیه، «الفتاح العلیم» دو وصف الهی هستند که کنار یکدیگر آمده‌اند: خداوندی که به حق داوری می‌کند و از همه چیز آگاه است. به همین دلیل، خواندن «یا فتاح» می‌تواند یادآور درخواست گشایش همراه با عدالت و حکمت الهی باشد.
آیا «یا فتاح» همان دعای گشایش روزی است؟
«یا فتاح» نامی الهی است که می‌توان هنگام درخواست روزی، شغل، حل اختلاف یا آسان شدن یک کار آن را بر زبان آورد؛ اما این کاربرد با ادعای وجود یک دستور قطعی برای ثروتمند شدن تفاوت دارد.
برای مثال، کسی که به دنبال شغل است می‌تواند بگوید «یا فتاح» و سپس از خداوند بخواهد فرصت کاری مناسب و روزی حلال نصیبش شود. در کنار آن، جست‌وجوی شغل، یادگیری مهارت و پیگیری فرصت‌ها نیز بخش ضروری تلاش اوست.
برای آشنایی با دعاهای مرتبط با این موضوع، مطلب دعاها و آیات قرآنی برای افزایش روزی حلال را نیز ببینید.
ذکر یا فتاح برای گشایش کار را چند بار بخوانیم؟
پاسخ کوتاه این است: برای اصل گفتن «یا فتاح»، عدد واجب و ثابتی در قرآن تعیین نشده است. بنابراین می‌توانید این نام الهی را به اندازه‌ای که مایل هستید با توجه و حضور قلب تکرار کنید.
بااین‌حال، در نوشته‌های عمومی مربوط به اذکار، چند عدد بیشتر از بقیه تکرار می‌شود:
| تعداد تکرار | دلیل شهرت | نکته مهم |
|---|---|---|
| ۷۰ مرتبه | در برخی نقل‌های اخلاقی و دستورالعمل‌های مشهور برای پس از نماز صبح آمده است. | نباید بدون بررسی سند، آن را حکم شرعی عمومی دانست. |
| ۷۱ مرتبه | در بعضی فهرست‌های عمومی اذکار مشکل‌گشا پیشنهاد شده است. | این عدد را نباید شرط اجابت دعا یا نتیجه قطعی معرفی کرد. |
| ۴۸۹ مرتبه | به عدد ابجد واژه «فتاح» ارتباط داده می‌شود. | محاسبه ابجد، به‌تنهایی دلیل معتبر برای تعیین تعداد یک ذکر نیست. |
| بدون شمارش مشخص | خواندن نام خدا با نیت دعا و یاد او | برای کسی که می‌خواهد بدون التزام به عدد خاصی ذکر بگوید، امکان‌پذیر است. |
در برخی مطالب قدیمی پرشین‌وی نیز تعداد ۷۱ مرتبه برای این ذکر ذکر شده است. می‌توانید آن را در مطلب ذکرهای مشکل‌گشا و تعدادهای مشهور آن‌ها ببینید؛ اما این عددها را باید از احکام الزامی و وعده‌های تضمینی جدا دانست.
روش خواندن ذکر یا فتاح برای حاجت و رفع گرفتاری
برای خواندن این ذکر، لازم نیست مراسم پیچیده‌ای انجام دهید. می‌توانید زمانی آرام پیدا کنید، چند لحظه به خواسته خود فکر کنید و سپس نام خداوند را با توجه بر زبان آورید.
یک روش ساده برای خواندن ذکر یا فتاح
- در محلی آرام بنشینید و توجه خود را از کارهای دیگر بردارید.
- اگر مایل بودید، ابتدا با صلوات یا حمد خداوند دعا را آغاز کنید.
- عبارت «یَا فَتَّاحُ» را آرام و شمرده تکرار کنید.
- پس از ذکر، خواسته خود را با زبان ساده از خداوند بخواهید.
- برای رسیدن به هدف، کارهای عملی و درست را نیز پیگیری کنید.
این مراحل، یک شیوه پیشنهادی برای منظم کردن زمان دعا هستند و نباید آن‌ها را به‌عنوان دستور اختصاصی نقل‌شده از معصومان (علیهم‌السلام) معرفی کرد.
بعد از ذکر یا فتاح چه دعایی بخوانیم؟
می‌توانید با زبان خودتان چنین دعا کنید:
«خدایا، ای گشاینده راه‌های دشوار، اگر خواسته من به خیر و صلاحم است، راه درست رسیدن به آن را آسان کن. به من آرامش، دانایی، صبر و توان تلاش کردن بده و از تصمیم‌های نادرست دورم نگه دار.»
این متن، یک دعای فارسی پیشنهادی است و به‌عنوان حدیث یا دعای مأثور نقل نمی‌شود.
بهترین زمان خواندن ذکر یا فتاح چه موقع است؟
برای گفتن نام خداوند، زمان مشخص و انحصاری وجود ندارد. بسیاری از افراد دوست دارند ذکرهای خود را پس از نماز بخوانند؛ زیرا معمولاً در این زمان فرصت بیشتری برای آرامش و توجه دارند.
اگر می‌خواهید ذکر «یا فتاح» را به یک برنامه منظم تبدیل کنید، می‌توانید یکی از این زمان‌ها را انتخاب کنید:
- پس از نماز صبح: برای آغاز روز با یاد خداوند و درخواست خیر در کارهای پیش رو.
- پیش از شروع یک کار مهم: برای دعا و درخواست تصمیم درست.
- هنگام نگرانی از نتیجه یک کار: برای یادآوری توکل به خداوند در کنار تلاش.
- پس از نمازهای روزانه: زمانی برای دعا کردن بدون شتاب.
- پیش از خواب: برای مرور کارهای روز و سپردن نگرانی‌ها به خداوند.
اگر موضوع شما یک گرفتاری مشخص است، مطلب دعا برای رفع گرفتاری و گشایش کار نیز مجموعه‌ای از آیات و دعاهای مرتبط را معرفی می‌کند.
ذکر یا فتاح برای پیدا کردن شغل و آسان شدن کارها
اگر در جست‌وجوی کار هستید یا در محیط شغلی با مشکلی روبه‌رو شده‌اید، می‌توانید «یا فتاح» را با نیت درخواست فرصت درست، روزی حلال و تصمیم عاقلانه بخوانید.
برای نمونه، پیش از مصاحبه شغلی چند لحظه آرام شوید، ذکر را بخوانید و از خداوند بخواهید اگر آن موقعیت برای شما مناسب است، شرایط رسیدن به آن فراهم شود. سپس با آمادگی، صداقت و اعتمادبه‌نفس در مصاحبه حاضر شوید.
کسی که قصد راه‌اندازی کسب‌وکار دارد نیز می‌تواند از خداوند خیر بخواهد؛ اما لازم است هزینه‌ها، توانایی‌ها و احتمال زیان را بررسی کند. توکل با بررسی واقعیت‌ها منافاتی ندارد.
در مطلب دعا برای گشایش کار جوانان، دعاهای دیگری برای شروع مسیر زندگی و درخواست آسان شدن امور معرفی شده است.
آیا ذکر یا فتاح باعث افزایش رزق و روزی می‌شود؟
در فرهنگ دعا، خواندن نام‌های خداوند می‌تواند همراه با درخواست برکت و روزی حلال باشد. بااین‌حال، درست نیست به مخاطب وعده بدهیم که با تکرار یک ذکر در تعداد مشخص، حتماً پول یا شغل معینی به دست می‌آورد.
در آیه ۲ سوره طلاق آمده است:
«وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا»
ترجمه: و هرکس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه بیرون‌رفت برای او قرار می‌دهد.
این آیه، اهمیت تقوا را در کنار امید به گشایش نشان می‌دهد. بنابراین خواندن ذکر را می‌توان با درستکاری، رعایت حقوق دیگران، دوری از درآمد نادرست و تلاش برای رفع مشکلات همراه کرد.
تفاوت ذکر یا فتاح با یا رزاق و یا علیم چیست؟
ذکر یا فتاح با یا رزاق و یا علیماین سه عبارت، خطاب به خداوند با نام‌ها و صفات متفاوت او هستند. دانستن معنای آن‌ها کمک می‌کند هنگام دعا، با توجه بیشتری سخن بگوییم.
| ذکر | معنی ساده | مناسب برای درخواست چه چیزی؟ |
|---|---|---|
| یا فتاح | ای گشاینده و داور برحق | درخواست گشایش و روشن شدن راه درست |
| یا رزاق | ای روزی‌دهنده | درخواست روزی حلال و برکت |
| یا علیم | ای دانای همه چیز | درخواست علم، فهم و راهنمایی |
می‌توان این نام‌ها را جداگانه یا در یک دعای شخصی به کار برد. مثلاً دانش‌آموزی که برای امتحان آماده می‌شود، می‌تواند با گفتن «یا فتاح، یا علیم» از خداوند فهم بهتر و آرامش بخواهد؛ در کنار آن نیز درس خواندن را ادامه دهد.
برای دعاهای مناسب دانش‌آموزان، مطلب دعا برای موفقیت فرزند در امتحان همراه با ترجمه را بخوانید.
چه آیه‌ای را می‌توان در کنار ذکر یا فتاح خواند؟
در قرآن کریم، دعایی از حضرت شعیب (علیه‌السلام) آمده که در آن از خداوند، داوری به حق درخواست می‌شود:
«رَبَّنَا افْتَحْ بَیْنَنَا وَبَیْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنْتَ خَیْرُ الْفَاتِحِینَ»
سوره اعراف، آیه ۸۹
ترجمه: پروردگارا، میان ما و قوم ما به حق داوری کن که تو بهترین داورانی.
این دعا در اصل درباره درخواست داوری عادلانه است؛ بنابراین مناسب نیست آن را بدون توجه به معنایش، دعای اختصاصی ثروت یا فروش کالا بنامیم.
برای درخواست آسان شدن یک مسئولیت یا کار دشوار، دعای حضرت موسی (علیه‌السلام) نیز قابل توجه است:
«رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَیَسِّرْ لِی أَمْرِی»
سوره طه، آیات ۲۵ و ۲۶
ترجمه: پروردگارا، سینه‌ام را گشاده ساز و کارم را برایم آسان کن.
این آیات می‌توانند هنگام روبه‌رو شدن با کار دشوار، یادآور درخواست آرامش و کمک از خداوند باشند.
آیا خواندن یا فتاح بدون وضو اشکال دارد؟
گفتن ذکر و نام خداوند در حالت معمول، به وضو وابسته نیست. البته رعایت طهارت و نشستن در محیطی آرام می‌تواند به تمرکز فرد کمک کند.
نباید شرایطی مانند نشستن رو به قبله، در دست داشتن تسبیح یا خواندن در ساعت خاص را بدون دلیل معتبر، شرط صحت این ذکر معرفی کرد.
پرسش‌های رایج درباره ذکر یا فتاح
ذکر یا فتاح برای حاجت فوری چند مرتبه است؟
تعداد اجباری و تضمین‌شده‌ای برای برآورده شدن فوری حاجت تعیین نمی‌کنیم. عددهای ۷۰ و ۷۱ در نوشته‌های عمومی دیده می‌شوند، اما گفتن ذکر به معنای تضمین نتیجه در زمان مشخص نیست.
آیا ذکر یا فتاح را باید ۷۰ روز بخوانیم؟
برای اصل گفتن این نام الهی، دوره واجب ۷۰ روزه‌ای وجود ندارد. اگر کسی برای نظم شخصی برنامه روزانه‌ای انتخاب کند، نباید آن برنامه را بدون سند معتبر به‌عنوان دستور شرعی قطعی معرفی کند.
آیا می‌توان ذکر یا فتاح را هنگام انجام کارهای روزانه خواند؟
بله، گفتن ذکر به نشستن در یک محل خاص محدود نیست. می‌توان هنگام انجام کارهای معمول، در صورت امکان و با رعایت احترام، خداوند را یاد کرد.
ذکر یا فتاح برای باز شدن بخت و ازدواج هم خوانده می‌شود؟
فرد می‌تواند هنگام درخواست همسر مناسب و آسان شدن مسیر ازدواج، خداوند را با نام‌های نیکویش بخواند؛ اما نسبت دادن نتیجه قطعی ازدواج به تعداد مشخصی از تکرار «یا فتاح» نیازمند دلیل معتبر است.
اگر بعد از خواندن ذکر مشکلم حل نشد، چه کنم؟
برآورده نشدن خواسته در زمان دلخواه به معنای بی‌ارزش بودن دعا نیست. بهتر است ضمن ادامه ارتباط معنوی با خداوند، مشکل را دقیق‌تر بررسی کنید و از افراد آگاه کمک بگیرید. برای مسائل روزانه می‌توانید مطلب دعا برای گشایش کارهای روزمره را نیز مطالعه کنید.
آیا استغفار را می‌توان همراه یا فتاح خواند؟
استغفار و خواندن نام خداوند، هر دو از یادکردهای الهی هستند و می‌توان آن‌ها را در برنامه شخصی دعا قرار داد. در این زمینه، مطلب استغفار پس از نماز و تعداد دفعات آن نیز به پرسش‌های مرتبط پاسخ می‌دهد.
جمع‌بندی؛ ذکر یا فتاح را چگونه بخوانیم که معنایش را فراموش نکنیم؟
«یا فتاح» یعنی «ای گشاینده»؛ نامی از نام‌های خداوند که در آیه ۲۶ سوره سبأ نیز آمده است. می‌توان آن را هنگام درخواست گشایش کار، روزی حلال، آرامش یا یافتن راه درست تکرار کرد.
اگر دوست دارید بعد از نماز صبح ۷۰ بار این ذکر را بخوانید، مهم است بدانید که این عدد را نباید شرط قطعی استجابت دعا یا تکلیف واجب بدانید. خواندن ذکر با توجه به معنای آن، درخواست خیر از خداوند و تلاش درست برای حل مشکل، رویکرد سنجیده‌تری است.
در نهایت، گشایش همیشه فقط به معنای رسیدن فوری به همان چیزی نیست که انتظارش را داریم؛ گاهی پیدا شدن یک راه بهتر، گرفتن تصمیم درست یا دور شدن از یک انتخاب زیان‌بار نیز می‌تواند شکل دیگری از گشایش باشد.
منابع: قرآن کریم، سوره سبأ آیه ۲۶؛ سوره اعراف آیه ۸۹؛ سوره طه آیات ۲۵ و ۲۶؛ سوره طلاق آیه ۲؛ کتاب The Ninety-Nine Attributes of Allah اثر Yasin T. Al-Jibouri.
