حروف ابجد چهارده معصوم؛ جدول نام‌ها و روش محاسبه
حروف ابجد چهارده معصوم یعنی محاسبه ارزش عددی حروف نام‌ها و لقب‌های ایشان بر اساس جدول ابجد کبیر. در این روش، عدد «محمد» ۹۲، «علی» ۱۱۰، «فاطمه» ۱۳۵، «حسن» ۱۱۸ و «حسین» ۱۲۸ است. عدد لقب «رضا» نیز با جمع ر، ض و ا برابر با ۱۰۰۱ می‌شود. برای خواندن درست این اعداد، باید بدانیم کدام نام یا لقب محاسبه شده و شکل نوشتن آن چگونه است.
در ادامه، جدول کامل نام و لقب چهارده معصوم، ارزش عددی حروف و مثال‌های محاسبه را می‌بینید. این جدول برای شناخت و بررسی حساب ابجد است؛ از عدد یک نام نمی‌توان به‌تنهایی وجوب یا استحباب تعداد مشخصی صلوات، زمان لازم برای ختم یا تضمین برآورده شدن حاجت را نتیجه گرفت. آشنایی با این تفاوت کمک می‌کند هنگام مطالعه مطالب مربوط به ذکر و توسل، محاسبه عددی را با دستور نقل‌شده از منابع دینی اشتباه نگیریم.
جدول حروف ابجد چهارده معصوم به ابجد کبیر
در جدول زیر، ستون «نام» از ستون «لقب» جدا شده است. برای نمونه، نام امام محمد باقر (علیه السلام) «محمد» است و «باقر» لقب ایشان محسوب می‌شود؛ بنابراین عدد ۹۲ و ۳۰۳ به دو واژه متفاوت تعلق دارد. عنوان‌های احترام‌آمیز ستون اول، مانند «حضرت»، «امام» و عبارت‌های دعایی داخل پرانتز، در محاسبه ستون‌های عددی وارد نشده‌اند. این اعداد فقط حاصل جمع حروف واژه مشخص‌شده در همان ردیف هستند.
| چهارده معصوم | نام محاسبه‌شده | عدد نام | لقب محاسبه‌شده | عدد لقب |
|---|---|---|---|---|
| حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله) | محمد | ۹۲ | مصطفی | ۲۲۹ |
| حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) | فاطمه | ۱۳۵ | زهرا | ۲۱۳ |
| امام علی (علیه السلام) | علی | ۱۱۰ | حیدر | ۲۲۲ |
| امام حسن مجتبی (علیه السلام) | حسن | ۱۱۸ | مجتبی | ۴۵۵ |
| امام حسین (علیه السلام) | حسین | ۱۲۸ | — | — |
| امام علی بن الحسین (علیه السلام) | علی | ۱۱۰ | سجاد | ۶۸ |
| امام محمد باقر (علیه السلام) | محمد | ۹۲ | باقر | ۳۰۳ |
| امام جعفر صادق (علیه السلام) | جعفر | ۳۵۳ | صادق | ۱۹۵ |
| امام موسی کاظم (علیه السلام) | موسی | ۱۱۶ | کاظم | ۹۶۱ |
| امام علی رضا (علیه السلام) | علی | ۱۱۰ | رضا | ۱۰۰۱ |
| امام محمد جواد (علیه السلام) | محمد | ۹۲ | جواد | ۱۴ |
| امام علی هادی (علیه السلام) | علی | ۱۱۰ | هادی | ۲۰ |
| امام حسن عسکری (علیه السلام) | حسن | ۱۱۸ | عسکری | ۳۶۰ |
| امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) | محمد | ۹۲ | مهدی | ۵۹ |
این جدول بر اساس املای فارسیِ نمایش‌داده‌شده تنظیم شده است. «ی» فارسی و «ی» عربی ارزش ۱۰ و «ک» فارسی و «ک» عربی ارزش ۲۰ دارند. در واژه «موسی»، حرف پایانی نیز با ارزش ۱۰ محاسبه شده است. برای «فاطمه» از ه با ارزش ۵ استفاده می‌کنیم. اگر صورت دیگری از یک واژه، عبارت طولانی‌تر یا نام همراه با نام پدر را محاسبه کنید، باید تمام حروف همان صورت را جداگانه در نظر بگیرید.
اسماء چهارده معصوم به ابجد کبیرابجد کبیر چیست و حروف آن چه عددی دارند؟
ابجد شیوه‌ای برای نسبت دادن عدد به حروف است و ترتیب آن با ترتیب معمول الفبای امروز یکسان نیست. نام «ابجد» از چهار حرف نخست این ترتیب گرفته شده است. در ابجد کبیر، ارزش حروف از یک آغاز می‌شود و تا هزار می‌رسد. برای پیدا کردن عدد یک واژه، حروف آن را جدا می‌کنیم و ارزش هر حرف را با بقیه جمع می‌زنیم؛ عدد به معنای شمار حروف یا جایگاه آن‌ها در الفبای فارسی نیست.
| حروف | ارزش عددی به همان ترتیب |
|---|---|
| ا، ب، ج، د، ه، و، ز، ح، ط، ی | ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰ |
| ک، ل، م، ن، س، ع، ف، ص، ق | ۲۰، ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰، ۱۰۰ |
| ر، ش، ت، ث، خ، ذ، ض، ظ، غ | ۲۰۰، ۳۰۰، ۴۰۰، ۵۰۰، ۶۰۰، ۷۰۰، ۸۰۰، ۹۰۰، ۱۰۰۰ |
جدول بالا مبنای همه محاسبات این مطلب است. اگر با جدولی با عنوان «ابجد صغیر» یا با روشی متفاوت روبه‌رو شوید، نباید نتیجه آن را بدون بررسی با اعداد ابجد کبیر مقایسه کنید. ابتدا نام روش، ارزش حروف و املای واژه را یکسان کنید؛ سپس به جمع نهایی برسید. تغییر روش محاسبه می‌تواند توضیح بعضی اختلاف‌ها باشد، اما هر عدد متفاوتی را نیز نمی‌توان بدون نشان دادن محاسبات به یک روش معتبر نسبت داد.
چهار حرف پ، چ، ژ و گ در جدول اصلیِ ۲۸ حرفی جایگاه عددی مستقلی ندارند. برای محاسبه نام‌های فارسی که این حروف را دارند، لازم است قرارداد انتخابی روشن باشد. در جدول نام‌های چهارده معصوم چنین مشکلی نداریم، چون واژه‌های محاسبه‌شده از حروف همین جدول تشکیل شده‌اند. این نکته به‌خصوص زمانی مفید است که می‌خواهید عدد نام خود یا فرد دیگری را کنار این اعداد بنویسید؛ بدون قرارداد مشخص، مقایسه کامل و قابل بررسی نیست.
روش محاسبه ابجد نام‌ها؛ چهار مثال روشن
ابجد محمد: ۹۲
واژه «محمد» را به چهار حرف م، ح، م و د تقسیم می‌کنیم. ارزش م ۴۰، ح ۸ و د ۴ است؛ بنابراین محاسبه به این صورت انجام می‌شود: ۴۰ ۸ ۴۰ ۴ = ۹۲. حرف م دو بار در شکل نوشتاری این نام آمده و هر دو بار باید حساب شود. در این روش، تشدید و حرکت‌های تلفظی حرف مستقل محسوب نمی‌شوند؛ ملاک، حروف نوشته‌شده در صورت مشخص واژه است.
ابجد علی: ۱۱۰
در نام «علی»، ع برابر با ۷۰، ل برابر با ۳۰ و ی برابر با ۱۰ است. حاصل جمع ۷۰ ۳۰ ۱۰ عدد ۱۱۰ می‌شود. اگر کنار نام، عنوان «امام» یا عبارت «علیه السلام» نوشته شده باشد، عدد ۱۱۰ فقط به خود واژه علی تعلق دارد. برای محاسبه کل عبارت باید حروف اضافی را نیز حساب کرد؛ نباید عدد یک واژه را عدد تمام عبارت معرفی کرد.
ابجد فاطمه: ۱۳۵
صورت «فاطمه» از ف، ا، ط، م و ه تشکیل شده است. ارزش این حروف به ترتیب ۸۰، ۱، ۹، ۴۰ و ۵ است و جمع آن‌ها ۱۳۵ می‌شود. لقب «زهرا» محاسبه جداگانه دارد: ز ۷، ه ۵، ر ۲۰۰ و ا ۱؛ جمع این چهار عدد برابر با ۲۱۳ است. اگر عبارت «فاطمه زهرا» را با همین املا در نظر بگیریم، حاصل جمع دو واژه ۳۴۸ خواهد بود.
ابجد رضا: ۱۰۰۱
لقب «رضا» سه حرف دارد: ر با ارزش ۲۰۰، ض با ارزش ۸۰۰ و ا با ارزش ۱. نتیجه ۲۰۰ ۸۰۰ ۱ برابر با ۱۰۰۱ است. توجه کنید که ض و ص دو حرف متفاوت‌اند و ارزش آن‌ها یکسان نیست. برای بررسی هر عددی که در یک جدول می‌بینید، نوشتن همین جمع کوتاه کافی است. نام امام علی رضا (علیه السلام) در ستون نام «علی» و لقب ایشان در ستون لقب «رضا» آمده است.
عدد نام با عدد لقب و عبارت کامل چه تفاوتی دارد؟
بسیاری از اختلاف‌های ظاهری در جدول‌های ابجد از اینجا ناشی می‌شود که یک جدول نام را حساب می‌کند و جدول دیگر لقب را. برای امام جعفر صادق (علیه السلام)، عدد «جعفر» ۳۵۳ و عدد «صادق» ۱۹۵ است. عدد عبارت «جعفر صادق» از جمع این دو، یعنی ۵۴۸، به دست می‌آید. هر سه عدد از نظر حسابی قابل توضیح‌اند، اما هر کدام به نوشته متفاوتی مربوط می‌شوند؛ پس باید عنوان ستون روشن باشد.
همین تفاوت درباره امام موسی کاظم (علیه السلام) نیز وجود دارد. «موسی» برابر با ۱۱۶ و «کاظم» برابر با ۹۶۱ است؛ برای عبارت «موسی کاظم» عدد ۱۰۷۷ به دست می‌آید. در مورد امام حسن عسکری (علیه السلام)، «حسن» ۱۱۸ و «عسکری» ۳۶۰ است و عبارت «حسن عسکری» عدد ۴۷۸ دارد. فاصله میان دو واژه عدد مستقلی ندارد و صرفاً حروف دو واژه با هم جمع می‌شوند.
برای امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، «محمد» ۹۲ و لقب «مهدی» ۵۹ است. عبارت رایج «امام زمان» نیز اگر دقیقاً با همین دو واژه محاسبه شود، برابر با ۱۸۰ خواهد بود: «امام» ۸۲ و «زمان» ۹۸. این عدد با عدد نام یا لقب یکی نیست. برای آشنایی با موضوع توسل به ایشان می‌توانید آداب نماز استغاثه به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را بخوانید؛ دستور یک عمل عبادی باید از متن و منبع همان عمل بررسی شود.
توسل به حروف ابجد چهارده معصوم برای حاجت گرفتنحاجتروایی با حروف ابجد؛ آیا تعداد صلوات از عدد نام به دست می‌آید؟
عدد ابجد نتیجه یک قرارداد محاسباتی است. این نتیجه، به‌خودی‌خود، روایت یا فتوای دینی محسوب نمی‌شود. برای مثال، از اینکه عدد «محمد» ۹۲ است نمی‌توان نتیجه گرفت که هر حاجتی حتماً با ۹۲ صلوات برآورده می‌شود یا این تعداد برای همه افراد دستور خاص شرعی دارد. اگر برای یک ذکر، تعداد یا زمان مشخصی نقل شده باشد، اعتبار آن باید با مراجعه به منبع همان نقل بررسی شود.
اصل صلوات و یاد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در منابع دینی جایگاه دارد. در توضیح‌المسائل حضرت آیت‌الله سیستانی، مسئله ۱۱۱۰، فرستادن صلوات هنگام گفتن یا شنیدن نام، لقب یا کنیه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مستحب دانسته شده است. این حکم درباره اصل صلوات است و تعداد آن را بر اساس ابجد نام تعیین نمی‌کند. بنابراین لازم است میان توصیه دینی به صلوات و انتخاب شخصی یک عدد برای شمارش، تفاوت بگذاریم.
اگر کسی برای نظم دادن به برنامه شخصی ذکر، عددی را انتخاب کند، این انتخاب به‌تنهایی به معنی دستور مأثور یا تضمین نتیجه نیست. همچنین نباید بدون سند به دیگران گفت که کم یا زیاد شدن یک صلوات، دعا را بی‌اثر می‌کند یا حاجت را به تأخیر می‌اندازد. در مطالعه صلوات هدیه به حضرت علی‌اکبر (علیه السلام) و دیگر مطالب مربوط به ختم‌ها، بررسی منشأ تعدادهای نقل‌شده، جدا از فضیلت عمومی صلوات، اهمیت دارد.
در کنار آشنایی با حساب ابجد، می‌توان دعا و زیارت را با توجه به معنا و آداب آن مطالعه کرد. برای نمونه، متن زیارت امیرالمؤمنین امام علی (علیه السلام) موضوعی مستقل از عدد نام ایشان است. شناخت متن زیارت، ترجمه و مناسبت خواندن آن، اطلاعاتی متفاوت از محاسبه ع، ل و ی در اختیار خواننده می‌گذارد و نباید این دو موضوع جای یکدیگر بنشینند.
اشتباه‌های رایج هنگام خواندن جدول ابجد
- جا انداختن حرف تکراری: در محمد، هر دو م باید جمع شوند؛ حذف یکی از آن‌ها نتیجه را عوض می‌کند.
- اشتباه گرفتن حروف شبیه: ح با ه، ص با ض و ت با ط ارزش‌های متفاوت دارند. شکل دقیق حرف را بررسی کنید.
- افزودن عنوان بدون اعلام: عدد نام با عدد عبارتی که حضرت، امام یا کلمات دیگری دارد یکسان نیست.
- تغییر املای واژه: عدد به صورت نوشتاری مشخص تعلق دارد. قبل از مقایسه، دو صورت را حرف‌به‌حرف بررسی کنید.
- نتیجه‌گیری درباره حاجت: یک جمع درست، به‌تنهایی، دلیل دینی بر اثر قطعی تعداد ذکر نیست.
برای بررسی سریع یک جدول، سه چیز را کنار هم یادداشت کنید: واژه دقیق، ارزش تک‌تک حروف و حاصل جمع. اگر فقط عدد نهایی ارائه شده باشد، بررسی آن دشوارتر است. نوشتن مراحل محاسبه کمک می‌کند خطاهای ساده پیدا شوند و روشن شود اختلاف به املای واژه مربوط است یا به جمع اعداد. این شیوه برای همه نام‌های دارای حروف جدول کاربرد دارد و به نام خاصی محدود نیست.
پرسش‌های رایج درباره ابجد چهارده معصوم
چرا چند نام در جدول عدد یکسان دارند؟
چون نام برخی از چهارده معصوم مشترک است. چهار ردیفی که در ستون نام «محمد» دارند، با همان املا عدد ۹۲ می‌گیرند و ردیف‌های دارای «علی» عدد ۱۱۰ دارند. برای مشخص کردن اینکه درباره کدام شخصیت صحبت می‌کنیم، از نام پدر، لقب یا عنوان کامل استفاده می‌شود. عدد مشترک نام، تفاوت هویت و زندگی ایشان را از میان نمی‌برد و ویژگی اختصاصی یک نفر محسوب نمی‌شود.
آیا ابجد یک نام با تلفظ آن تغییر می‌کند؟
در روش استفاده‌شده در این مطلب، حروف نوشته‌شده محاسبه می‌شوند. فتحه، کسره، ضمه و تشدید به‌عنوان حرف مستقل به جمع اضافه نشده‌اند. اگر املای واژه تغییر نکند، تفاوت تلفظ به‌تنهایی عدد تازه‌ای نمی‌سازد. درباره صورت‌های دارای همزه، تاء مربوطه یا قراردادهای متفاوت، ابتدا باید قاعده مورد استفاده مشخص باشد؛ عدد یک جدول را نباید بدون توجه به آن قاعده به همه شکل‌های نوشتاری تعمیم داد.
آیا می‌توان کل یک دعا یا زیارت را با ابجد محاسبه کرد؟
از نظر حسابی، با مشخص کردن متن و قرارداد نوشتاری می‌توان ارزش حروف یک عبارت را جمع کرد؛ اما حاصل جمع، ترجمه یا تفسیر آن متن نیست. برای استفاده از زیارت عاشورا، توجه به متن و معنا مسیر جداگانه‌ای دارد. مطالعه متن زیارت عاشورای معروفه نیز باید با توجه به خود زیارت انجام شود؛ محاسبه عددی جای خواندن و فهم عبارت‌ها را نمی‌گیرد.
برای بررسی تعداد ذکر در یک دعا به کجا مراجعه کنیم؟
ابتدا نام دقیق دعا یا عمل را مشخص کنید و سپس دستور آن را در منبع مربوط بخوانید. عددی که از نام یک شخصیت به دست آمده، نمی‌تواند جای تعداد تصریح‌شده در دستور یک دعا قرار بگیرد. برای نمونه، در مطالعه متن و ترجمه دعای علقمه، موضوع اصلی خود دعا و ارتباط آن با زیارت است. هر ادعای جداگانه درباره تعداد، زمان یا نتیجه قطعی نیز به بررسی مستقل نیاز دارد.
منابع: دانشنامه ایرانیکا، مدخل «Abjad»، برای معرفی نظام عددی حروف؛ توضیح‌المسائل حضرت آیت‌الله سیستانی، بخش تعقیب نماز و احکام صلوات، مسائل ۱۱۱۰ و ۱۱۱۱. اعداد جدول با جمع مستقل حروفِ املای نمایش‌داده‌شده در ابجد کبیر محاسبه شده‌اند.
مطالب مرتبط
