بیوگرافی امیرحسین طاهری؛ از کریم باخانمان تا پویا در کلینیک رویا

بیوگرافی امیرحسین طاهری از سال‌ها کار روی صحنه تئاتر آغاز می‌شود و به حضور در سینما و تلویزیون می‌رسد. مخاطبان سریال‌ها او را با کریم در «باخانمان» و پویا مرزبان در «کلینیک رویا» می‌شناسند، اما پیش از این نقش‌ها، نمایش‌هایی چون «ولپن»، «ستوان اینیشمور» و «کاناپه» بخش مهمی از تجربه حرفه‌ای او را شکل داده بودند.

در این پرونده پرشین‌وی، زندگی و آثار او را با توجه به سوابق اجرا، گفت‌وگوهای مستقیم و معرفی رسمی پروژه‌ها مرور می‌کنیم؛ از تحصیل در دانشکده هنر و معماری و کارگردانی مشترک «عکس سفید» تا تجربه فیلم «بندربند» و فعالیت‌های سال ۱۴۰۵.

بیوگرافی امیرحسین طاهری در یک نگاه

تولد، تحصیلات و نخستین قدم‌ها در بازیگری

امیرحسین طاهری متولد ۱۶ دی ۱۳۶۰ است. او در معرفی شخصی‌اش در تیوال، خود را بازیگر و کارگردان و عضو انجمن بازیگران خانه تئاتر معرفی کرده است. در همان صفحه، از ورود به دانشکده هنر و معماری تهران در سال ۱۳۸۱ نوشته؛ نکته‌ای که در گفت‌وگوی مستقیم او با هنرآنلاین نیز تکرار شده است.

طاهری در مصاحبه دی ۱۴۰۰، آغاز بازیگری خود را سال ۱۳۸۵ و در تئاتر توصیف می‌کند. در شرح سوابقش نیز نخستین اجرای عمومی را «عروس، کابوس، افسوس، بلوتوس» به نویسندگی و کارگردانی آرش میرطالبی، در کارگاه نمایش تئاتر شهر و در سال ۱۳۸۷ دانسته است. این دو تاریخ به دو مرحله متفاوت مربوط‌اند: شروع فعالیت و نخستین اجرای عمومی.

ولپن؛ همراهی با یک نمایش در دوره‌های مختلف

«ولپن» از عنوان‌هایی است که در مرور سابقه تئاتری طاهری چند بار دیده می‌شود. این نمایش بر پایه متن بن جانسون و با بازنویسی و کارگردانی مهدی کوشکی اجرا شده است. صفحه فیلم‌تئاتر در تیوال، نام طاهری را کنار بازیگرانی چون ستاره پسیانی، ماهان خورشیدی، صحرا فتحی، مصطفی کوشکی و عرفان ناصری ثبت کرده است.

همچنین معرفی اجرای سال ۱۳۹۶ در کانون ملی منتقدان تئاتر ایران، حضور او را در گروه بازیگران و اجرای اثر در سالن استاد ناظرزاده کرمانی نشان می‌دهد. بنابراین «ولپن» برای او فقط یک عنوان در فهرست فیلم‌های تصویری نیست؛ پیشینه اجرای صحنه‌ای دارد و نسخه فیلم‌تئاتر نیز راه دیگری برای دیدن این تجربه گروهی فراهم کرده است.

توجه به دوره اجرا اهمیت دارد، چون ترکیب بازیگران یک نمایش در بازتولیدها می‌تواند تغییر کند. برای شناخت همکاری‌های طاهری، باید نام سالن، گروه و زمان هر اجرا را در کنار عنوان اثر دید.

ستوان اینیشمور و همکاری با گروه لیو

در سال ۱۳۹۴، نام طاهری در گروه بازیگران «ستوان اینیشمور» به طراحی و کارگردانی محمدحسن معجونی ثبت شد. گزارش ایسنا درباره ادامه اجرا در شیراز، رضا بهبودی، سعید چنگیزیان، مازیار سیدی، هوتن شکیبا و به‌آفرید غفاریان را نیز در گروه معرفی می‌کند.

این نمایش کاری از گروه تئاتر لیو بود و پس از اجرای تهران، برای حضور در تالار احسان شیراز برنامه‌ریزی شد. در همان خبر، تغییر دو بازیگر برای اجرای شیراز توضیح داده شده است؛ حسن معجونی به جای نوید محمدزاده و مهدی بجستانی به جای فرید فرهنگ در ترکیب تازه قرار گرفتند.

این همکاری بخشی از ارتباط طاهری با جریان تئاتر گروهی است. در بیوگرافی حسن معجونی می‌توان سابقه این بازیگر و کارگردان را دنبال کرد. حضور هوتن شکیبا در همین گروه نیز یکی از نقاط مشترک کارنامه این بازیگران در سال‌های پیش از نقش‌های تلویزیونی شناخته‌شده‌ترشان است.

قطع دست در اسپوکن؛ تجربه متنی از مارتین مک‌دونا

خبر معرفی بازیگران «قطع دست در اسپوکن» در دی ۱۳۹۴، نام امیرحسین طاهری را در کنار فرزین صابونی، مجتبی رجبی و الهه افشاری آورده است. این اثر نوشته مارتین مک‌دونا و به کارگردانی سیاوش بهادری‌راد برای اجرا در تماشاخانه ارغنون آماده شده بود.

در گروه اجرایی، امیرحسین دوانی طراحی صحنه و علی کوزه‌گر طراحی نور را بر عهده داشتند. ثبت این تجربه در کنار «ستوان اینیشمور»، حضور طاهری در نمایش‌هایی با متن‌های شناخته‌شده خارجی را نشان می‌دهد؛ آثاری که هر کدام با گروه، کارگردان و طراحی اجرایی متفاوتی به صحنه رسیده‌اند.

کاناپه و سفیدبرفی؛ دو تجربه در میانه دهه نود

کاناپه با کارگردانی میلاد اخگر

صفحه اجرای «کاناپه» در تیوال، دوره حضور این نمایش در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان را از ۱۵ آذر تا ۶ دی ۱۳۹۵ ثبت کرده است. میلاد اخگر نویسنده و کارگردان اثر بود و طاهری در گروه بازیگران قرار داشت. این همکاری در مسیر بعدی او اهمیت دارد، چون زمینه آشنایی کاری‌ای شد که به تجربه مشترک «عکس سفید» رسید.

اجرای دیگر «کاناپه» در تماشاخانه پالیز نیز در سوابق او دیده می‌شود. بازگشت یک اثر در سالنی دیگر، بخشی از زندگی صحنه‌ای نمایش است و در فهرست کارنامه نباید آن را با یک نمایشنامه کاملاً تازه اشتباه گرفت.

سفیدبرفی و هفت کوتوله در شهرزاد

در شهریور ۱۳۹۶، طاهری در گروه «سفیدبرفی و هفت کوتوله» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی نصیر ملکی‌جو حضور داشت. تیوال، سالن شماره سه پردیس تئاتر موسیقی شهرزاد و بازه ۲ تا ۲۴ شهریور را برای این دوره اجرا ثبت کرده است.

نام سروش شاکر، پگاه کاظمی، نصیر ملکی‌جو و پرهام یداللهی نیز در گروه بازیگران آمده است. بامداد افشار مسئول موسیقی نمایش بود. قرارگرفتن این تجربه کنار متن‌های مک‌دونا و همکاری با گروه لیو، تنوع گروه‌ها و شیوه‌های اجرایی کارنامه طاهری را نشان می‌دهد.

عکس سفید؛ بازیگری در کنار کارگردانی مشترک

«عکس سفید» از تجربه‌هایی است که مسئولیت طاهری در آن فراتر از بازی مقابل تماشاگر بود. این نمایش در فروردین ۱۳۹۷ با کارگردانی مشترک او و میلاد اخگر در تماشاخانه پالیز روی صحنه رفت و ابراهیم عزیزی، بهار کاتوزی و خود طاهری بازیگرانش بودند.

اخگر در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر توضیح داده که پیشنهاد اولیه طاهری برای نوشتن متنی با تعداد کم شخصیت، در شکل‌گیری اثر مؤثر بوده است. پس از نوشته‌شدن متن، همکاری آن دو در اجرا به تقسیم مسئولیت مشخصی رسید: طاهری بر کار بازیگران و انتقال ذهنیت کارگردانی تمرکز داشت و اخگر مدیریت هنری، میزانسن و دکور را دنبال می‌کرد.

این شرح، معنای عملی کارگردانی مشترک را در کارنامه او روشن می‌کند. در این پروژه، طاهری هم نقش خود را اجرا می‌کرد و هم در هدایت گروه بازیگران مشارکت داشت؛ دو مسئولیتی که باید هم‌زمان با نگاه کلی به شکل نهایی نمایش هماهنگ می‌شدند.

اختراع والس؛ بازگشت به همکاری با حسن معجونی

در آذر ۱۳۹۸، «اختراع والس» به کارگردانی سارا افشار برای اجرا در پردیس تئاتر شهرزاد معرفی شد. خبرگزاری مهر نام امیرحسین طاهری را در کنار حسن معجونی، شبنم فرشادجو و محسن نوری در گروه بازیگران ثبت کرده است.

نویسندگی این نسخه بر عهده مهدی اسدزاده بود. این تجربه، یکی دیگر از نمونه‌های حضور طاهری در گروه‌هایی است که سابقه حرفه‌ای اعضای آن‌ها از تئاتر به سینما و تلویزیون امتداد پیدا کرده است. در مرور این دوره، «عکس سفید» مسئولیت کارگردانی او را نشان می‌دهد و «اختراع والس» نمونه‌ای از ادامه فعالیتش به عنوان بازیگر گروهی دیگر است.

ورود به سینما؛ از لانتوری تا کتاب آشپزی

طاهری در گفت‌وگوی مستقیم با هنرآنلاین، ترتیب نخستین تجربه‌های حرفه‌ای سینمایی خود را روشن کرده است: ابتدا حضور کوتاه در «لانتوری»، سپس نقش مکمل در «کتاب آشپزی» و بعد «بندربند». به این ترتیب، بندربند نخستین حضور سینمایی او نبوده، بلکه در آن زمان سومین تجربه حرفه‌ای‌اش محسوب می‌شده است.

«لانتوری» به کارگردانی رضا درمیشیان، از نخستین موارد حضور او مقابل دوربین سینماست. کوتاه‌بودن یک نقش با نبودن تجربه سینمایی تفاوت دارد؛ ثبت همین حضور کمک می‌کند مسیر ورود بازیگر به فیلم‌های بعدی دقیق‌تر دیده شود.

کتاب آشپزی به کارگردانی سیاوش افشار

صفحه رسمی عرضه «کتاب آشپزی» در تیوال، کارگردانی و فیلمنامه را به نام سیاوش افشار ثبت کرده و طاهری را در کنار ابراهیم عزیزی، محمدحسین زیگساری، پرهام یداللهی، میلاد اخگر و سروش شاکر در گروه بازیگران آورده است.

داستان با یک آشپز سابق که اکنون راننده است و اتفاق‌های صبح چهارشنبه‌سوری آغاز می‌شود. حضور طاهری در این فیلم، حلقه میانی سه تجربه‌ای است که خودش از آغاز کار سینمایی‌اش نام برده است؛ تجربه‌ای مستقل که نباید در معرفی آثار او زیر نام فیلم شناخته‌شده‌تر بعدی پنهان بماند.

بندربند؛ نقش امیر در سفری میان آب و موسیقی

«بندربند» ساخته منیژه حکمت، طاهری را در یکی از نقش‌های اصلی یک فیلم جاده‌ای قرار داد. در معرفی پخش‌کننده بین‌المللی، نام شخصیت او «امیر» ثبت شده است؛ رضا کولغانی نقش نوید را بازی می‌کند و شخصیت مهلا نیز عضو دیگر جمعی است که سفر را پیش می‌برند.

داستان درباره گروهی موسیقی است که از خوزستان راهی تهران می‌شوند، اما سیلاب و وضعیت راه‌ها مسیرشان را تغییر می‌دهد. خودرو فقط وسیله جابه‌جایی نیست؛ بخش بزرگی از ارتباط شخصیت‌ها در همین فضای محدود شکل می‌گیرد و برخورد با آدم‌های دیگر، سفر را به رشته‌ای از موقعیت‌های انسانی تبدیل می‌کند.

پگاه آهنگرانی نیز از بازیگران فیلم است. منیژه حکمت و مصطفی زندی نویسندگان فیلمنامه، سجاد آورند مدیر فیلمبرداری و فرشاد فزونی آهنگساز اثر هستند. در آرشیو جشنواره بارسلون، سال تولید ۲۰۲۰ و مدت فیلم ۷۵ دقیقه ثبت شده است.

بازی در شرایط واقعی سیلاب

طاهری در مصاحبه هنرآنلاین، یکی از دشواری‌های پروژه را رانندگی مینی‌بوس در شرایط سیلابی دانسته است. او توضیح داده که پیش‌تر پشت فرمان چنین خودرویی ننشسته بود و هنگام فیلمبرداری باید اجرای نقش را با شرایط محیط هماهنگ می‌کرد.

در توضیح او، تغییر وضعیت آب و مسیر، بخشی از شرایط تولید بود.

نمایش بین‌المللی بندربند

معرفی رسمی جشنواره ملبورن، «بندربند» را در آرشیو دوره ۲۰۲۱ جای داده است. این معرفی به فضای سفر، همراهی سه شخصیت اصلی و نقش موسیقی در روایت توجه می‌کند. آرشیو بیست‌ونهمین دوره جشنواره فیلم‌های زنان بارسلون نیز نمایش آن را در بخش پانوراما ثبت کرده است.

پیش از این، خبر حضور فیلم در جشنواره تورنتو در سال ۲۰۲۰ منتشر شده بود. برای کارنامه طاهری، این مسیر به معنای دیده‌شدن بازی او در اثری فراتر از چرخه اکران داخلی است. در عین حال، عنوان جشنواره و سال نمایش، اطلاعاتی درباره خود فیلم هستند و باید از جوایز فردی بازیگری جدا ثبت شوند.

کریم در باخانمان؛ آشنایی مخاطبان تلویزیون با طاهری

«باخانمان» در سال ۱۳۹۹ با کارگردانی برزو نیک‌نژاد، نویسندگی امیر برادران و تهیه‌کنندگی زینب تقوایی تولید شد. طاهری در این مجموعه نقش کریم، دوست مسعود، را بازی کرد. نقش مسعود را زنده‌یاد حسام محمودی بر عهده داشت.

گزارش جام‌جم‌آنلاین از گفت‌وگو با عوامل، فضای سریال را بر پایه روابط خانوادگی و موقعیت‌های کمدی معرفی می‌کند. نام طاهری در گروهی از بازیگران آمده که حسن پورشیرازی، الهام اخوان، مارال فرجاد، امیر کاظمی، افسانه بایگان و زنده‌یاد آتیلا پسیانی نیز در آن حضور داشتند.

در این مرحله، بازیگر دارای سابقه تئاتر به قالب یک مجموعه دنباله‌دار تلویزیونی وارد شد. نقش‌های یک سریال فرصت می‌دهند مخاطب طی قسمت‌های متعدد، رفتار و واکنش شخصیت را دنبال کند؛ به همین دلیل ممکن است نام یک نقش برای بیننده از نام نمایش‌های پیشین بازیگر آشناتر باشد. کریم یکی از همین نشانه‌های آشنایی برای مخاطبان طاهری است.

کلینیک رویا و سومین همکاری با سجاد مهرگان

طاهری در «کلینیک رویا» در نقش پویا مرزبان حضور دارد. این مجموعه به کارگردانی سجاد مهرگان و تهیه‌کنندگی علی‌اکبر تحویلیان، او را در فضای دیگری از قصه‌های اجتماعی و خانوادگی قرار داده است. برای شناخت شخصیت‌ها و عوامل، پرونده بازیگران سریال کلینیک رویا جزئیات بیشتری دارد.

در گفت‌وگوی منتشرشده در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط خبرگزاری صداوسیما، طاهری توضیح داد که این سومین همکاری او با مهرگان، پس از «آقای قاضی ۱ و ۲» بوده است. او از جذابیت خرده‌داستان‌های خانوادگی و فضای صمیمی فیلمنامه برای انتخاب این پروژه سخن گفت.

تمرین برای شخصیتی جوان‌تر

یکی از نکات مشخص این مصاحبه، آماده‌شدن برای شخصیتی کوچک‌تر از سن واقعی بازیگر است. طاهری گفته برای نزدیک‌شدن به این نقش، حدود سه ماه پیش از تصویربرداری روی صدا، لحن و الگوهای رفتاری تمرین کرده است.

او همچنین از آزادی عمل در طراحی جزئیات نقش و بداهه‌پردازی مرتبط با شخصیت، در همکاری با مهرگان صحبت کرده است. این توضیحات، بخشی از کار پیش از ضبط را نشان می‌دهد؛ جزئیاتی که تماشاگر نتیجه‌شان را در رفتار شخصیت می‌بیند.

نوشین تبریزی نیز از بازیگران این مجموعه است. مرور زندگی و آثار نوشین تبریزی، یکی دیگر از مسیرهای رسیدن بازیگران دارای سابقه طولانی صحنه به همین پروژه تلویزیونی را نشان می‌دهد.

کمدی سیاه؛ ادامه حضور روی صحنه در ۱۴۰۵

فعالیت تلویزیونی طاهری به معنای پایان ارتباطش با تئاتر نیست. در تیر ۱۴۰۵، ایسنا نام او را در گروه بازیگران «کمدی سیاه» به کارگردانی حسین امیدی اعلام کرد. این نمایش نوشته پیتر شفر است و با ترجمه امیرحسین بیات و تهیه‌کنندگی، بازنویسی و کارگردانی امیدی معرفی شد.

فراز سرابی، الیکا ناصری، مژده محمدی، مجتبی رجبی معمار، مینو آزرمگین، حسین امیدی و سالار برزگر از دیگر بازیگران اعلام‌شده بودند. محل اجرای معرفی‌شده، سالن شماره یک عمارت هما بود و برگه اجرای تیوال، بازه ۵ مرداد تا ۲۵ مهر را ثبت کرده است.

این سابقه تازه در کنار «کلینیک رویا» نشان می‌دهد دو مسیر صحنه و تصویر در کارنامه او هم‌زمان ادامه داشته‌اند. برای دنبال‌کردن فعالیت‌های این دوره، نام کارگردان اهمیت دارد؛ «کمدی سیاه» عنوانی است که می‌تواند برای اجراهای مختلف به کار رود، اما پروژه مورد بحث، اجرای حسین امیدی با همین گروه بازیگران است.

جدول آثار و مسئولیت‌های امیرحسین طاهری

پرسش‌های متداول درباره امیرحسین طاهری

بازیگر نقش پویا مرزبان در کلینیک رویا کیست؟

امیرحسین طاهری این نقش را بازی می‌کند؛ بازیگری که پیش‌تر در باخانمان و دو فصل آقای قاضی نیز حضور داشته است.

امیرحسین طاهری در باخانمان چه نقشی داشت؟

او نقش کریم، دوست مسعود با بازی زنده‌یاد حسام محمودی، را بر عهده داشت.

آیا بندربند اولین فیلم او بود؟

خیر؛ طبق توضیح خود طاهری، لانتوری و کتاب آشپزی پیش از بندربند در مسیر حرفه‌ای سینمایی او قرار داشته‌اند.

آیا او کارگردانی هم کرده است؟

بله؛ نمایش عکس سفید را همراه با میلاد اخگر کارگردانی کرده و در همان اثر بازیگر نیز بوده است.

منابع

• تیوال؛ صفحه شخصی امیرحسین طاهری و برگه‌های اجرا و عرضه آثار او.
• هنرآنلاین؛ گفت‌وگوی مستقیم با امیرحسین طاهری درباره شروع بازیگری و بندربند، ۲۷ دی ۱۴۰۰.
• خبرگزاری صداوسیما؛ گفت‌وگوی امیرحسین طاهری درباره کلینیک رویا، ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• خبرگزاری ایسنا؛ گزارش گروه لیو درباره ستوان اینیشمور، مرداد ۱۳۹۴؛ معرفی کمدی سیاه، تیر ۱۴۰۵.
• خبرگزاری مهر؛ معرفی قطع دست در اسپوکن، دی ۱۳۹۴؛ گفت‌وگو با میلاد اخگر درباره عکس سفید، فروردین ۱۳۹۷؛ معرفی اختراع والس، آذر ۱۳۹۸.
• کانون ملی منتقدان تئاتر ایران؛ معرفی و نقد اجرای ولپن، فروردین ۱۳۹۶.
• جام‌جم‌آنلاین؛ گفت‌وگو با عوامل باخانمان، ۹ دی ۱۳۹۹.
• ایریماژ؛ معرفی رسمی فیلم بندربند و فهرست عوامل.
• آرشیو رسمی جشنواره بین‌المللی فیلم ملبورن و جشنواره فیلم‌های زنان بارسلون؛ معرفی بندربند در دوره ۲۰۲۱.
• شبکه آی‌فیلم؛ خبر معرفی بندربند در جشنواره تورنتو ۲۰۲۰.
• روزنامه هفت صبح؛ معرفی امیرحسین طاهری در کلینیک رویا، خرداد ۱۴۰۵.