بیوگرافی کوروش زارعی، از تئاتر میناب تا نقش لاوی در یوسف پیامبر
کوروش زارعی بازیگر و کارگردان اهل میناب بود که بسیاری از بینندگان او را با نقش لاوی، یکی از برادران یوسف در سریال «یوسف پیامبر»، به یاد می‌آورند. او کارش را از تئاتر شروع کرد و پیش از حضور در تلویزیون، در دوران دبیرستان نمایش «گل و جهله» را کارگردانی کرد. در پرشین وی، مسیر او را از نخستین اجراها تا «کیمیا» و «آنام» دنبال می‌کنیم. کوروش زارعی در ۱۷ آبان ۱۴۰۵، پس از یک دوره بیماری، در ۵۴سالگی درگذشت.
درگذشت کوروش زارعی و مراسم وداع با بازیگر نقش لاوی
کوروش زارعی یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ پس از یک دوره بیماری درگذشت. هنگام درگذشت ۵۴ سال داشت. محمدرضا باقری، مدیر روابط عمومی حوزه هنری، خبر را به خبرگزاری مهر اعلام کرد. تسنیم و آی‌فیلم نیز درگذشت بازیگر نقش لاوی را گزارش کردند. در اعلام اولیه، از یک دوره بیماری نام برده شد. تاریخ درگذشت با تاریخ مراسم وداع فرق دارد و خبرهای این دو رویداد در روزهای جداگانه منتشر شدند.
صبح سه‌شنبه ۱۹ آبان، خانواده و همکارانش در تهران برای بدرقه او گرد هم آمدند. وفا طرفه، همسر زارعی، به همراه فرزندان و مادر این هنرمند در مراسم حضور داشتند. شماری از همکاران تئاتری او، از جمله حسین پارسایی، سیروس همتی و شهرام کرمی نیز در جمع حاضران بودند. گزارش پرشین‌وی از درگذشت و مراسم وداع با کوروش زارعی صحبت‌های خانواده و همکارانش را پوشش می‌دهد. عکس‌های مراسم هم در گزارش تصویری بدرقه کوروش زارعی در بخش سینما آمده‌اند.
پس از اعلام خبر درگذشت، آی‌فیلم در مرور کارنامه او به سه سریال «یوسف پیامبر»، «کیمیا» و «آنام» اشاره کرد. این سه مجموعه برای بخشی از بینندگان فارسی‌زبان خارج از ایران هم از آی‌فیلم ۲ پخش شده‌اند. برای مخاطبانی که بیشتر او را از قاب تلویزیون می‌شناختند، لاوی آشناترین نقش بود. همکاران تئاتری‌اش در گزارش‌های یادبود از نمایش‌های اولیه و سال‌های کار او در سالن‌های تئاتر هم گفتند.
کوروش زارعی اهل کجا بود و چطور وارد تئاتر شد؟
کوروش زارعی سال ۱۳۵۱ در میناب، در استان هرمزگان، به دنیا آمد. از سیزده‌سالگی وارد تئاتر شد و این کار را در سال‌های دبیرستان ادامه داد. «گل و جهله» یکی از نخستین تجربه‌های مهم او بود. زارعی آن را زمانی کارگردانی کرد که هنوز دانش‌آموز بود. این نمایش در دوازدهمین جشنواره تئاتر فجر اجرا شد و برای کارگردانی رتبه دوم گرفت. کانون ملی منتقدان ایران هم آن را به‌عنوان نمایش برگزیده انتخاب کرد.
حسین پارسایی، کارگردان تئاتر، در مراسمی در بهمن ۱۴۰۴ گفت که اولین‌بار زارعی را در اجرای همین نمایش در سالن اصلی تئاتر شهر دیده بود. این خاطره نشان می‌دهد چطور اجرای یک گروه از جنوب کشور در جشنواره، زارعی را به همکارانی معرفی کرد که پیش از آن کارش را ندیده بودند. او بعدها مدرک کارشناسی هنرهای نمایشی گرفت و فعالیت حرفه‌ای‌اش را ادامه داد.
اجرایی که زارعی را به سالن اصلی تئاتر شهر رساند
«گل و جهله» برای زارعی فرصتی بود تا از تجربه‌های تئاتر مدرسه و شهرش به یک جشنواره سراسری برسد. مرور کارنامه هنری‌اش نشان می‌دهد این نمایش در دوازدهمین دوره جشنواره تئاتر فجر در چند بخش دیده شد. علاوه بر رتبه دوم کارگردانی، نمایش در بخش نویسندگی رتبه دوم و در بازیگری مرد رتبه اول گرفت. انتخاب آن از سوی کانون ملی منتقدان نیز جدا از این رتبه‌ها بود. بنابراین وقتی نام «گل و جهله» در یادبودهای او دوباره مطرح شد، یادآور اولین موفقیت‌های یک گروه جوان بود که توانسته بود در تهران مخاطب پیدا کند.
حسین پارسایی در مرور خاطره آن اجرا از اعتمادبه‌نفس زارعی روی صحنه یاد کرد. این خاطره در مراسم تکریم بهمن ۱۴۰۴ بیان شد، سال‌ها پس از آنکه زارعی به چهره‌ای آشنا در تلویزیون تبدیل شده بود. اهمیتش در این است که نگاه یک همکار به نقطه آغاز مسیر او را ثبت می‌کند. مخاطب تلویزیون شاید زارعی را با ریش و گریم لاوی به خاطر بیاورد، اما همکاران صحنه برای شناخت مسیرش به همان سال‌های کار گروهی و اجرای جشنواره‌ای برمی‌گشتند.
لاوی در سریال یوسف پیامبر چه کسی بود؟
لاوی یکی از برادران بزرگ‌تر یوسف است. او در بخش‌هایی از داستان همراه دیگر برادران دیده می‌شود و بعدها باید با پیامد کارهایی که در گذشته انجام داده‌اند روبه‌رو شود. در صحنه اعتراف برادران، زارعی اضطراب و پشیمانی لاوی را بازی می‌کند. برای دیدن همان بخش می‌توانید سکانس بازی کوروش زارعی در یوسف پیامبر را ببینید.
کارگردان این سریال فرج‌الله سلحشور بود و مصطفی زمانی نقش یوسف را بازی می‌کرد. جعفر دهقان هم در نقش پوتیفار در سریال حضور داشت. مجموعه پس از پخش در ایران، برای مخاطبان فارسی‌زبان دیگر کشورها هم از آی‌فیلم ۲ پخش شد.
خود زارعی درباره انتخابش برای نقش لاوی چه گفت؟
در گفت‌وگویی که تسنیم در ۱۸ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرد، زارعی انتخابش برای نقش لاوی را به یاد آورد. او گفت جنس صدایش توجه سلحشور را جلب کرده بود. این خاطره بخشی از ماجرای انتخاب بازیگر را روشن می‌کند که بیننده در نسخه نهایی سریال نمی‌بیند.
لاوی را در کدام بخش داستان بهتر می‌شناسیم؟
برای دیدن بازی زارعی در این نقش، صحنه اعتراف برادران نمونه روشنی است. راز خانواده مدتی طولانی پنهان مانده و صحنه طوری پیش می‌رود که بار تصمیم گذشته را در واکنش برادران می‌بینیم. لاوی در کنار دیگر برادران وارد این موقعیت می‌شود و پشیمانی او بخشی از فشار عاطفی صحنه است. از این زاویه، بازی زارعی را می‌شود هم در لحظه‌ای که نوبت حرف‌زدن اوست دید و هم در واکنشش به صحبت دیگران. اهمیت نقش در رابطه‌اش با جمع برادران و تغییر وضعیت خانواده در طول داستان است.
خاطره انتخاب بازیگر هم سرنخ دیگری برای تماشای این سکانس می‌دهد. زارعی در مصاحبه منتشرشده در تسنیم از توجه سلحشور به صدایش گفت. تماشاگر می‌تواند هنگام دیدن صحنه به تفاوت لحن لاوی در گفت‌وگوهای عادی و لحظه روبه‌رو شدن با راز خانوادگی توجه کند. این نکته به‌ویژه وقتی روشن‌تر می‌شود که بازی او را در کنار دیگر برادران ببینیم. هر کدام واکنشی دارند و زارعی باید حال شخصیت خودش را در همان قاب گروهی منتقل کند.
کوروش زارعی در چه فیلم‌ها و سریال‌هایی بازی کرد؟
یکی از تجربه‌های آغازین او در تلویزیون «غروب بی‌پایان» به کارگردانی جواد افشار بود. او سال‌ها بعد در «کیمیا» هم بازی کرد. این مجموعه زندگی یک خانواده را در چند مقطع دنبال می‌کند. برای آشنایی با فضای تولید آن می‌توانید گزارش نشست سریال کیمیا را بخوانید.
«آنام» نمونه دیگری از کارهای خانوادگی اوست. در این سریال، رازهای گذشته به‌تدریج بر رابطه شخصیت‌ها اثر می‌گذارند. عکس‌های پشت صحنه آنام چند نفر دیگر از بازیگران مجموعه را هم معرفی می‌کند. زارعی در «مختارنامه» نیز بازی کرد و در سینما در «روز رستاخیز» حضور داشت.
| اثر | حضور کوروش زارعی |
|---|---|
| گل و جهله | کارگردانی نمایش در سال‌های دبیرستان |
| غروب بی‌پایان | از تجربه‌های آغازین بازیگری تلویزیونی |
| یوسف پیامبر | بازی در نقش لاوی |
| کیمیا و آنام | بازی در دو مجموعه تلویزیونی خانوادگی |
| روز رستاخیز | بازی در فیلم سینمایی |
سه سریال برای دیدن مسیر تلویزیونی او
«یوسف پیامبر» بهترین نقطه شروع برای کسی است که می‌خواهد نقش لاوی را در متن کامل داستان ببیند. اگر تنها سکانس اعتراف را دیده‌اید، دنبال کردن ماجرای برادران از بخش‌های پیشین کمک می‌کند بفهمید چرا رسیدن به آن لحظه برای شخصیت‌ها دشوار است. این مجموعه در کارنامه زارعی نمونه بازی در یک قصه تاریخی است که شخصیت‌های پرشمار آن باید در کنار هم یک خانواده قابل‌باور بسازند.
«کیمیا» برای مرور حضور او در یک سریال خانوادگی انتخاب دیگری است. جواد افشار، کارگردان این مجموعه، در آغاز مسیر تلویزیونی زارعی هم با او در «غروب بی‌پایان» همکاری کرده بود. کنار هم گذاشتن نام این دو اثر، یکی از پیوندهای کارنامه‌اش را نشان می‌دهد. در «کیمیا» گذر زمان و دگرگونی رابطه شخصیت‌ها در دل زندگی یک خانواده شکل می‌گیرد. همین فضای متفاوت، آن را برای مخاطبی که زارعی را تنها با ظاهر تاریخی لاوی به یاد دارد جالب می‌کند.
«آنام» با موضوع دیگری از زندگی خانوادگی سراغ مخاطب می‌رود. در این سریال روابط شخصیت‌ها تحت‌تأثیر رازهایی است که به‌مرور آشکار می‌شوند. زارعی در میان بازیگران این مجموعه هم حضور داشت و آی‌فیلم آن را در مرور آثار تلویزیونی او کنار «کیمیا» آورد. اگر هدف آشنایی با بخش‌های کمتر دیده‌شده کارنامه زارعی باشد، همین دو سریال در کنار «یوسف پیامبر» تصویر کامل‌تری از جنس مجموعه‌هایی می‌دهند که در آن‌ها بازی کرده است.
کارنامه تئاتری او پس از «گل و جهله»
زارعی بعد از شناخته‌شدن در تلویزیون، کار تئاتر را هم ادامه داد. «خورشید کاروان» و «غمنامه فرات» از نمایش‌هایی هستند که در آن‌ها بازی کرد. «فیروزه که می‌خواند» و «زنان مهتابی و مرد آفتابی» نیز در کارنامه کارگردانی او دیده می‌شوند. در بعضی نمایش‌ها هر دو مسئولیت را بر عهده داشت. برای نمونه، نام او در کارنامه «بانوی بی‌نشان» هم در مقام بازیگر و هم در مقام کارگردان آمده است.
او در سال ۱۴۰۱ دبیر چهل‌ویکمین جشنواره تئاتر فجر شد. در دوره‌ای که در مدیریت هنرهای نمایشی فعالیت داشت، انتشار مجله تخصصی «صحنه»، چاپ کتاب‌های تئاتر و برگزاری رویدادهای نمایشنامه‌نویسی هم بخشی از برنامه‌های مرکز بود. این کارها بخش دیگری از مسیر حرفه‌ای او را نشان می‌دهند، از اجرای نمایش تا فراهم کردن فرصت برای نوشته‌شدن و دیده‌شدن آثار دیگران.
کوروش زارعی در تئاتر فقط بازیگر بود؟
در کارنامه نمایشی زارعی می‌توان سه نوع مسئولیت را از هم جدا کرد. در «خورشید کاروان» و «غمنامه فرات» نامش در جایگاه بازیگر آمده است. در «فیروزه که می‌خواند» و «زنان مهتابی و مرد آفتابی» کارگردانی او ثبت شده و در «بانوی بی‌نشان» تجربه هر دو مسئولیت را داشت. از دیگر نمایش‌هایی که در فهرست بازی‌های او دیده می‌شوند می‌توان به «خرس»، «اسب سفید»، «شهرزاد» و «مرگ در پاییز» اشاره کرد. تنوع این عنوان‌ها نشان می‌دهد برای دنبال کردن کار او، فهرست سریال‌ها تنها نقطه شروع است.
او بعدها به‌عنوان دبیر جشنواره هم فعالیت کرد. دبیری چهل‌ویکمین جشنواره تئاتر فجر در سال ۱۴۰۱ در کارنامه او ثبت شده است. این مسئولیت با اجرای یک نمایش فرق دارد، چون برنامه یک دوره جشنواره و حضور گروه‌های مختلف را در بر می‌گیرد. گزارش مراسم تکریم او در بهمن ۱۴۰۴ همچنین به فعالیت‌های دیگری مثل انتشار نشریه تخصصی، چاپ کتاب و برگزاری برنامه‌های نمایشنامه‌نویسی در دوره مدیریت او اشاره کرد. به این ترتیب، بخشی از سابقه‌اش به تولید و اجرای آثار و بخشی به کارهای پشت صحنه‌ای مربوط می‌شود که در تیتراژ یک سریال دیده نمی‌شوند.
منابع آی‌فیلم ۲، خبرگزاری تسنیم، هنرآنلاین، خبرگزاری صداوسیما مرکز خلیج فارس، خبرگزاری مهر.
