بیوگرافی سیروس کهوری‌نژاد؛ ممی‌سابوی یوسف پیامبر بیرون از قاب تلویزیون
برای خیلی از تماشاگران، سیروس کهوری‌نژاد همان ممی‌سابوی «یوسف پیامبر» است؛ چهره‌ای که با لباس و گریم آن مجموعه در ذهن مانده. اما بخش بزرگی از زندگی هنری او دور از دوربین تلویزیون گذشته است؛ در تمرین تئاتر، کارگردانی، آموزش و حتی ساخت ماسک و وسایل صحنه.
در این مطلب پرشین‌وی، بیوگرافی سیروس کهوری نژاد را با مرور نقش‌های آشنای تلویزیونی و کارهایی می‌خوانید که نامش را به صحنه نمایش پیوند زده‌اند.
بیوگرافی سیروس کهوری نژاد؛ از آموزش هنر تا نخستین تجربه‌ها
سیروس کهوری‌نژاد متولد ۲ مرداد ۱۳۴۲ است. او در گفت‌وگویی تلویزیونی که ایسنا گزارش کرده، زادگاهش را تهران معرفی کرده است. پیوندش با جنوب کشور، به‌ویژه بندرعباس، در بخش مهمی از کارهای هنری او هم دیده می‌شود.
او کارشناسی ارشد کارگردانی از دانشگاه تربیت مدرس دارد و در کنار فعالیت حرفه‌ای، در دانشگاه‌ها نیز بازیگری تدریس کرده است. آموزش برایش تجربه‌ای جدا از اجرا نیست؛ در گفت‌وگوهایش، بارها از اهمیت تمرین و شناخت روش درست بازیگری گفته است.
مسیر هنری کهوری‌نژاد از تئاتر آغاز شد. در میانه دهه شصت، فیلم کوتاه داستانی «دنیای من» را در انجمن سینمای جوان بندرعباس نوشت و کارگردانی کرد. در معرفی کارنامه او، بازی در «آن سوی غروب» در سال ۱۳۶۷، نخستین تجربه سینمایی‌اش دانسته شده است.
«فروغ بی‌پایان» در سال ۱۳۷۰ نیز از نخستین حضورهای تلویزیونی او بود. این شروع، به کارنامه‌ای رسید که هم نقش‌های تلویزیونی در آن دیده می‌شود و هم نمایش‌هایی که خودش نوشته یا کارگردانی کرده است.
ممی‌سابو؛ نقشی که خیلی‌ها او را با آن می‌شناسند
کهوری‌نژاد در سریال «یوسف پیامبر» به کارگردانی فرج‌الله سلحشور، نقش ممی‌سابو را بازی کرد. این مجموعه نخستین بار در سال ۱۳۸۷ پخش شد و بازیگرانی مانند مصطفی زمانی و کتایون ریاحی در آن حضور داشتند.
او در مصاحبه سال ۱۳۹۹ با آی‌فیلم۲ توضیح داد که وقتی فیلمنامه را خواند، به شخصیت ممی‌سابو علاقه‌مند شد و نقش را پذیرفت. در همان گفت‌وگو، از برخورد با مخاطبانی در سفرهای خارجی گفت که او را از روی نقش‌هایش می‌شناختند؛ تجربه‌ای که برایش رضایت‌بخش بود.
در نگاه او، ماندگاری این مجموعه حاصل درست کنار هم قرارگرفتن عوامل مختلف بود. این حرف، توجهش به کار گروهی را نشان می‌دهد؛ بازیگر بخشی از مجموعه است و نتیجه نهایی با همکاری نویسنده، کارگردان، بازیگران و دیگر اعضای گروه ساخته می‌شود.
از «ستایش ۳» تا تجربه‌های متفاوت سینمایی
حضور کهوری‌نژاد در تلویزیون به نقش‌های قدیمی محدود نماند. او در فصل سوم «ستایش» به کارگردانی سعید سلطانی هم بازی کرد. خبر پیوستنش به این مجموعه، اسفند ۱۳۹۷ و هنگام تصویربرداری بخش‌هایی از سریال در بندرعباس منتشر شد.
داریوش ارجمند، نرگس محمدی و مهدی سلوکی از بازیگران همین فصل بودند. «ستایش» فضای خانوادگی و اجتماعی متفاوتی داشت و حضور در آن، بخش دیگری از تجربه‌های تلویزیونی کهوری‌نژاد است.
در سینما، نام او در آثاری مثل «بیا با من»، «زخمی»، «مروارید» و «پری دریایی» دیده می‌شود. همچنین در فیلم «من دیوانه نیستم» به کارگردانی علیرضا امینی، در جمع بازیگرانی از جمله مهران احمدی و مجید صالحی قرار گرفت.
صداپیشگی در انیمیشن «تهران ۱۵۰۰» هم در کارنامه او ثبت شده است. این تنوع، از همکاری در یک مجموعه تلویزیونی تا کار در سینما و انیمیشن، نشان می‌دهد که تجربه‌های او در یک شکل اجرایی خلاصه نمی‌شوند.
برای پیدا کردن یک نقش، چه چیزهایی را یاد می‌گیرد؟
یکی از خاطراتی که کهوری‌نژاد در آی‌فیلم۲ تعریف کرد، به نمایش «باران» مربوط بود. او برای بازی در نقش یک مهاجر، به یادگرفتن گویش دری نیاز داشت و برای این کار با مردی افغانستانی به نام محمد آشنا شد.
به روایت او، این آشنایی فقط به یادگیری شیوه حرف‌زدن محدود نماند و بر نگاهش هم اثر گذاشت. چنین تجربه‌ای، بخش کمتر دیده‌شده کار بازیگر را روشن می‌کند: زمانی که باید آدم‌ها را بشناسد، به صدا و رفتارشان دقت کند و برای نقش آماده شود.
در گفت‌وگوی دیگری درباره نمایش «مجهول»، از اهمیت آموزش درست و هماهنگی اجزای اجرا صحبت کرده بود. او تئاتر را حاصل کنار هم قرارگرفتن هنرهایی مانند موسیقی، هنرهای تجسمی و عکاسی می‌دانست؛ به همین دلیل، در کارهایش به تصویر و وسایل صحنه نیز توجه دارد.
«چهل گیس»؛ بازیگر، کارگردان و سازنده فضای نمایش
در میان کارهای سال‌های اخیر، «چهل گیس» جای مشخصی در فعالیت‌های او دارد. این نمایش نوشته محمد چرم‌شیر است و کهوری‌نژاد در آن هم بازی کرده و هم کارگردانی را بر عهده داشته است. داستان و فضای اجرا از قصه‌ها و آیین‌های جنوب الهام می‌گیرد و با موسیقی زنده همراه است.
همکاری او با چرم‌شیر سابقه‌ای طولانی دارد. «زمان سکوت برای زندگان»، «روزگار نازنین طلعت مهربان» و «سفر دور و دراز سلطان» از نمایش‌هایی هستند که نام این دو هنرمند در کنار هم در آن‌ها ثبت شده است.
«چهل گیس» در شهریور ۱۴۰۴ اجرا شد و سپس از ۱۶ بهمن همان سال به سالن چهارسوی تئاتر شهر رسید. فصل دیگری از اجراهای آن نیز از ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در همین سالن آغاز شد.
در معرفی عوامل، مسئولیت‌های دیگری هم برای کهوری‌نژاد آمده است: تهیه‌کنندگی، طراحی صحنه و ساخت ماسک و آکسسوار. آکسسوار همان وسایل کوچک و کاربردی اجراست که بازیگر و صحنه به آن نیاز دارند. کنار هم قرارگرفتن این مسئولیت‌ها، بخش پررنگی از زندگی کاری او را نشان می‌دهد؛ هنرمندی که علاوه بر ایفای نقش، در ساختن دنیای نمایش هم حضور دارد.
منابع: آی‌فیلم۲، مصاحبه اختصاصی با سیروس کهوری‌نژاد، خرداد ۱۳۹۹ و معرفی کارنامه هنری؛ آی‌فیلم۲، معرفی عوامل «یوسف پیامبر» و خبر پیوستن به «ستایش ۳»، اسفند ۱۳۹۷؛ ایسنا، گزارش گفت‌وگوی برنامه «نشان ارادت»، شهریور ۱۴۰۲؛ ایران تئاتر، معرفی کارنامه سیروس کهوری‌نژاد، بهمن ۱۳۹۶؛ احوال، گفت‌وگو درباره نمایش «مجهول»، آبان ۱۴۰۰، بازنشر در آفتاب؛ تیوال، کارنامه هنرمند و معرفی «من دیوانه نیستم» و «تهران ۱۵۰۰»؛ هنرآنلاین، گزارش همکاری با محمد چرم‌شیر، شهریور ۱۴۰۴، معرفی اجرای «چهل گیس»، بهمن ۱۴۰۴ و اعلام برنامه تئاتر شهر، اردیبهشت ۱۴۰۵.
