چرا اینترنت ایران کند شده است؟ توضیح مخابرات درباره ۴ عامل اختلال و افت سرعت
علت کندی اینترنت ایران در روزهای اخیر چیست؟ هم‌زمان با افزایش گزارش‌های کاربران درباره کاهش سرعت، اختلال در اتصال و افت کیفیت اینترنت، مسئولان ارتباطی کشور چند عامل را در بروز این مشکلات مؤثر دانسته‌اند. نوسان پهنای باند بین‌الملل، به‌روزرسانی سامانه‌های امنیتی، شرایط نامساعد جوی و افزایش حملات سایبری DDoS از جمله مواردی هستند که در توضیحات مسئولان مطرح شده‌اند.
به گزارش پرشین وی، داوود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران، در واکنش به مشکلات اخیر اینترنت، تغییرات پهنای باند بین‌الملل و برخی اقدامات فنی و امنیتی را از عوامل احتمالی تأثیرگذار بر کیفیت ارتباطات معرفی کرده است.
علت اختلال اینترنت در روزهای اخیر چیست؟
در روزهای اخیر تعدادی از کاربران اینترنت ثابت و همراه از کندی بارگذاری صفحات، کاهش سرعت دریافت اطلاعات و اختلال در دسترسی به سرویس‌های اینترنتی خبر داده‌اند.
داوود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران، در توضیح این وضعیت به چند عامل اشاره کرده است.
به گفته او، تغییرات پهنای باند بین‌الملل، اقدامات مربوط به تقویت زیرساخت‌های امنیتی و شرایط جوی نامساعد می‌توانند بر عملکرد شبکه‌های ارتباطی تأثیر بگذارند.
البته این اظهارات به معنای مشخص شدن سهم دقیق هر عامل در تمام اختلال‌های گزارش‌شده نیست و برای ارزیابی کامل وضعیت شبکه، انتشار داده‌های فنی و آمارهای دقیق‌تر ضروری است.
۱. نوسان پهنای باند بین‌الملل و کاهش سرعت اینترنت
نخستین عامل مطرح‌شده از سوی معاون شرکت مخابرات، تغییرات در ظرفیت پهنای باند بین‌الملل است.
پهنای باند بین‌الملل به ظرفیت ارتباطی شبکه کشور با شبکه‌های خارج از ایران مربوط می‌شود و تغییر در ظرفیت مؤثر یا نحوه مدیریت ترافیک آن می‌تواند بر دسترسی کاربران به سرویس‌های خارجی اثر بگذارد.
زارعیان توضیح داده است که میزان پهنای باند بین‌الملل ممکن است تغییر کند و بخشی از این تغییرات ناخواسته و بخشی دیگر آگاهانه باشد.
با این حال، در توضیحات منتشرشده، عدد مشخصی درباره میزان کاهش ظرفیت یا سهم آن در افت سرعت روزهای اخیر ارائه نشده است.
۲. تأثیر به‌روزرسانی سامانه‌های امنیتی بر اینترنت
دومین عامل مطرح‌شده، اقدامات مربوط به به‌روزرسانی و تقویت سامانه‌های امنیتی شبکه است.
معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران اعلام کرده است که تغییرات و به‌روزرسانی‌های انجام‌شده در بخش‌های امنیتی و سامانه‌های مختلف نیز در مشکلات چند روز اخیر بی‌تأثیر نبوده‌اند.
به‌طور کلی، تغییر در تنظیمات تجهیزات شبکه، سامانه‌های مدیریت ترافیک یا ابزارهای امنیتی می‌تواند در برخی شرایط بر مسیر انتقال داده و کیفیت اتصال اثر بگذارد.
البته مشخص نشده است که کدام سامانه‌ها به‌روزرسانی شده‌اند یا این اقدامات چه میزان از اختلال‌های اخیر را ایجاد کرده‌اند.
۳. بارندگی، سیلاب و طوفان چه تأثیری بر اینترنت دارند؟
داوود زارعیان شرایط نامساعد جوی را نیز از عوامل تأثیرگذار بر شبکه‌های ارتباطی معرفی کرده است.
به گفته او، بارندگی‌های شدید، سیلاب و طوفان می‌توانند باعث بروز مشکلات فنی در تجهیزات و مسیرهای ارتباطی شوند.
این مسئله به شبکه شرکت مخابرات محدود نیست و ممکن است زیرساخت‌های سایر اپراتورها و شبکه‌های باسیم و بی‌سیم را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
برای مثال، آب‌گرفتگی تجهیزات، آسیب به کابل‌ها، اختلال در تأمین برق یا مشکلات ارتباطی در مسیرهای رادیویی می‌تواند کیفیت شبکه را کاهش دهد.
با این حال، اختلال ناشی از شرایط جوی معمولاً باید با بررسی موقعیت جغرافیایی و وضعیت تجهیزات آسیب‌دیده ارزیابی شود و نمی‌توان تمام کندی اینترنت کشور را صرفاً به بارندگی نسبت داد.
۴. افزایش حملات DDoS به زیرساخت‌های اینترنت ایران
در کنار عوامل مطرح‌شده از سوی شرکت مخابرات، بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، نیز از افزایش حملات سایبری منع خدمت توزیع‌شده یا DDoS خبر داده است.
اکبری اعلام کرده بود که طی یک دوره ۱۰ روزه، تعداد حملات DDoS با مبدأ داخلی از حملات با مبدأ خارجی بیشتر شده است.
او همچنین به ثبت حملاتی با شدت بیش از ۵۰۰ گیگابیت بر ثانیه اشاره کرد و گفت این حملات در کنار آثار فیلترینگ بر افت کیفیت اینترنت تأثیر گذاشته‌اند.
حمله DDoS چیست و چگونه باعث کندی اینترنت می‌شود؟
حمله DDoS یا «منع خدمت توزیع‌شده» نوعی حمله سایبری است که طی آن تعداد زیادی دستگاه یا منبع مختلف، حجم بالایی از درخواست‌ها یا ترافیک را به سمت یک سرویس یا شبکه ارسال می‌کنند.
هدف چنین حملاتی معمولاً ایجاد اختلال در دسترسی کاربران واقعی به خدمات اینترنتی است.
در حملات گسترده، تجهیزات شبکه و سامانه‌های دفاعی ممکن است با حجم بالایی از ترافیک روبه‌رو شوند که می‌تواند موجب افزایش تأخیر، کاهش کیفیت ارتباط یا اختلال در دسترسی به برخی سرویس‌ها شود.
البته وقوع حمله DDoS به یک سرویس مشخص لزوماً به معنای کند شدن تمام اینترنت کشور نیست و گستره اختلال به محل حمله، ظرفیت شبکه و روش مقابله با آن بستگی دارد.
چرا برخی حملات سایبری از داخل ایران انجام می‌شوند؟
بهزاد اکبری احتمال داده است که بیشتر شدن حملات DDoS با مبدأ داخلی می‌تواند نشانه آلودگی برخی دستگاه‌های کاربران به بدافزار و استفاده از آن‌ها در شبکه‌های موسوم به بات‌نت باشد.
بات‌نت مجموعه‌ای از دستگاه‌های آلوده است که ممکن است بدون اطلاع صاحبان خود، از راه دور برای ارسال ترافیک مخرب مورد استفاده قرار گیرند.
رایانه‌ها، سرورها، مودم‌ها و برخی تجهیزات هوشمند متصل به اینترنت در صورت داشتن آسیب‌پذیری امنیتی می‌توانند هدف چنین سوءاستفاده‌هایی قرار بگیرند.
با این حال، داخلی بودن مبدأ ترافیک یک حمله به‌تنهایی هویت عامل اصلی یا محل حضور فرد هدایت‌کننده آن را مشخص نمی‌کند.
آیا فیلترینگ هم بر کیفیت اینترنت تأثیر دارد؟
یکی از نکات مهم در اظهارات بهزاد اکبری، اشاره مستقیم او به نقش آثار فیلترینگ در افت کیفیت اینترنت است.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، افزایش حملات سایبری را در کنار آثار ناشی از فیلترینگ از عوامل تشدیدکننده مشکلات ارتباطی معرفی کرده است.
از نظر فنی، تغییر مسیر ترافیک، استفاده از مسیرهای ارتباطی غیرمستقیم و افزایش پردازش‌های مربوط به مدیریت ترافیک می‌تواند در برخی شرایط بر تأخیر و پایداری اتصال تأثیر بگذارد.
با این حال، برای تعیین سهم واقعی فیلترینگ، حملات سایبری و سایر عوامل در افت کیفیت اینترنت، به اندازه‌گیری‌های مستقل و انتشار داده‌های فنی نیاز است.
چگونه بفهمیم کندی اینترنت از مودم است یا شبکه سراسری؟
اگر کاربران با کاهش سرعت اینترنت مواجه شوند، چند بررسی ساده می‌تواند به تشخیص اولیه مشکل کمک کند:
- اتصال اینترنت را با چند وب‌سایت یا سرویس مختلف آزمایش کنند.
- در صورت امکان، کیفیت اتصال را با اینترنت همراه و ثابت مقایسه کنند.
- سرعت و تأخیر اتصال را در زمان‌های مختلف اندازه‌گیری کنند.
- وضعیت اتصال دستگاه به مودم و قدرت سیگنال وای‌فای را بررسی کنند.
- در صورت ادامه اختلال، مشکل را از طریق پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده اینترنت پیگیری کنند.
اگر چند سرویس و چند نوع اتصال به‌صورت هم‌زمان دچار مشکل باشند، احتمال وجود اختلال گسترده‌تر مطرح می‌شود؛ اما تشخیص قطعی نیازمند اطلاعات فنی اپراتورهاست.
چه زمانی کیفیت اینترنت به حالت عادی برمی‌گردد؟
در اظهارات منتشرشده از مسئولان، زمان قطعی و مشخصی برای رفع تمام اختلال‌های اینترنت اعلام نشده است.
برطرف شدن مشکلات نیز به علت اصلی آن‌ها بستگی دارد. اختلال ناشی از آسیب تجهیزات، تغییرات شبکه یا حملات سایبری ممکن است به اقدامات فنی متفاوتی نیاز داشته باشد.
به همین دلیل، تعیین زمان بازگشت کیفیت اینترنت به وضعیت پایدار بدون اطلاعات دقیق از وضعیت شبکه امکان‌پذیر نیست.
منابع
- سیتنا ـ اظهارات داوود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران
- خبرگزاری صداوسیما
- خبرگزاری مهر
- اظهارات بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت
