آشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایران

اشتراک:
آشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایران کاردستی
زری بافی به معنای بافت پارچه ای می باشد که از نخ طلا بافته شده باشد و در آن ابریشم خالص هم استفاده می کنند .نخی که برای بافت این پارچه استفاده می شود گلابتون است و این نوع پارچه قیمت بالایی دارد.

طبق شواهد موجود زری بافی از قدیم در ایران رایج بوده است .جالب است بدانید از آنجا که رومیان به پوشیدن,
چنین لباس هایی علاقه داشتند با قیمت بالایی این لباس ها را از ایرانیان می خریدند .برای بافت پارچه های زری,
به ابریشم طبیعی و نخ گلابتون نیاز است تا جلوه زیبایی به کار دهد.در ادامه با این هنر زیبا بیشتر آشنا می شوید.

زری بافی

زری یعنی پارچه‌ی ساخته شده از زر (طلا). پارچه‌ای که پودهای آن از طلا است زری یا زربفت پارچه ای ظریف,
و بسیار گران بهاست که چله یا تار آن از ابریشم خالص است و پودهای آن ابریشم رنگی و یکی از پودها،
نخ گلابتون است که می تواند زرین یا سیمین باشد.

تاریخچه زری بافی

راجع به زری بافی ایران نیز مانند قالی از دوران خیلی قدیم اطلاع زیاد در دست نیست ولی شواهد زیاد ,
موجود است. در مورد تاریخچه زری بافی باید گفت که بافت‌ پارچه‌هایی‌ که‌ درمتن‌ و نقوش‌ آنها،
نخهای‌ گلابتون ‌به‌ کار گرفته‌ شده‌ بنا به‌ روایات‌ تاریخی‌ به‌ دو هزار سال‌ پیش‌ می‌رسد.

زری بافیتاریخچه زری بافی

هردودت‌ مورخ‌ مشهور یونانی‌ نوشته‌ است‌ : رومیان‌ به‌ خاطر زیبائی‌ و اشتهار زربفت‌های‌ سنتی‌ ایران‌ همه‌ ساله‌,
مبالغ‌ هنگفتی‌ می‌پرداختند. فیلوسترات‌ نیز گفته‌ است‌ : اشکانیان‌، خانه‌ های‌ خود را با پرده‌های‌ ,
زری‌ یراق‌ دار که‌ از پولکهای‌ نقره‌ و نقوش‌ زرین‌ ، تزئین‌ شده‌ بود می‌ آراستند.

بدون شک بافتن پارچه‌های زربفت، مانند قالی و گلیم از زمان هخامنشیان در ایران مرسوم بوده است زیرا ,
در بسیاری از نقوش برجسته تخت جمشید، شوش و حتی پاسارگاد، نقوشی در حاشیه های لباس ,
شاهنشاهان و درباریان به چشم می خورد که حاکی از این است که لباس آنها از پارچه های زربفت بوده،

به علاوه در حاشیه لباده و حاشیه آستین‌ها و یقه لباس، قطعاتی از طلای ناب به شکل شیر، مرغ، ستاره,
با گل پنج‌پر و یا نقوش هندسی مانند مثلث و غیره می‌دوختند و بسیاری از این قطعات طلا، امروزه ,
در موزه ایران باستان و موزه های دیگر دنیا موجود است که متعلق به عهد هخامنشی می‌باشد.

هنر نساجی در کاشان

کاشان شهری است که از قدیم الایام هنر نساجی آن شهره آفاق بوده و زمانی در این شهر بیش از چهل نوع ,
پارچه مختلف بافته می شده است. امروزه از آن همه تنوع فقط می توان چندتایی (و از جمله زری بافی) را,
در کارگاهی به نام مرکز هنرهای سنتی کاشان واقع در خیابان غیاث الدین جمشید و در کنار ,
برج و باروی هزار ساله شهر مشاهده نمود.

مواد اولیه

مواد اولیه پارچه‌های زربفت، از بهترین نوع ابریشم طبیعی ایران انتخاب می‌شود. همچنین یکی از مهم‌ترین مواد اولیه،
گلابتون است. از گلابتون بیشتر دربافت پارچه‌های زربفت استفاده می‌شود.آن چیزی که باعث درخشش ,
و گران‌بهایی ویژه‌ی پارچه‌های زربفت می‌شود، گلابتون است.

گلابتون چیست

گلابتون رشته‌ای سیمی بسیار نازک است که درون آن یک رشته نخ ابریشم قرار دارد و بر روی آن،
لایه‌ای از زر (طلا) کشیده شده است. گابتون دو نوع است:

• گلابتون خارجی

• گلابتون ایرانی

زری بافیکاربرد هنر زری بافی

گلابتون خارجی از هند می‌آید و بسیار ظریف است. گلابتون ایرانی هم تنها در اصفهان ساخته می‌شود.

کاربرد پارچه‌های زربفت

این‌ پارچه‌ ها، برای‌ تن‌ پوش‌ پادشاهان، وزیران، بزرگان، درباریان‌ به‌ کار می‌رفت‌ . همچنین به عنوان یک هدیه,
ارزشمند در دربار شاهان ایران برای هدیه دادن به شاهان بیگانه به حساب می‌آمد.

نساجان معروف گذشته

بافندگان مشهور گذشته

نساجان‌ و بافندگان‌ مشهور این‌ عهد ،عبارت‌ بودند از:

غیاث، عبدالله بن غیاث، ابن محمد، معزالدین، ابن غیاث، عیسی عباسی، خواجه قیاس الدین علی نقشبند،
حسن بن غیاث، یحیی بن غیاث، معز الدین غیاث، آبان محمد، محمد خان کاشی، علی خان کاشی،
اسماعیل کاشی

مهم‌ترین مراکز بافت

مشهورترین مراکز نساجی در دوره صفویه، شهرهای کاشان، اصفهان، یزد، هرات، تبریز، رشت، مشهد، قم،
ساوه و… بوده است. اما بافندگان شهرهای کاشان، یزد و اصفهان در بافتن پارچه های,
نقش‌دار شهره آفاق بودند.

مراحل بافت

مراحل بافت زری بافی شامل نقشه بندی ، چله کشی ،گذراندن ابریشم از وردها و شانه ها می باشد.

ذستگاه بافت

دستگاه زری بافی نیز معمولا ابزارو آلات چوبی است که به سبک قدیمی و ساده ساخته می شود .
با هر دستگاه به طور معمول دو نفر کار می کنند یک نفربافنده زری و دیگری شاگرد او که,
به گوشواره کش ملقب است.

کار گوشواره کش بالا و پائین بردن تخته هائی است که از قبل نقشه ها روی آن نقشبندی شده است ,
و در قسمت بالای دستگاه نصب است و به این وسیله نقش ها به طرف بافنده هدایت می شود.

در اغلب موارد زمینه یا بوم پارچه زری ازنخ ابریشم است و نخ گلابتون جز نخ‌های پود می باشد.

راسخون , نگارخانه

گردآوری:

دکتر طاهری

اخبار مرتبط:
جراحی بواسیر ، سرپایی
فیلم پرشین وی
معرفی یک دوره آنلاین برای یادگیری اصول نقاشی معرفی یک دوره آنلاین برای یادگیری اصول نقاشی

دوره های آموزش نقاشی در سایت هنر ناهید

خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب