تاریخ نشر :دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۷مشاهده : 426صنایع دستیRSSاشتراک:

آشنایی با سنگینه سازی هنر زیبای ساخته شده با خمیر شیشه ای

آشنایی با سنگینه سازی هنر زیبای ساخته شده با خمیر شیشه ای
هنر سنگینه سازی که بیشتر جنبه تزئینی دارد در شهر قم و کاشان رواج دارد. به خصوص افرادی که به شهر زیارتی قم سفر می کنند این سنگینه ها را به عنوان سوغات تهیه می کنند و با خود می برند.
گل مورد استفاده در سنگینه سازی از ترکیب چند خاک می باشد که بیشتر آن گل نرم می باشد که با خمیر شیشه,
ترکیب می شود. مواد مورد نظر به دقت با هم ترکیب می شوند و از خمیر مورد نظر برای ساخت ,
ظروف و اشیاء سنگینه استفاده می شود.بعد از ساخت ظروف و خشک شدن آنها حکاکی روی آنها انجام می شود.

سنگینه سازی

هنرمند سنگینه‌ساز، سفالگری است که اشیاء سفالی خود را از خمیر شیشه‌ای که با لعاب قلیایی فیروزه‌ای لیقه شده است
می‌سازد.در این مقاله با هنر سنگینه سازی بیشتر آشنا می‌شوید.

هنر ساختن ظروف به این شیوه هنوز هم پایدار است و کسانی که این کار را انجام می دهند عتیقه
ساز یا سنگینه ساز نامیده می شوند.

سنگینه سازی

هنر زیبای سنگینه سازی

این قبیل ظروف در اصفهان نظیر کاشان و قم ساخته می شود و بیشتر آن در شهر قم ساخته شده
و به زواری که برای زیارت حضرت معصومه به آن شهرستان می‌آیند فروخته می‌شود و این خود جزو سنت‌ها شده,

که زوار گلدان یا کاسه‌ای را از قم خریداری و با خود ببرند و البته نباید فراموش کرد که مهره‌های
فیروزه‌ای خمیری (خرمهره) را نیز برای شکون خریداری می‌کنند .

خرمُهره نام دست‌ساخته‌هایی سرامیکی یا شیشه‌ای است که به آن کوجی یا مهره مهر نیز می‌گویند,
و هر مهره‌ای چون شکافته می‌شود، حاوی بلور دانه‌دانه سفید رنگ سخت و خشن می‌باشد.

در ایران رایج‌ترین رنگ برای خرمهره‌ها آبی فیروزه‌ای روشن است. مواد بدنه این شیء تلفیقی از سیلیس ,
و چسب طبیعی (مس طبیعی) و لعاب آن شامل اکسید مس، کربنات سدیم خاکستر، آهک و بار لعاب است.

 گل اینگونه سفال از ۷۰ تا ۸۰ درصد در کوهی سفید یا چخماق، ده تا ۲۰ درصد خاک بسیار نرم
به نام گل بوته یا گل سفید آنقدر نرم است که سفالسازان امروزی آن را گل نرم می‌نامند و ۱۰
درصد خمیر شیشه با همان ترکیباتی که در مورد لعابسازی گفتیم، ساخته می شود.

نحوه تهیه خاک مورد استفاده در سنگینه سازی

بهترین گِل چاه ریسه است که از دهاتی در حدود ۸۰ کیلومتری اصفهان که معادن فراوانی دازد بدست می آید.
پس از آنکه این خاک را کندند مقداری آب روی آن می‌ریزند و بدین ترتیب دوغابی تهیه می‌شود که آن
را به وسیله پارچه‌ای صاف می کنند تا ذرات زبر و درشت آن جدا شود.

سنگینه سازی

شی زیبای درست شده توسط سنگینه ساز

با سنگ چخماق خمیر شیشه به همان طریق که در لعاب سازی گفتیم عمل می‌کنند.

تمام ترکیبات به دقت وزن و آمیخته شده و سپس با پا آن را مالـش می‌دهند گلـی که به دسـت
می‌آید کشـش گل خـاک رس معمولی را ندارد ولی می‌توانند آن را روی چرخ بسازند.

کوزه گر معمولی تمام ظرف‌های خودش را به صورت یک تکه یا یک فصلی چرخ می‌کند در صورتی که سنگینه‌ساز
برایش آسانتر است که آن را دو تکه یا دو فصلی چرخ کند و حتی شاید هم سه فصلی.

یا هر فصل را جداگانه روی چرخ کشیده و می گذارند تا بخشکد .

وقتی که به اندازه کافی خشک شد گوشه‌های آن را مرطوب می‌کنند و آنها را با خمیر اضافی به یکدیگر
می‌چسبانند.

پس از اینکه بیشتر خشک شد محل اتصال آنها را با کارد تراش صاف می‌کنند بـرای اینکه رویـهء آن هموار
و متراکم شود تمام ظرف را در داخل دوغاب فرو می‌برند این کار را لایه ور کردن می‌گویند، و یا
اینکه از کاسهء کوچک روی آن دوغاب می‌ریزند .

این لایهء رویی شامل ۹۰ درصد در کوهی سفید بسیار نرم و ۷ تا ۹ درصد خاک نرم و یک
درصد کتیرا است.

نحوه تزئین کردن ظروف سنگینه

برای تزیین آن خطوط اساسی طرح را با قلم مو رسم می‌کنند رنگیزه آن شامل کرومیت، منگنز و سیلیکات منیزیم
است که از معدن نزدیک نطنز بدست می‌آید و آن را سیاه قلم می‌گویند.

وقتی که خطوط کامل شد لعاب مینایی با رنگهای مختلف بین خطوط سیاه، رنگ آمیزی می‌شود و سرانجام همه آن
را در لعاب قلیایی که نود درصد آن از جوهر شیشه، نه درصد از شیشه شکسته یک درصد کتیراست فرو
می‌برند.

سنگینه سازی

ساخت خرمهره با تکنیک سنگینه سازی

پس از اینکه ظرف خوب خشک شد آن را در کورهء لوله ای آتش می‌دهند.

گداز لعاب (صاف شدن لعاب) را می‌توان از سوراخ کوچکی که در بالای آتشخانه است دید و پس از آن
به تدریج در ظرف سه روز کوره را خنک می‌کنند تا آنکه لعاب خرد نشود.

با رعایت احتیاطات لازم، لعاب به خوبی روی سطح ظرف می‌چسبد و این ظاهراً به علت جوهر شیشه‌ای است که
در تنه و لعاب موجود است .

نوع دیگر این کار کندن برجسته (گل برجسته) روی سطح ظرف است که با ابراز حکاکی انجام می‌شود.
برای برجسته کاری، در نطنز روش عجیبی به کار می‌برند.

در آنجا نقاش چسب شکر درست کرده و آن را با قلم مو روی خطوط سیاه رنگ که علامت گلها
و سایر نقشهاست می زند.

شکر روی سطح آن خشک می شود به طوری که وقتی تمام سطح آن را برس بزنند زمینهء آن که
شکر روی آن نیست و سفت نشده است به تدریج ساییده شده و از بین می رود .

فرو کردن ظروف درست شده در لعاب فیروزه ای

اینقدر برس می‌زنند تا اینکه زمینه در حدود ۱۵/۰ سانتیمتر فرو رفتگی پیدا کند سپس لعاب مینا روی گل‌ها کشیده
می شود و همهء آن را در لعاب فیروزه ای فرو می برند.

پس از پختن لعابی که در روی زمینه برس زده شده است قدری سیرتر نشان می‌دهد در صورتی که رنگ‌های
مینایی تحت تأثیر لعاب قرار نگرفته اند.

سنگینه ساز به استثنای ظروف، لعابی، کاشی لعابی هم درست می‌کند و اخیراً مقره‌های برق را هم تولید می کند.

با راز و رمزهای “خرمهره” آشنا شوید

خرمهره مصنوعاتی سرامیک به رنگ آبی فیروزه‌ای روشن است که به آن کوجی یا مهره مهر نیز می‌گویند ,
و هر مهره‌ای چون شکافته می‌شود، حاوی بلور دانه دانه سفید رنگ سخت و خشن می‌باشد ,
و استان قم تنها تولید کننده مصنوعات خرمهره به صورت گسترده در جهان است.

بیشتر مردم شکل مهره‌ای خرمهره را دیدند و آن را برای دفع چشم بد، می‌آویزند اما این مهره‌ها راز و رمزی,
دارند که شنیدن آن خالی از لطف نیست.

مصاحبه با معاون صنایع دستی استان قم

چرا از خرمهره حمایت می‌شود؟

نصر: می‌دانید که نام دیگر آن کوجی است و یکی از وظایف معاونت صنایع دستی حمایت از رشته‌های بومی است.

کوجی یا مهره مهر، اما فقط نام آن عوض شده حسن و خاصیت آن چیست؟

این رشته ۶ هزار سال قدمت دارد.

خرمهره چیست؟

سعادتمند: خرمهره یا کوجی قطعات سرامیک آبی رنگی است که در همه جای دنیا به رنگ آن آبی ایرانی گفته ,
می‌شود و با نام مروارید فیروزه‌ای ایران باستان در نمایشگاه ایکسپو ۲ هزار ‬هانوور آلمان به ثبت رسیده است.

ساخت خرمهره در مصر

تکنیک ساخت خرمهره چگونه به مصر انتقال پیدا کرد؟

در بخش باستان‌شناسی دانشگاه کسل آلمان شنیدیم که هنر ساخت خرمهره توسط یکی از شاهزاده خانم‌های ایرانی ,
به همراه جهیزه وی به مصر منتقل شد و هنرمندان همراه او این تکنیک را به آنجا بردند و مصری‌ها ,
توانستند این هنر را بنام خود ثبت کنند.

تلاش یکی از اساتید ایرانی دانشکده معماری کسل اروپا باعث شد تا این هنر با راه اندازی یک غرفه در ,
نمایشگاه هانوور بنام ایران ثبت شود و در کتاب موزه نیویورک به نام “قم تکنیک” معرفی شود.

خاصیت خرمهره چیست؟

از لحاظ رنگ‌شناسی برخی اعتقاد دارند که رنگ آبی اشعه‌های منفی را جذب می‌کند و سبب شادی و نشاط ,
می‌شود و رنگ آبی زیبای خرمهره باعث جذابیت شده و آرامش خاصی به انسان می‌دهد.

در کشورهای اروپایی نیز به دلیل چشم ونظر خریداری می‌شود؟

برخی از مردم کشورهای اروپایی به این مهره‌ها «مهره شانس» می‌گویند اما نسل جدید آن‌ها برای زیبایی و جذابیت,
و اینکه هنری اصیل و کار دست است خرمهره را خریداری می‌کنند.

تبیان , مهر

2018-04-30
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 1

نو عروس

بازیگران و افراد مشهور و فرزندانشان ۱۹۱ | از امیرمهدی ژوله و دخترش در کنار آرش تا ترانه علیدوستی و دخترش حنابازیگران و افراد مشهور و فرزندانشان ۱۹۱ | از امیرمهدی ژوله و دخترش در کنار آرش تا ترانه علیدوستی و دخترش حنا
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۹) از تشکر مهراب قاسمخانی از نرگس کلباسی تا شوخی آزاده نامداری با عکس دخترش!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۹) از تشکر مهراب قاسمخانی از نرگس کلباسی تا شوخی آزاده نامداری با عکس دخترش!
تشییع پیکر ضیاءالدین دری | از گریه های مریلا زارعی تا آوازخوانی دختر ضیاءالدین دری در مراسم پدرش +فیلمتشییع پیکر ضیاءالدین دری | از گریه های مریلا زارعی تا آوازخوانی دختر ضیاءالدین دری در مراسم پدرش +فیلم
مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از هدیه تهرانی تا بهنوش طباطبایی !(۲)مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از هدیه تهرانی تا بهنوش طباطبایی !(۲)
مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از حضور چهره های مشهور تا وفای علی نصیریان به قولی که داده بود! (۱)مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از حضور چهره های مشهور تا وفای علی نصیریان به قولی که داده بود! (۱)
اینستاگرام هنرمندان (۸۷) از از خوشتیپی های لیلا اوتادی تا تولد بازی امیرمهدی ژوله!!!اینستاگرام هنرمندان (۸۷) از از خوشتیپی های لیلا اوتادی تا تولد بازی امیرمهدی ژوله!!!
اینستاگرام ستاره های خارجی ۲۲ | از جاستین بیبر تا عکس تبلیغاتی سلنا گومزاینستاگرام ستاره های خارجی ۲۲ | از جاستین بیبر تا عکس تبلیغاتی سلنا گومز
استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از ساره بیات تا احسان خواجه امیری (۲)استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از ساره بیات تا احسان خواجه امیری (۲)
استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از لیلا اوتادی تا سحر قریشی(۱)استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از لیلا اوتادی تا سحر قریشی(۱)
تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از مهناز افشار تا شیلا خداداد (۲)تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از مهناز افشار تا شیلا خداداد (۲)
تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از رضا گلزار تا امیرمهدی ژوله (۱)تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از رضا گلزار تا امیرمهدی ژوله (۱)
عزت الله انتظامی ، از علت درگذشت عزت الله انتظامی تا خانواده و فرزندان عزت الله انتظامیعزت الله انتظامی ، از علت درگذشت عزت الله انتظامی تا خانواده و فرزندان عزت الله انتظامی
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
فرش کردی و آشنایی با ویژگی های آنفرش کردی و آشنایی با ویژگی های آن
آموزش ساخت گل فلزی بدون جوشکاری و آهنگریآموزش ساخت گل فلزی بدون جوشکاری و آهنگری
آشنایی با هنر ستاره دوزیآشنایی با هنر ستاره دوزی
معماری آب چه هنری است؟معماری آب چه هنری است؟
آموزش درست جاشمعی برای هفت سین با وسایل دورریختنیآموزش درست جاشمعی برای هفت سین با وسایل دورریختنی
آشنایی با تاریخچه مشک دوزیآشنایی با تاریخچه مشک دوزی
آموزش درست کردن جعبه کادویی با طرح جغدآموزش درست کردن جعبه کادویی با طرح جغد
چگونه پرز فرش را از بین ببریم ؟چگونه پرز فرش را از بین ببریم ؟
مهمترین طرح‌های قالی بافته شده در کرمانمهمترین طرح‌های قالی بافته شده در کرمان
فرش چلسی و ویژگی های آنفرش چلسی و ویژگی های آن
آموزش درست کردن دستبند خمیری توخالی با خمیر پلیمری +فیلمآموزش درست کردن دستبند خمیری توخالی با خمیر پلیمری +فیلم
آموزش درست کردن زیور آلات رنگی با روشی آسانآموزش درست کردن زیور آلات رنگی با روشی آسان
چراغ خواب کاغذی | آموزش درست کردن چراغ خواب با کاغذ و سیمچراغ خواب کاغذی | آموزش درست کردن چراغ خواب با کاغذ و سیم
آشنایی با هنر قلاب دوزیآشنایی با هنر قلاب دوزی
سگک کمربند با عکس و طراحی مورد علاقه تان بسازیدسگک کمربند با عکس و طراحی مورد علاقه تان بسازید
گل مینیاتوری | آموزش درست کردن گل مینیاتوری با روبانگل مینیاتوری | آموزش درست کردن گل مینیاتوری با روبان
پته دوزی یکی از صنایع دستی کرمانپته دوزی یکی از صنایع دستی کرمان
مرصع کاری | تزیین و ترصیع ظروف و زینت آلات فلزیمرصع کاری | تزیین و ترصیع ظروف و زینت آلات فلزی
روش های امتحان کردن ابریشم فرشروش های امتحان کردن ابریشم فرش
آشنایی با هنر مقرنس مورد استفاده در بناهاآشنایی با هنر مقرنس مورد استفاده در بناها
فرش شرقی و ویژگی های آنفرش شرقی و ویژگی های آن
آشنایی با انواع فرش در پرز و اندازهآشنایی با انواع فرش در پرز و اندازه
آشنایی با فرش سنقر از مجموعه فرش های کردیآشنایی با فرش سنقر از مجموعه فرش های کردی
آباژور کاغذی | آموزش ساخت آباژور با کاغذآباژور کاغذی | آموزش ساخت آباژور با کاغذ
هنر سفالگری و آشنایی با پیشینه آنهنر سفالگری و آشنایی با پیشینه آن
آموزش درست کردن دستبند چرمی با طرح سیارات منظومه شمسی!آموزش درست کردن دستبند چرمی با طرح سیارات منظومه شمسی!
تابلو فرش و پایتخت آن در جهانتابلو فرش و پایتخت آن در جهان
آموزش درست کردن گلدان گل شیشه ایآموزش درست کردن گلدان گل شیشه ای
قلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنکقلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنک
کیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذیکیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذی
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذسبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
در این مطلب یاد می گیرید که چگونه با کاغذهای باطله و بی استفاده کاردستی های زیبا درست کنید . در اینجا روش ساخت سبد را با کاغذهای بی استفاده یاد می گیرید . در ادامه با ما همراه باشید .
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
جاجیم قشقایی
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
پرنده کاغذی | آموزش درست کردن پرنده با کاغذ مچاله
آشنایی با هنر پرده سازی و سه تار از آلات موسیقی
قالی بافی در ملایر
دیوار کوب تزئینی با قوطی های خالی کبریت بسازید
خراطی چوب | صنایع دستی سنتی
رنگرزی سنتی و صنعتی و روش های انجام آن
پتوی پارچه ای | آموزش درست کردن پتوی نوزاد با پارچه رنگی
نقره کاری از هنرهای زیبا و اصیل مردم شیراز
لوستر پلاستیکی | آموزش درست کردن لوستر با ظرف پلاستیکی
آموزش درست کردن دستبند مردانه با پوکه فشنگ
قالی کرمان و طرح های رایج به کار رفته در آن
گبه بافی در ایل قشقایی
آشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایران
حکاکی | هنر ظریف بر روی آهن
درست کردن فانوس کاغذی با طرح برجسته به ساده ترین روش
کیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذی
سیاه دوزی از هنرهای سنتی و دستی مردم سیستان
قلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنک
درباره قالی های سجاده ای یا محرابی بیشتر بدانید
تابلو فرش و پایتخت آن در جهان
معماری آب چه هنری است؟
آموزش درست کردن گلدان رومیزی سیمانی با وسایل بازیافتی
دستبند پارچه ای | آموزش درست کردن دستبند با پارچه
گلدان شیشه ای | آموزش درست کردن گلدان با شیشه
فرش کردستان | قدمت فرش بافی در کردستان
جواهرسازی چه هنری است؟
جاشمعی کاغذی | آموزش ساخت جاشمعی با کاغذ
کلاه کاغذی | آموزش درست کردن کلاه با کاغذ
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
جاجیم قشقایی
جاجیم قشقایی
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
رایانمهرامیران پرواز