کاردستی جمع و تفریق با چوب بستنی؛ ۱۷ مدل جذاب و آموزشی برای مدرسه
۱۷ مدل کاردستی جمع و تفریق با چوب بستنی همراه عکس
۱. کاردستی جمع و تفریق با چوب بستنی و جعبه تخم‌مرغ
در این مدل، روی هر چوب یک عبارت ریاضی نوشته می‌شود و کودک باید چوب را در خانه‌ای قرار دهد که پاسخ درست روی آن نوشته شده است. این روش برای تمرین جمع و تفریق تا عدد ۲۰ مناسب است.
وسایل لازم: جعبه تخم‌مرغ، چوب بستنی، ماژیک و برچسب عدد.
روش ساخت: روی خانه‌های جعبه اعداد مختلف را بنویسید. روی چوب‌ها عبارت‌هایی مانند ۷ ۸، ۱۸−۳ و ۹ ۶ بنویسید. دانش‌آموز باید هر عبارت را حل کند و چوب را در خانه عدد ۱۵ قرار دهد. برای تنوع، پاسخ‌های مختلفی در جعبه قرار دهید.
۲. کاردستی جمع با چوب بستنی و جایگاه عددی
این مدل برای آموزش جمع اعداد یک‌رقمی جذاب است. چوب‌های شماره‌دار در جایگاه‌های مشخص قرار می‌گیرند و دانش‌آموز می‌تواند عبارت ریاضی را به صورت مرتب مشاهده کند.
وسایل لازم: چوب بستنی، مقوای رنگی، چسب و ماژیک.
روش ساخت: سه جیب کاغذی روی مقوا بسازید. روی دو جیب اول علامت‌های عدد و روی جیب سوم علامت مساوی قرار دهید. چوب‌های شماره‌دار را آماده کنید. مثلاً برای ۳ ۵=۸، چوب‌های ۳، ۵ و ۸ را در جایگاه‌های مناسب بگذارید.
۳. بازی جمع و تفریق با چوب‌های سؤال‌دار
برای این کاردستی نیازی به ساخت پایه پیچیده نیست. کافی است روی هر چوب یک سؤال ریاضی بنویسید. کودک چوبی را انتخاب می‌کند، مسئله را حل می‌کند و پاسخ را می‌گوید.
وسایل لازم: چوب بستنی، ماژیک رنگی و ظرف نگهداری.
روش ساخت: روی چوب‌ها عبارت‌هایی مانند ۸ ۴، ۱۵−۶، ۷ ۹ و ۱۲−۵ بنویسید. جواب را با مداد ریز پشت چوب ثبت کنید تا امکان بررسی وجود داشته باشد. چوب‌ها را داخل ظرف قرار دهید و به نوبت بیرون بکشید.
۴. کاردستی تفریق با برداشتن چوب‌های رنگی
بهترین راه برای درک تفریق در کلاس اول، برداشتن تعدادی از اشیای واقعی است. در این روش کودک مشاهده می‌کند که با کم کردن چوب‌ها، تعداد باقی‌مانده کاهش می‌یابد.
وسایل لازم: ۲۰ چوب بستنی رنگی، مقوا و کارت اعداد.
روش ساخت: روی مقوا سه بخش با علامت‌های منفی و مساوی مشخص کنید. برای عبارت ۹−۴، ابتدا ۹ چوب روی میز قرار دهید. سپس ۴ چوب را بردارید. تعداد ۵ چوب باقی‌مانده همان پاسخ تفریق است.
۵. بازی جمع و تفریق با جعبه شش‌خانه‌ای
این مدل نسخه کوچک‌تری از بازی جعبه تخم‌مرغ است و برای تمرین چند پاسخ مشخص در یک جلسه مناسب خواهد بود.
وسایل لازم: جعبه تخم‌مرغ شش‌خانه‌ای، چوب بستنی، ماژیک و برچسب.
روش ساخت: شش پاسخ متفاوت مانند ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ را روی خانه‌ها بنویسید. برای هر پاسخ چند عبارت بسازید. مثلاً ۸ ۴، ۱۵−۳ و ۶ ۶ همگی پاسخ ۱۲ دارند و باید در یک خانه قرار بگیرند.
۶. بازی سرعتی جمع و تفریق با چوب بستنی
در این بازی، دانش‌آموزان با انتخاب تصادفی چوب‌ها، جمع و تفریق را تمرین می‌کنند. می‌توان بازی را به شکل فردی یا گروهی اجرا کرد.
وسایل لازم: ۳۰ چوب بستنی، ماژیک و یک لیوان.
روش ساخت: روی بیشتر چوب‌ها عبارت ریاضی بنویسید و روی چند چوب علامت ویژه قرار دهید. هر دانش‌آموز چوبی بیرون می‌آورد و در صورت پاسخ درست، یک امتیاز می‌گیرد. برای جذاب‌تر شدن بازی، چوب ویژه می‌تواند نوبت اضافی یا یک سؤال جایزه داشته باشد.
۷. کاردستی جمع و تفریق با چوب‌های رنگی و تخته کوچک
در این روش، کودک ابتدا عبارت را روی تخته می‌بیند و سپس با شمارش چوب‌ها پاسخ را به دست می‌آورد. استفاده از رنگ‌های متفاوت برای دو گروه، جمع را قابل‌فهم‌تر می‌کند.
وسایل لازم: چوب‌های رنگی، تخته کوچک، ماژیک و کارت اعداد.
روش ساخت: عبارت ۴ ۲ را روی تخته بنویسید. چهار چوب قرمز و دو چوب آبی کنار هم بگذارید. دانش‌آموز همه چوب‌ها را می‌شمارد و پاسخ ۶ را ثبت می‌کند. برای تفریق نیز از همین وسیله با برداشتن تعدادی چوب استفاده کنید.
۸. دسته‌بندی چوب‌های جمع و تفریق در سطل‌های عددی
برای این مدل چند ظرف با پاسخ‌های متفاوت تهیه می‌شود. کودک باید عبارت نوشته‌شده روی هر چوب را حل کند و آن را در ظرف درست بگذارد.
وسایل لازم: لیوان یا سطل کوچک رنگی، چوب بستنی و ماژیک.
روش ساخت: روی ظرف‌ها اعداد ۵، ۶، ۷ و ۸ را بنویسید. روی چوب‌ها عبارت‌هایی مانند ۳ ۴، ۱۰−۴، ۹−۱ و ۲ ۳ ثبت کنید. دانش‌آموز بعد از محاسبه، چوب را در ظرف پاسخ مناسب قرار می‌دهد.
۹. کاردستی جمع و تفریق با چوب‌های جایزه‌دار
در این بازی می‌توان سطح سؤال‌ها را متناسب با توانایی دانش‌آموز تغییر داد. برای کلاس اول از اعداد کوچک و برای کلاس دوم از عبارت‌های دورقمی استفاده کنید.
وسایل لازم: چوب بستنی، ماژیک‌های رنگی و ظرف.
روش ساخت: چند چوب دارای سؤال و چند چوب دارای علامت جایزه درست کنید. بازیکنان به نوبت چوبی انتخاب کنند. پاسخ صحیح به سؤال، یک امتیاز دارد. چوب جایزه نیز می‌تواند دو امتیاز داشته باشد.
۱۰. آموزش جمع دورقمی با دسته‌های ده‌تایی چوب
در این کاردستی، هر دسته ده‌تایی نشان‌دهنده یک دهگان و هر چوب جداگانه نشان‌دهنده یک یکان است. این مدل برای درک جمع دورقمی کاربرد زیادی دارد.
وسایل لازم: دست‌کم ۵۰ چوب بستنی، کش کوچک، مقوا و کارت اعداد.
روش ساخت: هر ۱۰ چوب را با یک کش به هم ببندید. برای نمایش ۲۳، دو دسته ده‌تایی و سه چوب جداگانه قرار دهید. برای جمع ۲۳ ۱۴ نیز یک دسته ده‌تایی و چهار چوب اضافه کنید. در پایان سه دسته ده‌تایی و هفت چوب خواهید داشت؛ یعنی ۳۷.
۱۱. کاردستی جمع با چوب بستنی و بستنی مقوایی
برای جذاب‌تر شدن آموزش ارزش مکانی، می‌توان شکل بستنی را از مقوا ساخت و عدد را به صدگان، دهگان و یکان تقسیم کرد.
وسایل لازم: مقوای رنگی، چوب بستنی، کش، چسب و ماژیک.
روش ساخت: سه دایره مقوایی شبیه بستنی روی هم بسازید و روی آن‌ها صدگان، دهگان و یکان بنویسید. دسته‌های ده‌تایی و چوب‌های تکی را کنار آن قرار دهید. برای مثال، عدد ۱۱۱ شامل یک صدگان، یک دهگان و یک یکان است.
۱۲. خط‌کش جمع و تفریق با چوب بستنی
می‌توان یک خط اعداد متحرک ساخت که دانش‌آموز روی آن حرکت کند. حرکت به سمت راست جمع و حرکت به سمت چپ تفریق را نشان می‌دهد.
وسایل لازم: چوب بستنی بلند، مقوا، ماژیک، خط‌کش و نوار کاغذی.
روش ساخت: اعداد صفر تا ۲۰ را با فاصله منظم روی نوار مقوایی بنویسید. یک نشانگر متحرک بسازید و آن را به چوب بستنی متصل کنید. برای ۶ ۳ از عدد ۶ شروع کنید و سه خانه به راست حرکت دهید تا به عدد ۹ برسید. برای ۹−۴ چهار خانه به چپ بروید تا به ۵ برسید.
۱۳. کاردستی جمع با تاس و چوب‌های ده‌تایی
این بازی کمک می‌کند کودک از شمارش یک‌به‌یک به مفهوم دسته‌های ده‌تایی برسد. می‌توان از آن برای تمرین جمع چندمرحله‌ای استفاده کرد.
وسایل لازم: چوب بستنی، کش کوچک، تاس و مقوای سه‌ستونی.
روش ساخت: روی مقوا سه ستون یکان، دهگان و صدگان رسم کنید. دانش‌آموز تاس می‌اندازد و به تعداد عدد تاس، چوب برمی‌دارد. هرگاه تعداد چوب‌های یکان به ۱۰ رسید، آن‌ها را دسته کرده و به ستون دهگان منتقل می‌کند.
۱۴. کاردستی شهر اعداد با چوب بستنی
در این مدل، هر خانه رنگی می‌تواند یک ارزش مکانی را نمایش دهد. چوب‌ها در جایگاه یکان، دهگان یا صدگان قرار می‌گیرند و برای محاسبات دورقمی استفاده می‌شوند.
وسایل لازم: مقوای رنگی، چوب بستنی، چسب و ماژیک.
روش ساخت: چند خانه رنگی با عنوان یکان، دهگان و صدگان درست کنید. برای نمایش عدد ۲۴، دو دسته ده‌تایی و چهار چوب تکی قرار دهید. سپس با اضافه کردن یا برداشتن چوب‌ها، جمع و تفریق اعداد را تمرین کنید.
۱۵. آموزش تفریق دورقمی با چوب‌های ده‌تایی و یکان
این کاردستی برای آموزش تفریق با تبدیل یک دهگان به ده یکان مناسب است. کودک می‌تواند فرایند تبدیل را به‌صورت عملی مشاهده کند.
وسایل لازم: چوب بستنی، کش، مقوا و کارت عدد.
روش ساخت: برای تفریق ۳۲−۱۵ ابتدا سه دسته ده‌تایی و دو چوب جداگانه قرار دهید. چون دو یکان برای برداشتن پنج یکان کافی نیست، یکی از دسته‌های ده‌تایی را باز کنید. حالا ۱۲ یکان دارید؛ پنج چوب بردارید. سپس یک دسته ده‌تایی دیگر را هم کم کنید. نتیجه یک دسته ده‌تایی و هفت یکان، یعنی ۱۷ است.
۱۶. پازل جمع با بستنی‌های رنگارنگ
در این مدل، شکل بستنی‌های کاغذی به چند قسمت تقسیم می‌شود. دانش‌آموز باید عبارت‌های دارای پاسخ برابر را کنار هم قرار دهد.
وسایل لازم: مقوا، کاغذ رنگی، چوب بستنی، چسب و قیچی.
روش ساخت: چند شکل بستنی رنگی بسازید و آن‌ها را به بخش‌های جدا تقسیم کنید. روی قسمت‌ها عبارت‌های مختلف بنویسید؛ مثلاً ۹ ۷، ۱۰ ۶ و ۸ ۸ که همگی برابر ۱۶ هستند. کودک باید قسمت‌های مربوط به یک پاسخ را کنار هم قرار دهد. برای تمرین تفریق نیز می‌توانید عبارت‌های ۲۰−۴ و ۱۹−۳ را اضافه کنید.
۱۷. بازی پیکان جمع و تفریق با چوب بستنی
این مدل از یک چوب بستنی و پیکان مقوایی تشکیل می‌شود. روی بدنه چوب سؤال نوشته می‌شود و کودک باید پیکان دارای پاسخ درست را به آن متصل کند.
وسایل لازم: چوب بستنی، مقوای رنگی یا نمد، ماژیک و چسب.
روش ساخت: روی هر چوب یک عبارت مانند ۵ ۳ یا ۹−۲ بنویسید. چند سرپیکان جداگانه با پاسخ‌های ۸، ۷ و اعداد دیگر بسازید. کودک باید سرپیکان صحیح را به چوب مربوط وصل کند. اگر قطعات را جداشدنی بسازید، بازی چندبار قابل استفاده خواهد بود.
وسایل لازم برای ساخت کاردستی جمع و تفریق با چوب بستنی
- ۲۰ تا ۵۰ عدد چوب بستنی ساده یا رنگی
- مقوای رنگی برای ساخت پایه و جایگاه اعداد
- ماژیک رنگی و مداد
- چسب ماتیکی یا چسب مخصوص کاردستی
- قیچی مناسب سن کودک
- خط‌کش
- کش کوچک برای دسته‌های ده‌تایی
- جعبه تخم‌مرغ یا لیوان مقوایی
- کارت‌های عددی
- تاس برای بازی‌های گروهی
آموزش جمع با چوب بستنی برای کلاس اول
برای آموزش جمع بهتر است ابتدا از اعداد کوچک استفاده شود و دانش‌آموز بتواند تمام چوب‌ها را بشمارد.
مثال: ۴ به اضافه ۳
- چهار چوب قرمز روی میز قرار دهید.
- سه چوب آبی کنار آن‌ها بگذارید.
- از دانش‌آموز بخواهید همه چوب‌ها را بشمارد.
- عبارت ۴ ۳=۷ را روی مقوا بنویسید.
- تمرین را با اعداد دیگر تکرار کنید.
وقتی کودک این مرحله را یاد گرفت، می‌تواند به جای شمردن همه چوب‌ها از عدد بزرگ‌تر شروع کند و تعداد چوب‌های گروه دوم را به آن اضافه کند.
آموزش تفریق با چوب بستنی برای کلاس اول
مثال: ۸ منهای ۳
- هشت چوب روی میز قرار دهید.
- از دانش‌آموز بخواهید سه چوب را کنار بگذارد.
- پنج چوب باقی‌مانده را بشمارد.
- عبارت ۸−۳=۵ را بنویسد.
در تفریق، بهتر است کودک مفهوم «کم شدن از یک مجموعه» را درک کند و فقط جواب را حفظ نکند.
آموزش جمع و تفریق با دهگان و یکان
برای اعداد بزرگ‌تر از ۱۰ می‌توان از دسته‌های ده‌تایی استفاده کرد. ده چوب را با کش به هم ببندید تا نشان‌دهنده یک دهگان باشد. چوب‌های جداگانه نیز یکان را نشان می‌دهند.
مثلاً برای عدد ۲۶، دو دسته ده‌تایی و شش چوب جداگانه قرار دهید. اگر چهار چوب دیگر اضافه کنید، ۱۰ یکان خواهید داشت. آن‌ها را به یک دسته ده‌تایی تبدیل کنید تا عدد ۳۰ ساخته شود.
کدام کاردستی برای هر پایه تحصیلی مناسب است؟
| پایه تحصیلی | کاردستی پیشنهادی | هدف آموزشی |
|---|---|---|
| پیش‌دبستانی | چوب‌های شمارشی رنگی | شمارش و مقایسه تعداد |
| کلاس اول | جمع و تفریق با برداشتن چوب‌ها | مفهوم جمع و تفریق |
| کلاس اول و دوم | جعبه تخم‌مرغ و سطل پاسخ | محاسبه تا ۲۰ |
| کلاس دوم | دهگان و یکان | جمع و تفریق دورقمی |
| کلاس دوم و سوم | پازل و بازی‌های سؤال‌دار | افزایش سرعت و دقت |
چطور کاردستی ریاضی را جذاب‌تر کنیم؟
از رنگ‌های متفاوت استفاده کنید
برای مثال، چوب‌های قرمز را به گروه اول و چوب‌های آبی را به گروه دوم اختصاص دهید. این کار به دانش‌آموز کمک می‌کند دو بخش جمع را بهتر تشخیص دهد.
بازی را زمان‌دار کنید
برای دانش‌آموزانی که مفهوم جمع و تفریق را یاد گرفته‌اند، می‌توان زمان مشخصی برای پاسخ دادن در نظر گرفت. بهتر است سرعت جای دقت و درک مفهومی را نگیرد.
پاسخ‌ها را قابل بررسی کنید
جواب درست را پشت کارت یا چوب بنویسید تا دانش‌آموز پس از حل مسئله بتواند نتیجه را بررسی کند.
از مسائل داستانی کمک بگیرید
مثلاً بگویید: «علی ۶ مدادرنگی داشت و ۳ مدادرنگی دیگر خرید. حالا چند مدادرنگی دارد؟» دانش‌آموز با چوب‌ها داستان را بازسازی کند.
اشتباهات رایج در آموزش جمع و تفریق با چوب بستنی
- شروع آموزش با اعداد بزرگ پیش از یادگیری شمارش
- استفاده از چوب‌های بیش از حد زیاد و شلوغ کردن میز
- آموزش پاسخ حفظی بدون جابه‌جایی واقعی چوب‌ها
- توضیح هم‌زمان چند مفهوم دشوار
- مشخص نکردن تفاوت چوب‌های یکان و دسته‌های ده‌تایی
برای مشاهده ایده‌های بیشتر به بخش کاردستی‌های آموزشی پرشین وی و مطالب مدرسه و دانش‌آموزان مراجعه کنید. همچنین می‌توانید از آموزش کاردستی کسر کلاس چهارم برای ساخت وسایل آموزشی دیگر الهام بگیرید.
منابع
- AllFreeKidsCrafts
- Toybrains
- Mama.Papa.Bubba
- Top Teacher
