عوارض قطع داروهای تزریقی لاغری GLP-1 ؛ بازگشت وزن و گرسنگی

بسیاری از افراد برای کاهش وزن و مدیریت چاقی از داروهای تزریقی جدیدی نظیر اوزمپیک (Ozempic)، مونجارو (Mounjaro) و اسپارتینا (Saxenda) استفاده میکنند. این داروها که در دسته آگونیستهای گیرنده GLP-۱ قرار دارند، با ایجاد احساس سیری طولانیمدت و کاهش اشتها، به کاهش وزن قابلتوجه کمک میکنند. اما مهمترین پرسش نه در آغاز درمان، بلکه در مرحلهای بعدتر مطرح میشود: زمانی که فرد تصمیم میگیرد تزریق این داروها را متوقف کند، چه اتفاقی برای بدن میافتد؟ آیا کاهش وزن حاصله پایدار خواهد بود یا همه چیز به روز اول باز میگردد؟
عوارض قطع داروهای تزریقی لاغری
داروهای GLP-۱ با تأثیر مستقیم بر مرکز سیری در مغز و کند کردن تخلیه معده، گرسنگی را سرکوب میکنند. با قطع مصرف این داروها، این اثرات تداوم نمییابد و حتی ممکن است معکوس شوند. یکی از نخستین تغییرات پس از قطع مصرف، پدیدار شدن دوباره احساس گرسنگی است. اشتهایی که پیشتر با دارو به راحتی کنترل میشد، ناگهان بازگشته و وعدههای غذایی ممکن است حجیمتر از حد معمول شوند. مدیریت فاصله زمانی میان وعدهها دشوارتر میشود، زیرا دارو دیگر آن تأثیر تنظیمکننده اشتها را اعمال نمیکند.
دکتر بانو میشرا، متخصص کلیه (نفرولوژیست)، در این باره توضیح میدهد که افزایش گرسنگی و کاهش احساس سیری میتواند در بازه زمانی نسبتاً کوتاهی پس از قطع دارو بروز کند. زمان دقیق این اتفاق بسته به نوع دارو و شرایط فیزیولوژیک هر فرد متفاوت است و روز مشخصی وجود ندارد که در آن اشتها ناگهان به حالت قبل بازگردد. به همین دلیل است که بازگشت وزن را نباید صرفاً ناشی از ضعف اراده فرد دانست، بلکه یک واکنش بیولوژیک به قطع عامل سرکوبکننده اشتهاست.
تهدید کنترل قند خون و سلامت دیابتیها

برای فردی که داروی GLP-۱ را صرفاً جهت مدیریت وزن مصرف میکند، بازگشت وزن بارزترین نگرانی است؛ اما برای فرد مبتلا به دیابت نوع ۲، مسئله دیگری نیز مطرح است: کنترل قند خون. اطلاعات ارائهشده توسط مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا نشان میدهد که آگونیستهای گیرنده GLP-۱ ضمن کمک به کنترل قند خون، موجب کاهش گرسنگی میشوند. بنابراین، قطع درمان میتواند به معنای از دست دادن بخش مهمی از اثر کنترلکننده اشتها و قند خون باشد.
پس از قطع مصرف این داروها، ممکن است وضعیت قند خون، فشار خون و سایر شاخصهای متابولیک رو به وخامت بگذارد. اگر مصرف داروی GLP-۱ بدون جایگزین مناسب یا برنامه درمانی جایگزین متوقف شود، قند خون دوباره افزایش مییابد. این موضوع بهویژه برای کسانی که همزمان داروهای دیگری برای کاهش قند خون مصرف میکنند، حائز اهمیت است.
نگاه بلندمدت به درمان چاقی
مفیدترین دیدگاه نسبت به درمان با داروهای GLP-۱ این است که آنها را صرفاً به چشم تزریق کوتاهمدت برای کاهش وزن نبینیم. چاقی یک بیماری مزمن است و درمان آن ممکن است نیازمند برنامهریزی بلندمدت باشد. فرد ممکن است به دلایل گوناگونی از جمله عوارض جانبی، تصمیم برای بارداری، توصیه پزشک یا ترجیح شخصی مصرف دارو را متوقف کند؛ اما این تصمیم باید حتماً با یک برنامه برای مراحل بعدی همراه باشد.
اگر قصد دارید مصرف این داروها را متوقف کنید، توصیه میشود پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید. برای برخی از بیماران، ادامه درمان منطقیترین گزینه است. در مورد دیگران، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که توقف درمان مناسب است و راهبرد نگهدارنده متفاوتی را بر پایه تغذیه صحیح، فعالیت بدنی و سایر روشهای درمانی تدوین کند تا از بازگشت سریع وزن و عوارض متابولیک جلوگیری شود.
منبع : همشهری











