امام رضا علیه السلام درباره بی احترامی به فقرا چه گفته اند؟

فقر نشانه کم کاری و بی دست و پایی افراد نیست مشکلات و امتحان های زیادی در زندگی پیش می اید که برخی افراد نمی توانند پیشرفت کنند. بی عدالتی های اجتماعی و ظلم هایی که به برخی افراد روا داده می شود باعث فقر و مشکلات برخی افراد است که هرگز نتوانسته اند زندگی را آن طور که باید احساس کنند. سخن امام رضا درباره بی احترامی به فقیران را در پرشین وی بخوانید.

بی احترامی به فقیران

امام رضا عليه السلام درباره فقرا

امام رضا عليه السلام : هر كس مسلمان فقيرى را ديدار كند و برخلاف سلامى كه به ثروتمندان مى كند،
به او سلام كند، روز قيامت در حالى به ديدار خدا مى رود كه بر او خشگمين است.

متن حدیث : امام رضا عليه السلام: مَن لَقِيَ فَقيرا مُسلِما فَسَلَّمَ عَلَيهِ خِلافَ سَلامِهِ عَلَى الأغنياءِ لَقِي اَللّه َ
يَومَ القِيامَةِ و هُوَ عَلَيهِ غَضبان."

عیون اخبارالرضا(ع)، جلد2، صفحه 52"

چرا بعضی‌ها را فقیر و بعضی‌ها را پول‌دار آفرید؟

خداوند متعال با قدرت بی‌نهایت خویش انسان را آفرید و او را گرامی داشت و فرمود: «وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَني‏ آدَمَ
وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ كَثيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضيلا [اسراء/70]
ما فرزندان آدم را كرامت بخشيديم و بر دريا و خشكى سوار كرديم و از چيزهاى خوش و پاكيزه روزى داديم و بر بسيارى از مخلوقات خويش برتري داديم».

او انسان را برای خود و برای زندگی عالی و سرشار از خوبی و مهربانی و لذت آفرید، مطمئنا «وجود»
همیشه بهتر از «عدم» است و نیستی است؛ و در نهایت نیز اکثریت قریب به اتفاق
انسان‌ها وارد بهشت می‌شوند و عده کمی در جهنم می‌مانند، لذا هدف خدا که رحمت و مهربانی است محقق می‌شود.

بی احترامی به فقیران

حال اگر کسی بگوید: چرا خداوند متعال از ما سوال نکرد که آیا می‌خواهی به دنیا بیایی یا نه و چرا بدون اختیار ما رو خلق کرد؟
در پاسخ می‌گوییم: علتش این است که بدون شک همه در پاسخ می‌گفتیم: بله؛
زیرا چه کسی از وجود و حیات و زندگی در بهشت برین که به صورت عالی توصیف شده متنفر است؟

بی احترامی به فقیران

این درست مثل این می‌ماند که به شخصی بدون سوال از او 100 میلیون تومان پول بدهند،
آیا کسی پیدا می‌شود که بگوید چرا از من سوال نکردید که این پول را می‌خواهی یا نه؟
مطمئنا او نیز از این کار خوش‌حال است و هرگز ناراحت نمی‌شود.

دنیا نیز این‌چنین است اگر بدانیم خداوند متعال چه چیزی را برای ما آماده کرده است،
نه تنها از خلقت خود ناراحت نیستیم، بلکه بسیار خوش‌حال شده و از خدا تشکر هم خواهیم کرد،
زیرا وجود همیشه از نیستی و عدم بهتر است.

پس این سوال در واقع ریشه‌اش به این برمی‌گردد که ما خداوند متعال و نعمت‌های او را خوب نشناخته‌ایم.

بی احترامی به فقیران

ممکن است شخصی بگوید: حال که خدا من را دوست دارد،
چرا من را در خانواده‌ای فقیر به دنیا آورد تا از بسیاری از نعمت‌های دنیا محروم بمانم و فقط حسرت بخورم،
این چه عدالتی است که برخی را فقیر و برخی را پول‌دار قرار داده و
برخی بچه‌ها چون در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا می‌آیند از همان کودکی در ناز و نعمت بوده و در رفاه هستند،
ولی برخی دیگر در فقر و نداری و در خانواده‌ای بسیار فقیر متولد می‌شوند
که از همان کودکی حسرت بسیاری از چیزها به دل آن‌ها می‌ماند، این چه عدالتی است و این چه خدای مهربانی است.

تبعیض در دنیا

در پاسخ می‌گوییم: اولا: اگر این تبعیض‌ها نبود که دنیا، دنیا نمی‌شد، می‌شد بهشت. ثانیا:
این درست است که انتخاب پدر و مادر و شهر و روستا و تیپ و قیافه و ... دست ما نیست
و اجباری است، اما باید بدانیم که تمام کارهای خدا از روی حکمت است و بدون شک همین
چیزها که به ظاهر بی‌دلیل بوده نیز دلیل خاصی داشته است، لذا خداوند متعال از روی حکمت خود چنین کارهایی انجام داده است.

اما این‌که گفته شده این‌ها خلاف عدالت خداست، نه این سخن، سخن درستی نیست؛ زیرا لازمه عدال الهی این نیست که به همه افراد  بشر مساوی نعمت دهد و شرایط همه را مساوی قرار داد، او به صلاح‌دید خود نعمت می‌دهد، به برخی کم و به برخی بیشتر می‌دهد، البته نه بدون دلیل، بلکه بنا بر مصالحی که خود می‌داند. بلکه عدالت خدا به این معناست که از هر کس به اندازه آن‌چه به او داده بازخواست کند، یعنی مثلا از کسی که پول ندارد، خمس و زکات و کمک به فقرا و ... را نمی‌خواهد، ولی از کسی که پول دارد این موارد را می‌خواهد، این یعنی عدالت، پس عدالت یعنی بازخواست بر اساس توانایی‌هایی که شخص دارد، نه مساوی قرار دادن همه انسان‌ها.

مشرق ـ اندیشه برتر