چشم زخم از نظر امام رضا (ع)؛ برای دفع آن چه بخوانیم؟

چشمزخم یکی از موضوعاتی است که در منابع روایی درباره آن سخن گفته شده و در برخی روایتهای منقول از امام رضا (ع) نیز به اصل وجود آن و راههای مقابله با آثارش اشاره شده است.
در این روایتها تأکید اصلی بر پناه بردن به خدا، قرائت آیات قرآن و پرهیز از روشهای غیرمستند قرار دارد.
چشم زخم از نظر امام رضا (ع) و راه دفع آن
در روایتی از امام رضا (ع) نقل شده است که در پاسخ به پرسشی درباره چشمزخم، اصل آن را تأیید کردند و فرمودند اگر کسی مورد چشمزخم قرار گرفت، کف دست خود را مقابل صورت بگیرد و سوره حمد، سوره توحید و معوذتین را بخواند و سپس دستها را به صورت بکشد.
در این نقل، عبارت «العین حق» به کار رفته است؛ یعنی چشمزخم حقیقت دارد و برای مقابله با آن به قرائت آیات قرآن توصیه شده است.
برای دفع چشم زخم چه سورههایی بخوانیم؟

بر اساس روایتهای نقلشده از امام رضا (ع)، سورهها و آیاتی که در این زمینه نام برده شدهاند عبارتاند از:
- سوره حمد
- سوره توحید
- سوره فلق
- سوره ناس
- آیهالکرسی
در یکی از روایتها، امام رضا (ع) به خواندن سوره حمد، توحید و معوذتین توصیه کردهاند. در نقل دیگری نیز آیهالکرسی در کنار همین سورهها آمده است.
روایت امام رضا (ع) درباره نوشتن آیات قرآن
در روایتی که از معمر بن خلاد نقل شده، امام رضا (ع) پس از اشاره به حقیقی بودن چشمزخم، دستور دادند سوره حمد، توحید، معوذتین و آیهالکرسی نوشته و در محفظهای نگهداری شود.
این روایت نیز مانند نقل قبلی، تأکید را بر استفاده از آیات قرآن قرار میدهد و نه بر روشهای عامیانهای که پشتوانه روایی روشنی ندارند.
آیا هر روشی برای دفع چشم زخم مورد تأیید است؟
در یکی دیگر از روایتهای منقول از امام رضا (ع)، شیوهای که بر اساس آن فردی که تصور میشد چشم زده است خود را میشست و شخص آسیبدیده از آب آن استفاده میکرد، مورد تأیید قرار نگرفت.
در مقابل، دوباره بر قرائت سوره حمد و معوذتین تأکید شده است. بنابراین در روایتهای منقول از امام رضا (ع)، راه اصلی مقابله با چشمزخم توسل به دعا و آیات قرآن معرفی شده است.
چشم زخم همیشه از روی دشمنی نیست
در برخی روایتهای اسلامی، چشمزخم فقط به دشمنی و بدخواهی نسبت داده نشده است. ممکن است فردی از مشاهده ویژگی، نعمت یا موفقیتی در دیگری دچار شگفتی شود و از همین رو توصیه شده در چنین شرایطی خدا یاد شود.
این نگاه باعث شده در منابع دینی، ذکر خدا و دعا نه فقط پس از نگرانی از چشمزخم، بلکه هنگام تحسین و شگفتی نیز مورد توجه قرار گیرد.
آیه ۵۱ سوره قلم و چشم زخم
آیه ۵۱ سوره قلم نیز در برخی تفاسیر و منابع در ارتباط با موضوع چشمزخم مورد توجه قرار گرفته است:
«وَإِن یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَیَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»
این آیه در بحثهای تفسیری مرتبط با اثر نگاه و چشمزخم مطرح شده است، هرچند محور روایتهای منقول از امام رضا (ع) بیشتر بر روشهای قرآنی برای دفع آن قرار دارد.
در مجموع، روایتهای منقول از امام رضا (ع) اصل چشمزخم را تأیید میکنند و برای در امان ماندن از آثار آن، قرائت سوره حمد، توحید، معوذتین و در برخی نقلها آیهالکرسی را توصیه میکنند.
منبع: خبرآنلاین، پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ





