بیوگرافی آیدا فقیه‌زاده؛ بهار زمانه و مسیرش از مهندسی تا بازیگری
بیوگرافی آیدا فقیه‌زاده با نام «بهار» در سریال زمانه پیوند خورده است؛ دختر جوانی که در میان تصمیم‌های خانوادگی و یک رابطه پرکشمکش قرار می‌گیرد. این بازیگر متولد ۱۳۶۳ در تهران و دانش‌آموخته مهندسی نرم‌افزار است و پس از گذراندن آموزش بازیگری، مقابل دوربین رفت. حضور در «زمانه» و سپس «بچه‌های نسبتاً بد» دو تجربه شناخته‌شده کارنامه تلویزیونی او هستند.
در این مطلب پرشین‌وی، مسیر ورود او به بازیگری، تفاوت نقش‌های بهار و مرجان، روایت خودش از آماده‌شدن برای یک شخصیت پزشک و مشخصات آثارش را می‌خوانید. کنار هم گذاشتن اطلاعات رسمی سریال‌ها و گفت‌وگوهای زمان پخش، تصویر روشن‌تری از آغاز فعالیت این بازیگر به دست می‌دهد.
بیوگرافی آیدا فقیه‌زاده در یک نگاه
| موضوع | اطلاعات |
|---|---|
| نام | آیدا فقیه‌زاده |
| سال و محل تولد | ۱۳۶۳، تهران |
| تحصیلات | کارشناسی مهندسی نرم‌افزار کامپیوتر |
| آموزش بازیگری | کارگاه بازیگری امین تارخ، از سال ۱۳۸۷ |
| نقش شناخته‌شده | بهار در سریال زمانه |
| تجربه بعدی تلویزیونی | مرجان در بچه‌های نسبتاً بد |
| کارگردانان دو سریال مشهور | حسن فتحی و سیروس مقدم |
سن و محل تولد
آی‌فیلم در معرفی رسمی، سال تولد آیدا فقیه‌زاده را ۱۳۶۳ و زادگاهش را تهران ثبت کرده است. بنابراین او در سال ۱۴۰۵ در محدوده ۴۱ تا ۴۲ سالگی قرار دارد. برای بیان سن دقیق در یک روز مشخص، دانستن تاریخ کامل تولد لازم است؛ سال تولد به‌تنهایی چنین دقتی نمی‌دهد.
نام خانوادگی او گاهی با فاصله و گاهی با نیم‌فاصله نوشته می‌شود. شکل‌های «آیدا فقیه زاده» و «آیدا فقیه‌زاده» در معرفی‌های همین بازیگر دیده می‌شوند. برای شناخت او، نقش بهار و نام سریال زمانه از نشانه‌های روشن‌تری هستند، چون مخاطبان بسیاری چهره بازیگر را پیش از نام کاملش به خاطر می‌آورند.
از تحصیل در مهندسی نرم‌افزار تا انتخاب بازیگری
رشته دانشگاهی فقیه‌زاده مهندسی کامپیوتر، گرایش نرم‌افزار بود. او در گفت‌وگوی منتشرشده در تماشا توضیح داده بود که علاقه‌اش به بازیگری از قبل وجود داشت، اما خانواده ترجیح می‌دادند در رشته‌ای فنی درس بخواند. پس از دانشگاه، مسیر علاقه شخصی‌اش را با شرکت در کلاس‌های بازیگری دنبال کرد.
این بخش از زندگی او دو مرحله متفاوت را نشان می‌دهد: تحصیل دانشگاهی و آموزش حرفه‌ای برای حضور مقابل دوربین. مدرک فنی، سابقه آموزشی اوست و شرکت در کارگاه بازیگری، مرحله ورودش به حرفه هنر. به همین دلیل، وقتی از تغییر مسیر او حرف می‌زنیم، منظور تصمیم برای یادگیری مهارتی تازه و انتخاب زمینه‌ای متفاوت برای فعالیت است.
او در همان گفت‌وگو از علاقه‌اش به اثرگذاری فرهنگی سینما سخن گفته بود. چنین نگاهی، بازیگری را برایش به کاری مرتبط با قصه، شناخت آدم‌ها و ارتباط با تماشاگر تبدیل می‌کرد. اهمیت این توضیح در آن است که انتخاب او را تنها به جذابیت حضور در تلویزیون محدود نمی‌کند.
کلاس‌های امین تارخ و نخستین فرصت‌های حرفه‌ای
آیدا فقیه‌زاده در سال ۱۳۸۷ به کارگاه بازیگری امین تارخ رفت. آی‌فیلم نیز در معرفی او، این دوره آموزشی را در مسیر رسیدنش به سریال زمانه ذکر کرده است. تارخ از چهره‌هایی بود که در کنار بازیگری، آموزش هنرجویان را دنبال می‌کرد؛ برای آشنایی با این بخش از فعالیت او می‌توانید بیوگرافی امین تارخ را بخوانید.
آموزش در یک کارگاه، فرصت تمرین‌کردن پیش از ورود به پروژه‌ای طولانی را فراهم می‌کند. هنرجو باید بتواند متن را تحلیل کند، واکنش شخصیت را بشناسد و در کنار دیگر بازیگران کار کند. در تلویزیون، این مهارت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند، چون شخصیت در طول قسمت‌های متعدد تغییر می‌کند و بازیگر باید پیوستگی رفتار او را حفظ کند.
فقیه‌زاده نیز در روایت ورود به «زمانه»، از معرفی استادش یاد کرده است. معرفی به گروه تولید، راهی برای دیده‌شدن توانایی یک هنرجو است؛ انتخاب نهایی و اجرای شخصیت، مرحله‌ای جداگانه در کار حرفه‌ای محسوب می‌شود.
راه شیری و خلسه؛ نسبت این دو عنوان چیست؟
یکی از نکات قابل توجه در معرفی آثار او، دو عنوان «راه شیری» و «خلسه» است. فقیه‌زاده در گفت‌وگوی تماشا، تجربه سال ۱۳۸۸ خود را بازی در اپیزود «خلسه» از مجموعه اپیزودیک «راه شیری» معرفی کرده بود؛ بخشی به کارگردانی عبدالحسین برزیده که امین تارخ نیز در آن حضور داشت. در معرفی رسمی آی‌فیلم، عنوان خلسه آمده است.
این توضیح کمک می‌کند آغاز فعالیت او روشن‌تر خوانده شود. زمان ساخته‌شدن یک اثر و زمان دیده‌شدن بازیگر در پخش عمومی همیشه هم‌زمان نیستند. یک پروژه می‌تواند نخستین تجربه اجرایی باشد، در حالی که اثر دیگری برای اولین بار چهره بازیگر را به مخاطب گسترده معرفی کند.
آیدا فقیه‌زاده در زمانه؛ بازیگر نقش بهار کیست؟
«زمانه» به کارگردانی حسن فتحی و تهیه‌کنندگی اسماعیل عفیفه، در سال ۱۳۹۱ از شبکه سه پخش شد. حضور فقیه‌زاده در نقش بهار، شناخته‌شده‌ترین بخش کارنامه او برای مخاطبان این مجموعه است. خبرگزاری مهر در خبر زمان آغاز نمایش، شروع پخش را ۲۵ آذر ۱۳۹۱ اعلام کرده بود.
در داستان، بهزاد با بازی حمید گودرزی در خانواده عمویش، حسام، زندگی می‌کند. بهار دختر حسام و دخترعموی بهزاد است و انتظار ازدواج این دو، بخشی از روابط اولیه قصه را شکل می‌دهد. ورود رازها و تغییر رابطه‌ها، این موقعیت خانوادگی را پیچیده می‌کند.
گزارش هم‌زمان تسنیم از تولید سریال، موضوع‌هایی مانند قضاوت، دروغ، تاوان و بخشش را محور داستان معرفی می‌کرد. بهار هم در همین فضای اخلاقی قرار می‌گیرد؛ شخصیتی که مسئله‌اش فقط رسیدن به یک خواسته عاطفی نیست و باید با رفتار نزدیکانش روبه‌رو شود.
بهار چه جایگاهی در روابط داستان دارد؟
آی‌فیلم۲ بهار را پزشکی معرفی می‌کند که با وجود موقعیت مناسب اجتماعی، در زندگی شخصی به آرامش دلخواه نمی‌رسد. همین فاصله میان ظاهر زندگی و تجربه درونی، شناخت شخصیت را جالب می‌کند. تحصیل و موقعیت خانوادگی، برای او مصونیتی در برابر رنج عاطفی ایجاد نمی‌کنند.
از منظر خوانش داستان، حضور بهار امکان دیدن پیامد تصمیم‌های شخصیت‌های اصلی را از زاویه‌ای دیگر فراهم می‌کند. تماشاگر تنها دنبال پاسخ یک راز نمی‌ماند؛ واکنش کسی را هم می‌بیند که در جریان آن راز و تصمیم‌ها آسیب می‌بیند. این زاویه، رابطه خانوادگی را به بخش مهمی از درام تبدیل می‌کند.
بخش دیگری از این روابط، با شخصیت ارغوان و بازی پریناز ایزدیار شکل می‌گیرد. برای فهم جایگاه بهار، باید مجموعه این رابطه‌ها را دنبال کرد؛ نگاه‌کردن به یک صحنه جدا، همه تغییرهای شخصیت را نشان نمی‌دهد.
گفت‌وگوی آیدا فقیه‌زاده درباره تحقیق برای نقش پزشک
در مصاحبه ۹ بهمن ۱۳۹۱ مریم ضیغمی برای روزنامه خراسان، فقیه‌زاده توضیح داده بود که برای شناخت شغل بهار به بیمارستان رفته و با پزشکان و کارورزان گفت‌وگو کرده است. این مصاحبه در آرشیو شخصی خودِ خبرنگار نیز در دسترس است و جزئیاتی از آماده‌سازی نقش را ثبت می‌کند.
او همچنین توضیح داده بود که گروه سازنده به‌دلیل محدودیت زمان، بخشی از موقعیت‌های بیمارستانی را کنار گذاشت. به همین علت، تجربه تحقیق درباره حرفه پزشکی، به‌اندازه روابط خانوادگی بهار در تصویر نهایی برجسته نبود. این توضیح، تفاوت میان آمادگی بازیگر و میزان حضور آن آمادگی در نسخه پخش‌شده را روشن می‌کند.
از نگاه بازیگری، چنین تحقیقی فقط برای یادگرفتن چند اصطلاح نیست. شناخت محیط کار می‌تواند در نحوه گوش‌دادن، میزان تمرکز و برخورد شخصیت با فشار مؤثر باشد. حتی وقتی قصه بیشتر در خانه می‌گذرد، بازیگر باید بداند شخصیت بیرون از آن خانه چه مسئولیتی دارد و زندگی روزمره‌اش چگونه می‌گذرد.
در همین گفت‌وگو، او از راهنمایی حسن فتحی و کمک هم‌بازی‌هایش گفته بود. سهم تمرین و تعامل گروهی در ساختن یک شخصیت، موضوعی است که در معرفی‌های کوتاه معمولاً کمتر دیده می‌شود؛ در حالی که هماهنگی بازی‌ها، بخش مهمی از باورپذیری رابطه‌هاست.
همکاری با حسین محجوب و فریبا متخصص
حسین محجوب در زمانه نقش حسام، پدر بهار، را بازی می‌کند و فریبا متخصص در نقش مادر او حضور دارد. فقیه‌زاده در مصاحبه خراسان از استفاده از تجربه این دو بازیگر صحبت کرده بود. رابطه والدین و فرزند، به شخصیت بهار یک محیط خانوادگی مشخص می‌دهد.
در چنین صحنه‌هایی، گفت‌وگو فقط انتقال اطلاعات نیست؛ لحن والدین، فاصله میان شخصیت‌ها و واکنش دختر، شیوه ارتباط اعضای خانه را نشان می‌دهد. برای شناخت بیشتر بازیگر نقش مادر بهار، زندگی‌نامه فریبا متخصص را هم می‌توانید ببینید.
ویدا جوان نیز از بازیگران این مجموعه است. کنار هم قرارگرفتن چهره‌های تازه و باتجربه، از ویژگی‌های ترکیب بازیگران زمانه بود؛ بیوگرافی ویدا جوان مسیر هنری یکی دیگر از همکاران فقیه‌زاده در این سریال را معرفی می‌کند.
مرجان در بچه‌های نسبتاً بد؛ تجربه‌ای با سیروس مقدم
پس از زمانه، فقیه‌زاده در سال ۱۳۹۲ در «بچه‌های نسبتاً بد» به کارگردانی سیروس مقدم حضور یافت و نقش مرجان را بازی کرد. تهیه‌کننده این مجموعه سیدکمال طباطبایی و نویسنده آن پیمان عباسی بود. باشگاه خبرنگاران جوان، فهرست عوامل را در گزارش‌های زمان پخش ثبت کرده است.
قصه این سریال با سرقت گاوصندوقی حاوی سکه‌های تهیه‌شده برای زوج‌های نیازمند آغاز می‌شود. ماجرا، چند جوان را وارد زنجیره‌ای از پنهان‌کاری، تعقیب و تصمیم‌های پرخطر می‌کند. برخلاف فضای عمدتاً خانوادگی زمانه، پیش‌برنده بسیاری از اتفاق‌ها در این مجموعه، حادثه و پیامد یک سرقت است.
فقیه‌زاده در گفت‌وگوی خود با مجله راه زندگی در دوره نمایش این سریال، بر تفاوت مرجان با بهار تأکید کرده بود. او مرجان را دارای جنبه‌های خاکستری معرفی می‌کرد و علاقه داشت بعد از یک نقش مثبت، تجربه متفاوتی داشته باشد. این روایت را باید در همان دوره کاری خواند؛ صحبت او درباره انتخاب آن نقش است.
یکی از نکات کارنامه او، همکاری دوباره با حمید گودرزی در این مجموعه است. گودرزی این بار نقش طاها را بازی می‌کند. تکرار همکاری دو بازیگر، وقتی شخصیت‌ها و زمینه داستان تغییر می‌کنند، فرصتی برای مقایسه جنس رابطه‌ها در دو اثر به وجود می‌آورد.
اکبر عبدی، پرویز پورحسینی، مهرانه مهین‌ترابی، اشکان خطیبی و میلاد کی‌مرام نیز در این سریال حضور دارند. گروه پرشمار بازیگران، روایت را میان چند خانواده و چند مسیر داستانی تقسیم می‌کند و مرجان در بخشی از این شبکه رابطه‌ها قرار می‌گیرد.
مقایسه بهار و مرجان در کارنامه آیدا فقیه‌زاده
| زمینه مقایسه | بهار در زمانه | مرجان در بچه‌های نسبتاً بد |
|---|---|---|
| کارگردان | حسن فتحی | سیروس مقدم |
| سال نمایش | ۱۳۹۱ | ۱۳۹۲ |
| زمینه اصلی قصه | روابط خانوادگی و بحران اعتماد | سرقت، تعقیب و پیامد تصمیم‌ها |
| توصیف بازیگر از شخصیت | مهربان و صبور | دارای وجوه خاکستری |
| همکاری مشترک | حمید گودرزی در نقش بهزاد | حمید گودرزی در نقش طاها |
در تحلیل این دو تجربه، تفاوت موقعیت شخصیت‌ها بیش از برچسب مثبت یا منفی اهمیت دارد. یک شخصیت ممکن است بیشتر دریافت‌کننده فشار باشد و شخصیت دیگر، با تصمیم‌هایش فشار تازه‌ای ایجاد کند. بازیگر باید بتواند دلیل رفتار هر دو را در چارچوب همان قصه پیدا کند.
این مقایسه برای تماشاگر هم کاربرد دارد. می‌توان توجه کرد که شخصیت چه چیزی می‌خواهد، چه چیزی را از دیگران پنهان می‌کند و واکنشش در برابر ناکامی چیست. چنین پرسش‌هایی، تماشای بازی را از مقایسه ظاهری چهره یا لباس فراتر می‌برند و توجه را به ساختار نقش برمی‌گردانند.
جدول آثار و ترتیب شروع فعالیت
| سال | اثر | توضیح |
|---|---|---|
| ۱۳۸۷ | آموزش بازیگری | شرکت در کارگاه امین تارخ |
| ۱۳۸۸ | خلسه از مجموعه راه شیری | تجربه آغازین به کارگردانی عبدالحسین برزیده |
| ۱۳۹۱ | زمانه | نقش بهار؛ کارگردان حسن فتحی |
| ۱۳۹۲ | بچه‌های نسبتاً بد | نقش مرجان؛ کارگردان سیروس مقدم |
برای دنبال‌کردن این مسیر، تفاوت «آموزش»، «تولید اثر» و «پخش تلویزیونی» را باید در نظر گرفت. کلاس، آغاز یادگیری است؛ حضور در یک پروژه، تجربه حرفه‌ای را رقم می‌زند و نمایش عمومی، مرحله روبه‌روشدن با بازخورد مخاطبان است. این تفکیک، ترتیب فعالیت فقیه‌زاده را قابل فهم‌تر می‌کند.
بازپخش زمانه و وضعیت خبرهای تازه
خبر رسمی آی‌فیلم۲ درباره نمایش قسمت پایانی زمانه در ۹ اسفند ۱۴۰۴، نمونه‌ای از ادامه بازپخش این مجموعه است. بنابراین دیدن دوباره نام و عکس فقیه‌زاده در خبرهای تلویزیونی، لزوماً به معنای ساخته‌شدن اثر تازه‌ای نیست؛ ممکن است با نمایش دوباره همان نقش شناخته‌شده ارتباط داشته باشد.
در معرفی هر فعالیت تازه، عنوان پروژه، مسئولیت بازیگر و خبر تولید اهمیت دارد. برای شناخت کارنامه حرفه‌ای، این تفاوت‌ها کمک می‌کنند خبر یک سریال جدید با بازنشر تصاویر یک مجموعه قدیمی اشتباه نشود.
پرسش‌های متداول درباره آیدا فقیه‌زاده
بازیگر نقش بهار در سریال زمانه کیست؟
آیدا فقیه‌زاده این نقش را بازی می‌کند. بهار دختر حسام و دخترعموی بهزاد است و رابطه خانوادگی آن‌ها بخشی از ماجرای سریال را می‌سازد.
تحصیلات آیدا فقیه‌زاده چیست؟
او کارشناسی مهندسی نرم‌افزار کامپیوتر دارد. آموزش بازیگری را در کارگاه امین تارخ دنبال کرده است.
در بچه‌های نسبتاً بد چه نقشی داشت؟
نقش مرجان را در مجموعه سیروس مقدم بازی کرد. این تجربه پس از حضور او در زمانه و در سال ۱۳۹۲ به نمایش درآمد.
همسر آیدا فقیه‌زاده کیست؟
اطلاع تأییدشده و تازه‌ای برای معرفی همسر او در دست نیست. رابطه‌ها و تصاویر ازدواج در سریال‌ها، اطلاعات مربوط به شخصیت داستانی هستند و وضعیت خانوادگی خود بازیگر را مشخص نمی‌کنند.
آیا زمانه اولین تجربه بازیگری او بود؟
پیش از زمانه در خلسه از مجموعه راه شیری بازی کرده بود. زمانه، تجربه‌ای است که بیشتر مخاطبان تلویزیون او را با آن شناختند.
منابع
- آی‌فیلم؛ معرفی رسمی آیدا فقیه‌زاده و گالری هنرمندان
- آی‌فیلم۲؛ گزارش نقش بهار و بازپخش زمانه
- روزنامه خراسان؛ گفت‌وگوی مریم ضیغمی، ۹ بهمن ۱۳۹۱، آرشیو شخصی خبرنگار
- خبرگزاری مهر؛ خبر آغاز پخش زمانه
- خبرگزاری تسنیم؛ گزارش تولید و تصاویر زمانه، بهمن ۱۳۹۱
- باشگاه خبرنگاران جوان؛ گزارش‌های تولید و پخش بچه‌های نسبتاً بد
- تماشا؛ گفت‌وگوی دوره پخش زمانه، بازنشر در ممتازنیوز
- مجله راه زندگی؛ مصاحبه درباره بچه‌های نسبتاً بد، بازنشر در آرشیو هواداران
- روزنامه هفت صبح؛ تصاویر و معرفی آثار
مطالب مرتبط
