بیوگرافی ناصر تقوایی فیلمساز مشهور ؛ از تولد و درگذشت تا فعالیت ها و حواشی

ناصر تقوایی ؛ خالق آثار ارزشمند دایی جان ناپلئون و ناخداخورشید با کاغذ بی خط و صادق کرده امروز در سن ۸۴ سالگی در بیمارستان نیکان تهران دار فانی را وداع گفت و سینمای ایران در ماتم فرو رفت. در ادامه ضمن تسلیت درگذشت این فیلمساز مشهور عکس ها و بیوگرافی ناصر تقوایی را در پرشین وی مشاهده کنید.

بیوگرافی ناصر تقوایی

ناصر تقوایی متولد ۲۲ تیر ۱۳۲۰ فیلمساز، عکاس و نویسنده ایرانی است. تقوایی یکی از پیشگامان موج نوی سینمای ایران به شمار می‌رود. او در چند سال اخیر نتوانسته بود به فیلمسازی بپردازد.

شروع فعالیت هنری

تقوایی سازنده سریال محبوب «دایی جان ناپلئون» برگرفته از رمانی به همین نام از ایرج پزشکزاد است. «نفرین»، صادق کرده» و «آرامش در حضور دیگران» از دیگر فیلم‌های این سینماگر هستند. فیلم سینمایی «ناخدا خورشید» یکی از معروف‌ترین و ماندگارترین فیلم‌های ناصر تقوایی است که اقتباسی آزاد از رمان «داشتن و نداشتن» نوشته‌ ارنست همینگوی بود.

جوانی ناصر تقوایی

تقوایی پس از «ناخدا خورشید»، در سال ۱۳۶۸ فیلم سینمایی «ای ایران» را جلوی دوربین برد. وی پس از ۹ سال دوری از فیلمسازی، «کشتی یونانی» را به عنوان یکی از قسمت‌های «قصه‌های کیش» ساخت. «کاغذ بی‌خط» (۱۳۸۰) نوشته تقوایی و مینو فرشچی آخرین فیلم تقوایی است.

وی پس از «کاغذ بی‌خط» ۲ پروژه «زنگی و رومی» و «چای تلخ» را به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ آغاز کرد که هر دوی این پروژه‌ها نیمه‌کاره ماندند. وی همچنین ساخت مستندهای «نانخورهای بیسواد»، «اربعین»، «آرایشگاه آفتاب، «تاکسی متر»، «باد جن» و «فروغ فرخزاد» را در کارنامه دارد.

ناصر تقوایی

ناصر تقوایی مجموعه سه جلدی «کوچک جنگلی» را نوشته است. نوشتن فیلمنامه ۱۵ قسمتی «کوچک جنگلی» بیش از یک سال وقت ناصر تقوایی را گرفت و پیش تولید آن ۲ سال زمان برد اما ناصر تقوایی بعد از ۳ سال کوشش در سال ۱۳۶۱ از کارگردانی و تولید سریال حذف و بهروز افخمی جایگزین وی شد.

همسر و فرزند ناصر تقوایی

ناصر تقوایی، کارگردان برجسته سینمای ایران، در سال ۱۳۴۶ زندگی مشترک خود را با شهرنوش پارسی‌پور، نویسنده توانمند، آغاز کرد. این پیوند که دو چهره مهم در دو حوزه هنری (سینما و ادبیات) را در کنار هم قرار می‌داد، شش سال به طول انجامید و سرانجام در سال ۱۳۵۲ این دو هنرمند از یکدیگر جدا شدند.

ناصر تقوایی و همسرش

مرضیه وفامهر، بازیگر، فیلمساز و همسر دوم ناصر تقوایی، متولد دهه ۶۰ در تهران است. او در کارنامه خود دو بار عنوان برترین بازیگر زن جشنواره تئاتر دانشجویان را (برای نمایش‌های «گلادیاتورها» ۱۳۷۲ و «بازیخانه» ۱۳۷۶) کسب کرده است.

همچنین، فیلم «باد، ده ساله» به کارگردانی او، به عنوان اولین اثر ایرانی، در جمع ده فیلم برتر جشنواره ساندنس جای گرفت. از دیگر آثار شاخص او می‌توان به «پابرهنه در بهشت»، «چای تلخ» و «تهران من حراج» اشاره کرد.

ناصر تقوایی تنها یک فرزند پسر به نام علی تقوایی دارد که حاصل ازدواج او با همسر اولش شهرنوش پارسی‌پور است و گفته می شود که او در فرانسه زندگی می کند.

علی تقوایی

بیوگرافی ناصر تقوایی و درگذشت وی

ناصر تقوایی کارگردان مطرح سینمای ایران صبح امروز در ۸۴ سالگی درگذشت.

همسر این کارگردان شناخته شده دقایقی پیش با انتشار این پیام درگذشت او را در صفحه شخصی خود تایید کرد.

ناصر تقوایی

هنرمندی که دشواری آزاده زیستن را برگزید به رهایی رسید.

پروازش را به خاطر بسپاریم.

او عاشق گیاهان بود، به یادش درخت بکاریم.

او عاشق نور بود، شمع خویش را بیافروزیم.

او عاشق جامه‌ی سپید بود، به یادش سپید بپوشیم.

او عاشق ادبیات بود، به یادش بخوانیم.

او عاشق سینما بود، به یادش تماشا کنیم.

یاد او را با نواختن و شنیدن موسیقی، و تماشای هنرها گرامی بداریم نه غیر از این.

راهش پر رهرو

مرضیه وفامهر⁩⁩

ناصر تقوایی و مرضیه وفامهر

به گزارش ایرنا از خانه سینما، مراسم وداع و تشییع پیکر زنده‌یاد ناصر تقوایی کارگردان فقید سینمای ایران روز پنجشنبه ۲۴ مهرماه در امامزاده طاهر کرج برگزار می‌شود.

فیلم های ناصر تقوایی

در ادامه بیوگرافی ناصر تقوایی وی یکی از چند کارگردان باقیمانده از نسل موج نوی سینمای ایران است که فعالیت‌هایش را در عرصه فیلمسازی از اواخر دهه ۴۰ آغاز کرد.

وجه مشترک تمامی کارگردانان مطرح موج نو در دهه ۵۰ سانسور و توقیف آثارشان در پیش از انقلاب است که بعد از انقلاب هم به خاطر برخی تنگ‌نظری‌ها یا منجر به سانسور و توقیف مدت‌دار آثار شده و یا همچون تقوایی تصمیم به کار نکردن گرفته شده است که این دوری از سینما به ۲۲ سال رسیده است.

فیلم کاغذ بی خط  | ۱۳۸۰

کاغذ بی خط ساخته‌ ناصر تقوایی یک اثر اجتماعی است که سال ۸۰ با حمایت و تهیه‌کنندگی یکتا فیلم و حسن توکل‌نیا ساخت. کاغذ بی‌خط تا امروز آخرین اثر سینمایی این کارگردان مطرح ایرانی است که ساخته شده است.

فیلم کاغذ بی خط

هر چند تقوایی بعد از آن برای ساخت چای تلخ چند باری دورخیز کرد اما این پروژه تا امروز نیمه تمام مانده است. فیلم‌نامه‌ی کاغذ بی‌خط را تقوایی بر اساس طرحی از مینو فرشچی نوشته است.

فیلم نخستین بار در بیستمین دوره‌ جشنواره‌ فیلم فجر به اکران درآمد و بعد از نامزدی در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول مرد (خسرو شکیبایی) و نقش اول زن (هدیه تهرانی) توانست جایزه‌ ویژه‌ هیات داوران را در کارگردانی دریافت کند.

در دوره‌ ششم جشن خانه‌ سینما نیز تندیس زرین بهترین فیلم به انتخاب انجمن منتقدان و نویسندگان به این فیلم اهدا شده است. مهم‌ترین نکته درباره‌ کاغذ بی‌خط شکل پرداخت استعاری تقوایی به جهان داستان و آدم‌هایش است. هرچند تماشاگر به‌ظاهر دارد زندگی روزمره یک زوج مدرن طبقه ‌متوسطی را در اواخر دهه‌ ۷۰ می‌بیند اما این تنها ظاهر قضیه است.

در خانه و زندگی آنان هرچیزی، نمادی از یک حضور دیگر و چیزی ناشناخته‌تر است که فیلم‌ساز ترجیح داده به شکل غیرمستقیمی به سراغشان برود و با کاربرد یک جهان تماما استعاری، بخش عمده‌ی فهم و شهود فیلم را بر عهده‌ی تفسیر شخصی خود تماشاگر بگذارد.

بیوگرافی ناصر تقوایی فیلمساز مشهور

فیلم ناخدا خورشید  | ۱۳۶۵

ناخدا خورشید اولین فیلم تقوایی بعد از انقلاب است. علاقه تقوایی مانند دیگر فیلمسازان موج نو به ادبیات باعث شد تا در چهارمین اثرش هم نگاهی به داستان داشتن و نداشتن اثر ارنست همینگوی داشته باشد و اثری ایرانی از این داستان مطرح بسازد.

فیلم ناخدا خورشید

ناخدا خورشید به همت جمعی از جوانان سینمای اصفهان و در راس آن اکبر خامین ساخته شد و در میانه راه تولید هارون یشایایی برای تکمیل پروژه در مقام تهیه کننده به فیلم پیوست. فضای فیلم یک فضای جنایی است و تصاویر در جنوب ایران ثبت شده است.

آن‌چه بیش از هر چیز به ناخدا خورشید اعتبار می‌دهد پرداخت مناسب آن است. فضا و شکلِ نمایش ماجرا و تصویری که از بندر نیمه ویران، تبعیدی‌ها و آدم‌های غریب و غیرمتعارف آن ارایه شده در بیشتر لحظه‌های فیلم با ظرافت از کار درآمده است. بازی داریوش ارجمند در نقش ناخدا، سعید پورصمیمی به نقش «ملول» و فیلم‌برداری و نورپردازی مهرداد فخیمی از امتیازهای دیگر فیلم است.

سریال دایی جان ناپلئون  | ۱۳۵۴

مجموعه تلویزیونی دایی جان ناپلئون ساخته ناصر تقوایی از ماندگارترین و محبوب‌ترین مجموعه‌های تلویزیونی است که با اقتباس از رمانی به‌همین نام نوشته ایرج پزشکزاد ساخته شده است. تقوایی در دایی جان ناپلئون به هجو اشرافیت متظاهر و توخالی و سنت‌ها و ارزش‌های اخلاقی آن‌ها می‌پردازد.

سریال دایی جان ناپلئون

مجموعه تلویزیونی تقوایی توصیفی طنزآمیز از عیاشی و مشغولیت‌های خانواده‌ای است که ظاهراً در ناز و نعمت زندگی می‌کند؛ و روز خود را با گوشه و کنایه‌زدن به فامیل و در و همسایه، چشم‌چرانی و نظربازی و رد و بدل‌کردن حرف‌های بی‌ارزش می‌گذرانند.

رمان انتقادی پزشکزاد، کارگردانی تقوایی، بازی‌های غلامحسین نقشینه (در نقش دایی‌جان ناپلئون) و پرویز فنی‌زاده (در نقش مش‌قاسم) از امتیازهای این مجموعه است.

فیلم صادق کرده | ۱۳۵۱

در ادامه بیوگرافی ناصر تقوایی او بعد از توقیف فیلم آرامش در حضور دیگران و شکست تجاری آن، فیلم جنایی و مهیج صادق کرده را ساخت که به رغم جنبه‌های تجاری و گیشه پسند آن، ساخت و پرداخت ماهرانه‌ای داشت و اثری متفاوت در ژانر سینمای تریلر جنایی ایران بود.

فیلم صادق کرده

صادق کُرده فیلمی جنایی است که ناصر تقوایی آن را بر اساس داستانی واقعی که در اوایل دهه‌ ۳۰ در جاده‌های جنوب ایران اتفاق افتاده بود، می‌سازد. صادق کرده نوشته خود تقوایی بود که سعید راد، محمدعلی کشاورز و عزت‌الله انتظامی در آن بازی می‌کردند. این تنها فیلمی است که تقوایی در آن از فلاش‌بک استفاده کرده که اتفاقاً فرم مورد علاقه‌اش هم نیست.

صادق کُرده به لحاظ تم انتقامجویی فردی، دفاع از ناموس و پایان آن که با مرگ قهرمان همراه است، شباهت‌های آشکاری به فیلم قیصر مسعود کیمیایی داشت هرچند سبک کار دو فیلمساز و نحوه پرداخت موضوع در قیصر و صادق کرده کاملا با هم متفاوت است.

ناصر تقوایی، «صادق کُرده» را به عنوان «یادگاری از دوران تحول از فیلمفارسی به فیلم ایرانی» برشمرد و در مورد ساختار پلیسی آن گفت: «این یک هنر تقلیدی نیست.

ناصر تقوایی

سینما امروز هنر ملی ایران ست. یک سینمای ایرانی در این پنجاه سال به وجود آمده. فیلم پلیسی زیاد دیده‌اید اما کدام فیلم پلیسی مثل همین صادق کرده که امروز دیدید فیلمی ایرانی بوده؟ نسل ما در ایجاد این رشد سینمایی سهم عمده‌ای داشت.»

فیلم آرامش در حضور دیگران | ‍۱۳۴۹

آرامش در حضور دیگران نخستین فیلم بلند ناصر تقوایی است که در سال ۱۳۴۹ ساخته و توقیف شد و در نهایت پس از چهار سال وقفه در سال ۱۳۵۲ به نمایش درآمد.

آرامش در حضور دیگران پس از نمایش محدودی که در جشن هنر شیراز (شهریور ۱۳۴۹) داشت، بایگانی شد و پس از چهار سال سرانجام از ۲۲ فروردین ۱۳۵۲ در سینما کاپری تهران به نمایش درآمد و با استقبال تماشاگران و منتقدان مواجه شد اما با اعتراض جامعه پرستاران نمایشش برای همیشه متوقف شد.

فیلمنامه این فیلم را تقوایی براساس داستان آرامش در حضور دیگران از مجموعه «واهمه‌ های بی‌نام‌ونشان» نوشته غلامحسین ساعدی نوشته‌است.

فیلم آرامش در حضور دیگران

این فیلم در نظرسنجی منتقدان و نویسندگان ماهنامه سینمایی فیلم به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران انتخاب شده است. در ادامه بیوگرافی ناصر تقوایی فیلمساز مشهور امده است.

واکنش دریغ‌آلود حامد بهداد به درگذشت ناصر تقوایی

حامد بهداد در پستی اینستاگرامی به درگذشت ناصر تقوایی و همزمانی‌اش با سالگرد قتل داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر واکنش نشان داد.

حامد بهداد در پستی اینستاگرامی به مناسبت درگذشت ناصر تقوایی نوشت: «لباس پوشیدم و با سیگاری روشن به سمت اتاق گریم رفتم .فاصله دو اتاق زیاد بود. نمیدانم چرا در راه به مرگ ناصر تقوایی فکر کردم. گویی سئوالی آمد که این چگونه خواهد بود و حس کردم روح از جسمش بیرون می آید.

به پله ها نرسیده از خود پرسیدم اگر اینها بروند چه می‌شود و ناگهان سرم را تکان دادم که این فکر ناپدید شود . بعد از گریم میان کار با تورج الوند نشستیم و درباره سینمای داریوش مهرجویی گفتیم و من تأکید کردم که مرگ او عادی نبود و بهتر است نامش را شهادت بگذاریم و مهرجویی پیامبر بود و … گرماگرم صحبت دستیار گفت:بریم سر صحنه.

امروز چشمم را که باز میکنم خبر رفتن ناصر تقوایی را درست به تاریخ فوت (شهادت) مهرجویی میبینم. میهوت شدم که چرا دیشب چنین فکری از من گذشت؟ آیا ما همه به هم وصلیم؟ چه بود و حالا باید موضوع را درک‌کنم.

گویی هنوز آن را نفهمیده ام. حال همسرش را تخیل میکنم. سال‌ها در کنار تقوایی بودن را و مراقبت و مهر ورزیدن و زین پس بی او بودن را. و سپس حال سینما را مرور کنم که با تقوایی چه شد و کجا رسید و چگونه خواهد بود چرا چون سینمای ایران بی تقوایی نبوده هیچگاه.

حامد بهداد و ناصر تقوایی

چون تقوایی با فیلم‌ نساختن هایش هم در ادامه سینمای خود دارد به‌ما چیزی می‌گوید و احتمالا با تحمل مصائب، که حرمان هنرمند و هنرش بیشتر از همه ملال آور است دارد پیامی را به آیندگان مخابره می‌کند و این مدتهااست که در حافظهٔ تاریخی سینمای ایران زنگ میخورد که ناصر تقوایی بزرگ در جامعهٔ سانسورزدهٔ دیکتاتور دست از کار کشیده است و‌ حیف که ما را محروم از آثار بعدی کرد و حالا فکر بعدی شکل می‌گیرد که محرومیت ما از او و اعتصاب و دست شستن او از فیلمسازی حتی از زندگی دارد حیات و رازی را زنده نگه میدارد و به‌ما می‌گوید مرگ اصلی ما کار کردن در این فضااست و از جایی به بعد برای آنکه فهم آگاهی حقیقت خدا هنر خلق زنده بماند باید مبارزه کرد و نساخت و عبور کرد.

حال سخن اینجاست. اگر کار نکردن و حضور نداشتن و نساختن مرگ است که او (تقوایی) سال هااست یا کشته شده یا خودکشی کرده است. اما او که در تمام این سالها با تمام وجود در ذهن و تاریخ ما بوده و حضور داشته است.

و اینجا درست همینجااست که بغض و اندوه من فرا می‌رسد چرا که این سینما به دست بزرگانی چون او به ساحل دستهای نسل بعدی می‌رسد. حالی دارم شبیه کشتی که از طوفان بسلامت رسیده و چیزیش به ساحل نمانده و ناخداش مرده سر بر سکان نهاده است و غریو شادی مسافران طوفان زده به گوش می‌رسد. سلام بر ناخدا ناصر تقوایی. ۲۲مهر۴۰۴🖤»

سلام سینما , مهر , ایرنا , فیلیموشات , سلام سینما , اینستاگرام