صدای مادرتان را می‌شنوید، اما شاید خودش نباشد؛ کلاهبرداری تازه با جعل صدا توسط هوش مصنوعی

کلاهبرداری با جعل صدا توسط هوش مصنوعی یکی از روش‌هایی است که می‌تواند حتی افراد محتاط را غافلگیر کند. تلفن زنگ می‌خورد، صدای فرزند، پدر، مادر، دوست یا یکی از بستگان را می‌شنوید و او با اضطراب از شما می‌خواهد فوراً برایش پول واریز کنید. صدا آشناست، لحن شبیه همان فرد است و فرصت زیادی هم برای فکر کردن به شما داده نمی‌شود.

مطالب مرتبط با «کلاهبرداری با هوش مصنوعی»: «نخستین بازیگر هوش مصنوعی سینما ؛ تیلی نوروود در «ناهمسو» نقش اول شد» و «تصویرسازی با هوش مصنوعی از حضور شهید علی لاریجانی در آخرین دیدار | ویدئو»

کلاهبرداری با جعل صدا توسط هوش مصنوعی

اما ممکن است شخص پشت تماس اصلاً آن کسی نباشد که تصور می‌کنید.

معاون فرهنگی اجتماعی پلیس فتا نسبت به سوءاستفاده کلاهبرداران از فناوری هوش مصنوعی برای جعل صدای اعضای خانواده، دوستان و آشنایان هشدار داده است.

نهادهای بین‌المللی مقابله با کلاهبرداری نیز مدت‌هاست درباره همین شیوه هشدار می‌دهند. فناوری Voice Cloning یا شبیه‌سازی صدا می‌تواند با استفاده از نمونه‌ای از صدای یک فرد، صدایی بسیار شبیه او تولید کند.

نتیجه این است که قانون قدیمی «صدایش را شناختم، پس خودش بود» دیگر همیشه قابل اعتماد نیست.

کلاهبرداری با جعل صدا توسط هوش مصنوعی چگونه انجام می‌شود؟

سناریو معمولاً بر یک اصل ساده بنا شده است: ایجاد اضطراب و گرفتن تصمیم سریع از قربانی.

تماس‌گیرنده ممکن است وانمود کند یکی از اعضای خانواده در تصادف گرفتار شده، پول لازم دارد، کارت بانکی‌اش کار نمی‌کند یا به هر دلیل دیگری نیازمند انتقال فوری وجه است.

در روش‌های جدیدتر، صدایی که قربانی می‌شنود ممکن است با کمک هوش مصنوعی شبیه صدای شخص واقعی ساخته شده باشد.

در نتیجه قربانی فقط با یک شماره ناشناس و صدای غریبه مواجه نیست؛ چیزی می‌شنود که برایش کاملاً آشنا به نظر می‌رسد.

برای جعل صدا به ساعت‌ها فایل صوتی نیاز نیست

یکی از دلایل جدی شدن این نوع کلاهبرداری، پیشرفت فناوری‌های شبیه‌سازی صداست.

کمیسیون فدرال تجارت آمریکا (FTC) هشدار داده است که کلاهبرداران می‌توانند از یک نمونه صوتی کوتاه، مثلاً صدایی که فرد در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده، برای ساخت صدایی شبیه او استفاده کنند.

این نمونه ممکن است از یک ویدئو، پیام صوتی، مصاحبه یا محتوای عمومی به دست آمده باشد.

بنابراین انتشار صدای افراد در اینترنت باعث شده تهیه نمونه صوتی برای برخی افراد بسیار آسان‌تر از گذشته باشد.

اولین علامت خطر؛ «همین الان پول بفرست»

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کلاهبرداری‌های اضطراری، ایجاد عجله است.

ممکن است تماس‌گیرنده بگوید:

• الان گرفتار شده‌ام و فوراً پول لازم دارم.
• وقت توضیح دادن ندارم.
• الان پول را واریز کن، بعداً توضیح می‌دهم.
• به کسی چیزی نگو.
• فقط تو می‌توانی کمکم کنی.

هدف این جملات کاهش فرصت شما برای بررسی ماجراست.

کلاهبردار نمی‌خواهد با شخص دیگری تماس بگیرید یا چند دقیقه درباره درخواست فکر کنید؛ زیرا احتمال لو رفتن ماجرا افزایش پیدا می‌کند.

اگر صدا دقیقاً شبیه فرزند یا همسرتان بود چه کار کنید؟

به صدای تماس‌گیرنده به تنهایی اعتماد نکنید.

اگر شخصی با صدای یک عضو خانواده درخواست پول کرد، تماس را پایان دهید و خودتان با شماره‌ای که از قبل برای آن فرد ذخیره کرده‌اید تماس بگیرید.

مهم است که برای تأیید ماجرا از همان شماره یا راه ارتباطی معرفی‌شده توسط تماس‌گیرنده استفاده نکنید.

اگر شخص موردنظر پاسخ نداد، می‌توانید از یک عضو دیگر خانواده یا فرد قابل اعتماد درباره وضعیت او سؤال کنید.

این همان روشی است که FTC نیز برای مقابله با کلاهبرداری‌های جعل صدای اعضای خانواده توصیه کرده است.

یک «کلمه رمز خانوادگی» می‌تواند مفید باشد

خانواده‌ها می‌توانند از قبل یک عبارت یا پرسش خصوصی مشخص کنند که افراد خارج از خانواده پاسخ آن را ندانند.

برای مثال اگر تماس مشکوکی دریافت شد، پیش از هر اقدام مالی می‌توان درباره موضوعی سؤال کرد که پاسخ آن فقط برای اعضای نزدیک خانواده روشن است.

البته بهتر است چنین اطلاعاتی چیزی نباشد که بتوان آن را از صفحات عمومی شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد.

این روش جای تماس مستقیم و تأیید مستقل را نمی‌گیرد، اما می‌تواند یک لایه بررسی بیشتر ایجاد کند.

درخواست «موضوع را به کسی نگو» یک هشدار جدی است

یکی از شگردهای رایج کلاهبرداران تلاش برای جدا کردن قربانی از افرادی است که ممکن است ماجرا را بررسی کنند.

اگر فردی که ظاهراً از نزدیکان شماست می‌گوید موضوع را با هیچ‌کس مطرح نکنید، بهتر است حساس‌تر شوید.

در شرایط واقعی اضطراری ممکن است شخصی واقعاً عجله داشته باشد، اما اصرار بر مخفی نگه داشتن ماجرا همراه با درخواست انتقال فوری پول یکی از الگوهای شناخته‌شده کلاهبرداری است.

صدای گریه یا اضطراب هم دلیل واقعی بودن تماس نیست

گاهی تصور می‌کنیم تشخیص صدای واقعی از هوش مصنوعی با شنیدن احساسات ممکن است.

این روش دیگر قابل اعتماد نیست.

فناوری‌های تولید صوت می‌توانند صداهایی با لحن و حالت‌های مختلف ایجاد کنند و FTC نیز هشدار داده که فناوری شبیه‌سازی صدا می‌تواند صدایی بسیار شبیه شخص واقعی تولید کند.

FBI نیز هشدار داده است که محتوای صوتی تولیدشده با هوش مصنوعی به مرحله‌ای رسیده که تشخیص آن تنها از طریق شنیدن صدا می‌تواند دشوار باشد.

بنابراین به دنبال یک صدای رباتیک یا اشتباه آشکار نگردید؛ ممکن است چنین نشانه‌ای وجود نداشته باشد.

چرا کلاهبرداران روی اعضای خانواده تمرکز می‌کنند؟

احساسات یکی از مهم‌ترین ابزارهای این نوع کلاهبرداری است.

وقتی یک فرد ناشناس از شما پول می‌خواهد، معمولاً فرصت دارید درخواستش را بررسی کنید.

اما اگر صدای فرزندتان را بشنوید که می‌گوید گرفتار شده است، واکنش طبیعی ممکن است تلاش فوری برای کمک باشد.

کلاهبردار دقیقاً از همین فاصله میان احساس و تصمیم منطقی استفاده می‌کند.

FTC این الگو را «Family Emergency Scam» یا کلاهبرداری با اضطرار خانوادگی معرفی می‌کند.

شماره تماس آشنا هم همیشه تضمین کافی نیست

ملاک بررسی نباید فقط نامی باشد که روی صفحه گوشی دیده می‌شود.

اگر درخواست مالی غیرمعمولی دریافت کردید، بهتر است هویت فرد را از یک مسیر مستقل تأیید کنید.

FBI نیز توصیه کرده است اگر شخصی که می‌شناسید از شماره، حساب یا بستر ارتباطی تازه‌ای با شما تماس گرفت و درخواست مالی یا اطلاعات حساس داشت، قبل از اقدام از راهی که قبلاً معتبر بودن آن را می‌دانید با او ارتباط بگیرید.

اگر تماس‌گیرنده شماره کارت داد چه کنیم؟

وجود یک شماره کارت یا حساب بانکی نباید باعث شود درخواست را معتبر تصور کنید.

در چنین شرایطی ابتدا اصل ماجرا را بررسی کنید.

تماس را قطع کنید و مستقیماً با شخصی که ادعا می‌شود درخواست پول کرده تماس بگیرید.

اگر درخواست واقعی باشد، چند دقیقه بررسی کردن مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما اگر تماس جعلی باشد، همین توقف کوتاه می‌تواند مانع از دست رفتن پول شود.

به این سه علامت کنار هم حساس باشید

سه نشانه وقتی همزمان ظاهر می‌شوند باید حساسیت شما را بیشتر کنند:

• یک اتفاق اضطراری: تصادف، مشکل مالی یا گرفتاری ناگهانی
• درخواست پول: انتقال فوری وجه یا اطلاعات مالی
• فشار زمانی: «همین الان انجام بده» یا «وقت نداریم»

اگر علاوه بر اینها از شما خواسته شد موضوع را با کسی مطرح نکنید، دلیل بیشتری برای بررسی مستقل وجود دارد.

آیا می‌توان از روی کیفیت صدا جعلی بودن آن را فهمید؟

گاهی ممکن است صدای مصنوعی نشانه‌هایی مانند مکث غیرطبیعی، تلفظ عجیب یا تغییر ناگهانی لحن داشته باشد، اما تکیه کردن به این نشانه‌ها اشتباه است.

فناوری به سرعت در حال پیشرفت است و برخی صداهای تولیدشده می‌توانند بسیار طبیعی باشند.

به همین دلیل راهکار اصلی این نیست که تبدیل به متخصص تشخیص صدای هوش مصنوعی شوید.

روش مطمئن‌تر این است که اصل درخواست را مستقل تأیید کنید.

اگر به تماس مشکوک شدید این کارها را انجام دهید

در یک تماس مشکوک بهتر است عجله نکنید.

• هیچ انتقال وجه فوری انجام ندهید.
• تماس را پایان دهید.
• با شماره‌ای که خودتان از قبل از فرد دارید تماس بگیرید.
• ماجرا را با یکی دیگر از اعضای خانواده بررسی کنید.
• اطلاعات بانکی یا اطلاعات محرمانه را در اختیار تماس‌گیرنده قرار ندهید.
• اگر کلاهبرداری رخ داده، موضوع را سریعاً از مسیرهای رسمی پیگیری کنید.

هدف این اقدامات تشخیص فنی صدای مصنوعی نیست؛ بلکه از بین بردن مهم‌ترین سلاح کلاهبردار یعنی «عجله» است.

اگر قبلاً پول واریز کرده‌ایم چه کنیم؟

اگر پس از انتقال وجه متوجه شدید احتمالاً قربانی کلاهبرداری شده‌اید، زمان اهمیت دارد.

هرچه سریع‌تر با بانک یا مؤسسه مالی مربوط تماس بگیرید و موضوع را گزارش کنید و سپس از مسیر رسمی پلیس فتا پیگیری کنید.

اطلاعات تماس، شماره حساب یا کارت مقصد، زمان تماس، پیام‌ها و هر مدرکی که از ارتباط با فرد کلاهبردار باقی مانده است را حفظ کنید.

هوش مصنوعی مشکل نیست؛ سوءاستفاده از آن مشکل است

فناوری شبیه‌سازی صدا کاربردهای مفیدی نیز دارد؛ از تولید محتوا گرفته تا کمک به افرادی که توانایی صحبت کردن خود را از دست داده‌اند.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که این فناوری برای جعل هویت و فریب افراد استفاده شود.

پیشرفت هوش مصنوعی باعث شده یک اصل مهم در ارتباطات آنلاین و تلفنی جدی‌تر از گذشته شود: شباهت صدا دیگر مدرک قطعی هویت نیست.

اگر حتی صدای نزدیک‌ترین عضو خانواده را شنیدید که به شکلی غیرمعمول درخواست انتقال فوری پول داشت، چند دقیقه توقف کنید، تماس را قطع کنید و از یک مسیر مستقل ماجرا را بررسی کنید.

ممکن است همین چند دقیقه شما را از یک کلاهبرداری جدی نجات دهد.

منابع : همشهری آنلاین / پلیس فتا