گواهینامه برای ۱۶ ساله‌ها؛ چه موتوری مجاز است و رانندگان تازه‌کار چه محدودیتی دارند؟
آیا افراد ۱۶ ساله می‌توانند گواهینامه موتورسیکلت بگیرند؟ پاسخ مثبت است، اما این مجوز برای همه موتورسیکلت‌ها صادر نمی‌شود. سرهنگ آرش امیری، رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور فراجا، با تشریح مقررات صدور گواهینامه اعلام کرد نوجوانان ۱۶ ساله در صورت داشتن شرایط قانونی می‌توانند برای دریافت گواهینامه برخی گروه‌های موتورسیکلت اقدام کنند.
او همچنین درباره حداقل سن دریافت گواهینامه خودرو، محدودیت یک‌سال اول رانندگی با گواهینامه پایه سوم، نحوه درج نشان اهدای عضو و وظایف رانندگان هنگام تغییر وضعیت پزشکی توضیح داد. در ادامه، شرایط انواع گواهینامه و نکاتی را که متقاضیان باید بدانند، مرور می‌کنیم.
جدول سن دریافت انواع گواهینامه رانندگی در سال ۱۴۰۵
بر اساس توضیحات رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور، حداقل سن متقاضیان برای دریافت گواهینامه‌های مختلف یکسان نیست.
| نوع گواهینامه | حداقل سن |
|---|---|
| پایه سوم | ۱۸ سال |
| پایه دوم | ۲۳ سال |
| پایه یکم | ۲۵ سال |
| گواهینامه ویژه | ۲۰ سال |
| موتورسیکلت الف «م» | ۱۶ سال |
| موتورسیکلت الف یک | ۱۶ سال |
| موتورسیکلت الف دو | ۱۸ سال |
توجه داشته باشید که رسیدن به سن تعیین‌شده، به‌تنهایی برای دریافت گواهینامه کافی نیست. متقاضی باید سایر شرایط قانونی، از جمله مراحل آموزش، بررسی صلاحیت پزشکی و آزمون‌های مربوط را نیز طی کند.
گواهینامه موتورسیکلت از ۱۶ سالگی برای چه موتورهایی صادر می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های توضیحات سرهنگ امیری به امکان دریافت گواهینامه موتورسیکلت برای نوجوانان ۱۶ ساله اختصاص داشت.
به گفته او، دو گروه گواهینامه برای این سن پیش‌بینی شده است:
- گواهینامه الف «م»: برای گروه مشخصی از موتورسیکلت‌های سبک، از جمله موتورسیکلت‌های ۵۰ سی‌سی.
- گواهینامه الف یک: برای گروه مشخصی از موتورسیکلت‌ها، از جمله موتورسیکلت‌های ۱۲۵ سی‌سی.
بنابراین، یک نوجوان ۱۶ ساله صرفاً به دلیل دریافت گواهینامه موتورسیکلت اجازه استفاده از هر نوع موتوری را ندارد. نوع وسیله نقلیه باید با گروه گواهینامه صادرشده مطابقت داشته باشد.
آیا نوجوانان ۱۶ ساله اجازه رانندگی با موتورسیکلت در جاده را دارند؟
خیر؛ مطابق توضیحات پلیس، دارندگان گواهینامه‌های الف «م» و الف یک باید محدودیت تردد در معابر درون‌شهری را رعایت کنند. دریافت این گواهینامه‌ها به معنای مجاز بودن رانندگی با موتورسیکلت در همه مسیرهای برون‌شهری نیست.
این موضوع برای خانواده‌هایی که قصد دارند برای فرزند نوجوان خود موتورسیکلت تهیه کنند اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا علاوه بر حجم موتور، نوع گواهینامه و محدوده مجاز تردد نیز باید بررسی شود.
محدودیت گواهینامه پایه سوم در سال اول چیست؟
افرادی که به‌تازگی گواهینامه پایه سوم دریافت کرده‌اند، از همان روز نخست نمی‌توانند بدون توجه به مقررات رانندگان تازه‌کار در تمام مسیرها رانندگی کنند.
سرهنگ آرش امیری اعلام کرد دارندگان جدید گواهینامه پایه سوم در یک سال نخست پس از صدور گواهینامه با محدودیت تردد برون‌شهری روبه‌رو هستند و باید ضوابط مربوط به رانندگی در معابر شهری را رعایت کنند.
در اطلاع‌رسانی‌های پلیس راهور، برای تردد در برخی بزرگراه‌های بین‌شهری نزدیک شهرها استثناهایی ذکر شده است؛ بنابراین رانندگان تازه‌کار باید پیش از حرکت، ضوابط دقیق محدوده مجاز خود را بررسی کنند.
برای افرادی که تازه گواهینامه گرفته‌اند، تشخیص تفاوت مسیر شهری و سفر بین‌شهری اهمیت دارد. ابزار محاسبه فاصله بین شهرهای ایران می‌تواند برای برنامه‌ریزی سفر و شناخت مسیرها مفید باشد؛ البته این ابزار جایگزین بررسی محدودیت قانونی رانندگی نیست.
آیا می‌توان نشان اهدای عضو را روی گواهینامه ثبت کرد؟
به گفته رئیس مرکز صدور گواهینامه، متقاضیان می‌توانند درخواست درج نشان اهدای عضو را هنگام انجام مراحل اداری اعلام کنند.
- هنگام دریافت گواهینامه جدید: متقاضی می‌تواند درخواست خود را در آموزشگاه رانندگی مطرح کند.
- هنگام تمدید یا دریافت المثنی: امکان اعلام درخواست در دفاتر پلیس ۱۰ وجود دارد.
افرادی که درباره مراحل اداری تمدید، تعویض یا صدور المثنی پرسش دارند، می‌توانند راهنمای خدمات پلیس ۱۰ و مدارک موردنیاز را نیز مطالعه کنند.
اگر وضعیت پزشکی راننده تغییر کند، گواهینامه چه می‌شود؟
بخش دیگری از توضیحات پلیس راهور به موضوعی اختصاص داشت که ممکن است بسیاری از رانندگان از آن اطلاع نداشته باشند: تغییر وضعیت پزشکی پس از دریافت گواهینامه.
بر اساس ماده ۲۶ آیین‌نامه صدور انواع گواهینامه رانندگی، با اصلاحات سال ۱۴۰۲، چنانچه دارنده گواهینامه یکی از شرایط پزشکی لازم برای رانندگی را از دست بدهد، موظف است حداکثر ظرف یک ماه موضوع را از مسیر تعیین‌شده به پلیس اعلام کند.
پس از اعلام موضوع، وضعیت فرد از نظر پزشکی دوباره بررسی می‌شود و در صورت نیاز، تغییرات مربوط در گواهینامه او اعمال خواهد شد.
بعد از عمل چشم و برداشتن عینک باید گواهینامه را تغییر داد؟
اگر در گواهینامه فرد شرط استفاده از عینک ثبت شده باشد و او پس از جراحی چشم دیگر به عینک نیاز نداشته باشد، لازم است برای بررسی مجدد وضعیت بینایی و اصلاح احتمالی محدودیت درج‌شده اقدام کند.
این تغییر به‌صورت خودکار و صرفاً بر اساس اظهار راننده انجام نمی‌شود؛ بلکه نتیجه معاینه پزشکی در اصلاح اطلاعات گواهینامه مؤثر است.
برای پیگیری مراحل اداری، همراه داشتن مدارک هویتی و مدارک مربوط به درخواست اهمیت دارد. افرادی که در دریافت مدارک شناسایی خود مشکل دارند، می‌توانند از راهنمای پیگیری کارت ملی هوشمند استفاده کنند.
چرا اطلاعات پزشکی رانندگان به پلیس راهور متصل نشده است؟
سرهنگ امیری درباره دسترسی پلیس به اطلاعات پزشکی رانندگان توضیح داد که درخواست اتصال اطلاعات مربوط از سوی وزارت بهداشت به پلیس و مرکز معاینات پزشکی فراجا مطرح شده است؛ اما به گفته او، این سامانه هنوز در اختیار مراجع مربوط قرار نگرفته است.
اهمیت چنین موضوعی به بررسی صلاحیت پزشکی افرادی مربوط می‌شود که ممکن است بر اثر بیماری یا تغییر شرایط جسمی، توانایی لازم برای رانندگی ایمن را از دست بدهند.
با این حال، نبود اتصال سامانه‌ها مسئولیت قانونی رانندگان برای اعلام تغییرات مؤثر بر سلامت و توانایی رانندگی را از بین نمی‌برد.
شکایت از آموزشگاه رانندگی را کجا باید مطرح کرد؟
اگر متقاضی گواهینامه از عملکرد آموزشگاه رانندگی شکایت داشته باشد، مرجع رسیدگی به نوع شکایت بستگی دارد.
رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور با استناد به مقررات آموزشگاه‌های رانندگی توضیح داد:
- شکایت‌های صنفی: موضوعاتی که در حوزه فعالیت صنفی آموزشگاه قرار می‌گیرند، از طریق اتحادیه یا صنف مربوط در شهرستان یا استان پیگیری می‌شوند.
- شکایت‌های مربوط به آزمون رانندگی: اگر اعتراض به فرآیند آزمون مربوط باشد، پلیس راهور مرجع رسیدگی خواهد بود.
بنابراین، پیش از ثبت شکایت بهتر است موضوع دقیق آن مشخص شود تا درخواست به مرجع درست ارجاع داده شود.
منابع
- خبرگزاری ایسنا؛ اظهارات سرهنگ آرش امیری، رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور فراجا
- آیین‌نامه صدور انواع گواهینامه‌های رانندگی و اصلاحات مصوب سال ۱۴۰۲
- اطلاع‌رسانی‌های پلیس راهور فراجا درباره محدودیت رانندگان تازه‌کار
