تصویر ترمیمشده قدیمیترین عکس هوایی تهران؛ نگاهی به پایتخت ۱۰۰ سال پیش با هوش مصنوعی

قدیمی ترین عکس هوایی تهران
والتر میتلهولتزر (Walter Mittelholzer)، پیشگام هوانوردی سوئیسی، در سال ۱۳۰۳ خورشیدی (۱۹۲۴ میلادی) و در آستانه سرنگونی سلطنت قاجاریه، به ایران آمد. او از طرف شرکت هواپیمایی «یونکرس» مأموریت یافت تا خطوط هواپیمایی ایران را بررسی کند. هولتزر که به عکاسی هوایی علاقه داشت، توانست حین پرواز از شهرها عکاسی و فیلمبرداری کند؛ کاری که در آن زمان کمنظیر بود و شهرت زیادی برای او به همراه داشت.
چرا عکسهای هوایی هولتزر ارزش تاریخی دارند؟
عکسهای هوایی هولتزر از ایران، سند مهمی از تاریخ این کشور محسوب میشوند. مجموعه ۱۸ هزار و ۵۰۰ عکس هوایی بهجایمانده از او، هماکنون در کتابخانه اصلی موسسه فناوری فدرال سوئیس در شهر زوریخ نگهداری میشود. این تصاویر نه تنها از نظر تاریخی، بلکه از نظر معماری و شهرسازی نیز ارزش بالایی دارند و نگاهی دقیق به بافت شهری ایران در اواخر دوره قاجار ارائه میدهند.
میدان مشق؛ از قشون تا باغ ملی
از میان عکسهای متعددی که هولتزر از فراز تهران تهیه کرد، مشهورترین آنها تصویری است که از میدان مشق گرفته شده است. در این تصویر، زمین بزرگ خالی که میان بافت مسکونی و باغات دیده میشود، همان «میدان مشق» است. دروازه جنوبی آن که در عکس مشخص است، «سردر باغ ملی» و در بالای میدان، ردیفی از ساختمانهای نظامی قشون دیده میشود.
تاریخچه میدان مشق؛ از تمرین رزمی تا باغ ملی
میدان مشق در آغاز منطقهای نظامی بوده که برای تمرین رزمی قشون در زمان فتحعلیشاه ساخته شده بود. این محوطه تاریخی در محدوده بین خیابان امام خمینی و سیتیر کنونی واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۷۷ با شماره ۲۱۳۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. میدان مشق در دوره رضاشاه به نام «باغ ملی» خوانده میشد و پس از آن ساختمانهای دولتی در آن ساخته شد.
نقش هوش مصنوعی در بازسازی تصاویر تاریخی
اکنون، با کمک هوش مصنوعی، این قاب ۱۰۰ ساله جانی دوباره گرفته است. تصویر ترمیمشده، محدودهای میان میدان توپخانه، دروازه میدان مشق (سردر باغ ملی) و خیابان باغ شاه (سپه) را به نمایش میگذارد. فناوری ترمیم تصویر با هوش مصنوعی، امکان شفافسازی، رنگآمیزی و بازسازی جزئیات از دسترفته عکسهای قدیمی را فراهم میکند و به مخاطبان اجازه میدهد تا تصویری واقعیتر از گذشته را مشاهده کنند.
ترمیم تصویر با هوش مصنوعی چگونه کار میکند؟
الگوریتمهای هوش مصنوعی با تحلیل الگوهای رنگی و بافتی موجود در تصویر سیاهوسفید، رنگهای مناسب را به هر بخش از عکس اختصاص میدهند. همچنین با استفاده از تکنیکهای Deep Learning، جزئیات از دسترفته و نویزهای تصویر حذف میشوند تا نتیجهای شفافتر و واقعیتر به دست آید. این فناوری در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته و به ابزاری قدرتمند برای بازسازی تصاویر تاریخی تبدیل شده است.
نکته: عکسهای هوایی والتر هولتزر از ایران، سند مهمی از تاریخ این کشور محسوب میشوند. مجموعه ۱۸ هزار و ۵۰۰ عکس هوایی بهجایمانده از او، هماکنون در کتابخانه اصلی موسسه فناوری فدرال سوئیس در شهر زوریخ نگهداری میشود.












