مالیات خرید و فروش تتر؛ چه کسانی باید مالیات بدهند و قانون از چه زمانی اجرا می‌شود؟
خبرهای تازه درباره مالیات خرید و فروش تتر باعث نگرانی و پرسش بسیاری از فعالان بازار ارز دیجیتال شده است. آیا از این پس هر کسی که تتر یا بیت‌کوین بخرد و بفروشد، باید مالیات پرداخت کند؟ آیا مالیات از کل مبلغ معامله کسر می‌شود یا فقط به سود حاصل از فروش تعلق می‌گیرد؟
به گزارش پرشین‌وی، مهدی موحدی بک‌نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، جزئیات مهمی درباره قوانین مالیاتی رمزارزها اعلام کرده است. توضیحات او نشان می‌دهد که موضوع مالیات تتر پیچیده‌تر از دریافت مبلغی ثابت از تمام خریدوفروش‌هاست.
مالیات خرید و فروش تتر شامل چه کسانی می‌شود؟
سخنگوی سازمان امور مالیاتی تأکید کرده است که فعالیت اقتصادی در بازار رمزارزها از قوانین مالیاتی کشور مستثنا نیست. بااین‌حال، باید میان مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده خدمات و مالیات بر عایدی سرمایه تفاوت قائل شد.
به بیان ساده، کسی که یک شرکت یا سکوی معاملاتی ارز دیجیتال اداره می‌کند، لزوماً شرایط مالیاتی یک فرد عادی را ندارد که برای حفظ ارزش دارایی خود مقداری تتر خریداری کرده است.
همچنین فروش تتر به یک سکوی مجاز با انتقال و فروش مستقیم آن به شخص دیگر می‌تواند از نظر قانون مالیاتی نتایج متفاوتی داشته باشد.
فیلم توضیحات سخنگوی سازمان امور مالیاتی درباره مالیات رمزارزها
در ویدئوی زیر، توضیحات مربوط به وضعیت مالیات خرید و فروش رمزارزها و تفاوت انواع مالیات را مشاهده می‌کنید.
تفاوت مالیات بر درآمد با مالیات بر عایدی سرمایه چیست؟
یکی از نکات اصلی صحبت‌های سخنگوی سازمان امور مالیاتی، تفاوت میان درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی و سود ناشی از افزایش ارزش دارایی است.
۱. مالیات بر درآمد فعالان بازار رمزارز
اگر شخصی از طریق فعالیت اقتصادی در حوزه ارز دیجیتال درآمد کسب کند، این درآمد می‌تواند مطابق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات باشد.
برای نمونه، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مبادله ارز دیجیتال، اشخاصی که فعالیت شغلی مرتبط دارند و برخی فعالان استخراج رمزارز ممکن است مشمول مقررات مالیات بر درآمد شوند.
نکته مهم آن است که گردش مالی با درآمد مشمول مالیات یکسان نیست. برای تعیین درآمد مشمول مالیات باید درآمدهای حاصل از فعالیت، کارمزدهای دریافتی و هزینه‌های قابل قبول مالیاتی با توجه به مقررات بررسی شوند.
۲. مالیات بر عایدی سرمایه تتر
مالیات بر عایدی سرمایه به افزایش ارزش دارایی در فاصله خرید و فروش مربوط می‌شود. برای مثال، اگر دارایی با قیمت پایین‌تری خریداری و بعداً با قیمت بالاتری فروخته شود، اختلاف قیمت می‌تواند مبنای بررسی عایدی سرمایه باشد.
بااین‌حال، قانون برای معاملات مختلف استثناها و معافیت‌هایی در نظر گرفته است و نمی‌توان حکم یکسانی درباره تمام فروشندگان تتر صادر کرد.
برای آشنایی با موضوعات مرتبط با معاملات این بازار می‌توانید مطلب محدودیت ساعت معاملات تتر و تومان را نیز بخوانید.
مالیات تتر از چه زمانی اجرا می‌شود؟
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در سال ۱۴۰۴ تصویب شد و رمزارزها نیز در فهرست دارایی‌های مشمول مقررات مالیات بر عایدی سرمایه قرار گرفتند.
بااین‌حال، تصویب قانون به معنای آغاز فوری دریافت مالیات بر عایدی سرمایه از تمام معاملات نیست.
بر اساس توضیحات مهدی موحدی بک‌نظر، دریافت مالیات موضوع این فصل به استقرار بستر اجرایی پیش‌بینی‌شده در قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان وابسته است.
او اردیبهشت ۱۴۰۶ را به‌عنوان زمان احتمالی فراهم‌شدن بستر اجرایی مطرح کرده است؛ بنابراین این تاریخ هنوز نباید به‌عنوان زمان قطعی شروع دریافت مالیات از همه معاملات رمزارزی در نظر گرفته شود.
پس از آماده‌شدن زیرساخت‌های موردنیاز، زمان استقرار بستر اجرایی باید از طریق مراجع رسمی اعلام شود.
آیا فروش تتر به صرافی مالیات دارد؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های قانون جدید به فروش رمزارز توسط افراد غیرتجاری مربوط است.
مطابق تبصره ۵ ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، فروش رمزارز توسط اشخاص غیرتجاری به اشخاص تجاری مجازِ مشخص‌شده در قانون، از مالیات بر عایدی سرمایه این فصل معاف است.
برای مثال، فروش به یک سکوی خرید و فروش رمزارز در صورتی که واجد شرایط قانونی و مجوزهای لازم باشد، می‌تواند مشمول این معافیت شود.
البته صرف اینکه یک مجموعه خود را صرافی ارز دیجیتال معرفی کند، به‌تنهایی برای احراز شرایط این معافیت کافی نیست.
موضوع مهم دیگر این است که معافیت از مالیات بر عایدی سرمایه الزاماً به معنای معافیت از تمام مالیات‌ها و هزینه‌های احتمالی دیگر نیست.
فروش تتر به افراد دیگر چه حکمی دارد؟
وضعیت فروش مستقیم تتر یا سایر رمزارزها به اشخاصی غیر از اشخاص تجاری مجاز متفاوت است.
بر اساس تبصره ۵ ماده ۴۶، در این نوع انتقال‌ها احکام مالیات بر درآمد اتفاقی مطرح می‌شود. در متن قانون، برای این وضعیت به وجوه و درآمد حاصل از انتقال اشاره شده است؛ بنابراین نباید آن را بدون بررسی با مالیات بر سود خالص معامله یکسان دانست.
برای افرادی که قصد دارند خارج از مسیر سکوهای مجاز معامله کنند، شناخت این تفاوت اهمیت زیادی دارد.
آیا هنگام خرید ۱۰۰ میلیون تومان تتر باید از کل مبلغ مالیات پرداخت کنیم؟
یکی از نگرانی‌های خریداران این است که مالیات بر ارزش افزوده از کل پول پرداختی برای خرید تتر محاسبه شود.
سخنگوی سازمان امور مالیاتی در توضیح این موضوع میان ارزش خود معامله و کارمزدی که سکوی معاملاتی بابت ارائه خدمات دریافت می‌کند تفاوت قائل شده است.
برای مثال، فرض کنید شخصی ۱۰۰ میلیون تومان تتر خریداری کرده و صرافی بابت انجام معامله کارمزد جداگانه‌ای دریافت می‌کند.
اگر خدمت ارائه‌شده توسط سکو مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد، موضوع مالیات بر خدمات و کارمزد آن بررسی می‌شود؛ اما نمی‌توان صرفاً به دلیل وجود کارمزد، کل مبلغ ۱۰۰ میلیون تومانی خرید را مبنای مالیات بر ارزش افزوده خدمات صرافی قرار داد.
بنابراین باید ماهیت معامله، خدمت ارائه‌شده و مقررات مربوط به آن مشخص باشد.
آیا بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال هم مشمول قانون می‌شوند؟
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی فقط به تتر محدود نیست. مطابق ماده ۴۶، انواع رمزدارایی، رمزپول و رمزارز در فهرست دارایی‌های مشمول این مقررات قرار دارند؛ البته رمزریال جمهوری اسلامی ایران از این بند مستثنا شده است.
در نتیجه، این موضوع می‌تواند رمزارزهایی مانند بیت‌کوین، اتریوم و سایر دارایی‌های دیجیتال را نیز دربر بگیرد.
البته قرار گرفتن یک دارایی در فهرست قانونی به این معنا نیست که تمام معاملات آن بدون استثنا مشمول پرداخت مالیات خواهند بود.
برای معاملات تتر چه مدارکی را نگهداری کنیم؟
با توجه به اهمیت اطلاعات معاملات در بررسی‌های مالیاتی، نگهداری منظم سوابق خرید و فروش می‌تواند به روشن‌شدن وضعیت هر معامله کمک کند.
- تاریخ و مبلغ خرید تتر یا سایر رمزارزها
- تاریخ و مبلغ فروش دارایی
- رسید تراکنش‌ها و سوابق ثبت‌شده در سکوی معاملاتی
- اطلاعات کارمزدهای پرداختی
- اسناد مربوط به انتقال دارایی میان کیف پول‌ها
- اطلاعات طرف معامله و وضعیت قانونی سکوی مورد استفاده، در صورت دسترسی
این فهرست به معنای اعلام تکلیف قانونی جدید برای همه کاربران نیست؛ بلکه نگهداری سوابق می‌تواند هنگام رسیدگی به اختلافات یا بررسی مالیاتی مفید باشد.
تفاوت مالیات تتر با مالیات طلا و ارز چیست؟
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی علاوه بر رمزارزها، دارایی‌هایی مانند طلا، انواع ارز، برخی املاک و خودروهای مشمول را نیز دربر می‌گیرد؛ اما شیوه اعمال قانون و معافیت‌های هر گروه یکسان نیست.
برای مطالعه بیشتر درباره این موضوع، گزارش مالیات بر معاملات طلا را نیز ببینید.
منابع
- خبرگزاری فارس؛ گفت‌وگو با مهدی موحدی بک‌نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور
- قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی مصوب ۱۴۰۴
- قانون مالیات‌های مستقیم؛ ماده ۴۶ و تبصره‌های آن
- قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان؛ ماده ۱۶ مکرر
- قانون مالیات بر ارزش افزوده
