فال صائب تبریزی امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ برای متولدین ۱۲ ماه

نیست ماه و آفتابی آسمانِ عشق را
روشنی از آه باشد دودمانِ عشق را

فیضِ ماه نو ز شمشیرِ شهادت می‌برند
خون حنای عید باشد کشتگانِ عشق را

از دلِ سرگشته‌ام هر ذره‌ای در عالمی است
اخترِ ثابت نباشد آسمانِ عشق را

غوطه زد حلاج در خون، این کمان را تا کشید
چون کند زه هر گرانجانی کمانِ عشق را؟

بوی این می آسمان‌ها را به چرخ انداخته است
کیست تا بر سر کشد رطلِ گرانِ عشق را

رهنوردِ شوق آسایش نمی‌داند که چیست
سنگِ ره، منزل نگردد کاروانِ عشق را

نیست غیر از گرم‌رفتاری، درین ظلمت سرا
پیشِ پای خود چراغی شبروانِ عشق را

گر‌چه باشد آسمان سرحلقهٔ گردنکشان
هست چون خاتم به فرمان، قهرمانِ عشق را

نگسلد چون حلقهٔ زنجیر، داغِ او ز هم
می‌رسد نعمت مسلسل، میهمانِ عشق را

خار و گل یکرنگ باشد در جهانِ اتحاد
نیست فرق از یکدگر پیر و جوانِ عشق را

بر زمین چسبیدگان را شهپرِ معراج نیست
در نیابد هر گرانجانی مکانِ عشق را

گل عبث گوشی درین بستانسرا کرده است پهن
هر هواجویی نمی‌فهمد زبانِ عشق را

عالمی چون برگ شد خرجِ خزانِ بی‌بهار
تا که دریابد بهارِ بی‌خزانِ عشق را؟

در زمینِ شور، تخمِ خویش را باطل مکن
گوشِ زاهد نیست در خور، داستانِ عشق را

خار و خس را موجهٔ سیلاب گردد بال و پر
زینهار از کف مده صائب عنانِ عشق را

درنمی آید به چشم از لاغری مجنون ما
محمل لیلی بود سرگشته در هامون ما

می شود خوشوقت از خلوت دل محزون ما
در خم خالی چو می می جوشد افلاطون ما

گرچه جای باده، خون در جام ما چون لاله است
داغ دارد عالمی را کاسه پر خون ما

می گذارد پنجه شیر و بال می ریزد عقاب
در بیابانی که جولان می کند مجنون ما

ابر نتواند تهی کرد از گرفتن بحر را
از گرستن کی شود خالی دل پر خون ما؟

صبح نتواند شفق را در ته دامن نهفت
می کند گل از بیاض گردن او خون ما

از عتاب و ناز، شوق ما دو بالا می شود
حسن می بالد به خود از عشق روزافزون ما

خون ما گیراترست از غمزه خونخوار تو
رحم کن ای سنگدل بر خود، مرو در خون ما

می کشد از طوق قمری، حلقه ها در گوش سرو
بس که افتاده است رعنا مصرع موزون ما

خون خود را می خورند از رشک، سبزان چمن
چون به سیر گلشن آید سبز ته گلگون ما

صائب آمد از دل سنگین او تیرش به سنگ
نرم سازد گرچه سنگ خاره را افسون ما

نیستم بلبل که بر گلشن نظر باشد مرا
باغ‌های دلگشا در زیرِ پر باشد مرا

تلخرویان را می روشن گوارا می کند
ابرِ بی می، کوه بر بالای سر باشد مرا

نیستم یک لحظه بی مشقِ جنون، هر جا که هست
نوخطی پیوسته در مدِ نظر باشد مرا

سرمهٔ خاموشیِ من از سوادِ شهرهاست
چون جرس گلبانگِ عشرت در سفر باشد مرا

هر چه غیر از ساده لوحی، دامِ پروازِ من است
می‌فشانم، نقش اگر بر بال و پر باشد مرا

باده نتواند برون بردن مرا از فکرِ یار
دست دایم چون سبو در زیرِ سر باشد مرا

داغ دارد لُنگِ تمکینِ منِ گرداب را
صد کمندِ وحدت از موجِ خطر باشد مرا

می‌رسانم شبنمِ خود را به خورشیدِ بلند
تا به چند از ژاله دندان بر جگر باشد مرا

سختیِ ایام نتواند مرا خاموش کرد
خنده ها چون کبک در کوه و کمر باشد مرا

در محیطِ رحمتِ حق، چون حبابِ شوخ چشم
بادبانِ کشتی از دامانِ تر باشد مرا

با خیالِ آن دهن از تلخکامی فارغم
تنگیِ دل در نظر تُنگِ شکر باشد مرا

منزلِ آسایشِ من، محو در خود گشتن است
گردبادی می‌تواند راهبر باشد مرا

کرد فارغ حیرت از آمد شدِ نظّاره‌ام
پردهٔ بیگانگی نورِ نظر باشد مرا

نیستم مرغی که باشم بر دلِ صیاد، بار
چشمِ دامی در کمین در هر گذر باشد مرا

از گرانسنگی نمی‌جنبم ز جای خویشتن
تیغ اگر چون کوه بر بالای سر باشد مرا

بر دلم گَردِ یتیمی نیست چون گوهر گران
روی دل با خاکساران بیشتر باشد مرا

نیست چون نازک میانی در نظر، آشفته‌ام
رشتهٔ شیرازه از موی کمر باشد مرا

می‌گذارم دستِ خود را چون صدف بر روی هم
قطرهٔ آبی اگر همچون گهر باشد مرا

در دلِ چاکم سراسر می‌رود آبِ حیات
تا خرامِ یار در مدِ نظر باشد مرا

نیست از کوته‌زبانی بر لبم مهرِ سکوت
تیغ‌ها پوشیده در زیرِ سپر باشد مرا

می‌کنم صائب ز صندل پرده‌پوشی درد را
حاش للّٰه شکوه‌ای از درد‌سر باشد مرا

لب یاقوت او تا داد از خط عرض لشکر را
حصاری کرد در گرد یتیمی آب گوهر را

تلاش پختگی کردم ز خامی ها، ندانستم
که در خامی بهار بی خزانی هست عنبر را

تهیدستان قسمت را چه سود از رهبر کامل؟
که خضر از آب حیوان تشنه می آرد سکندر را

گسستم از عزیزان رشته امید، تا دیدم
که سازد تنگ چشمی قیمت افزون عقد گوهر را

ز من با ساده لوحی صلح کن کز پاکبازی ها
ز لوح سینه چون آیینه شستم خط جوهر را

نمی لرزد دلم چون نامه از اندیشه فردا
که من ازخود حسابی دیده ام صد بار محشر را

زمین و آسمان را شکوه ام خونین جگر دارد
ز بدخویی چو طفلان می گزم پستان مادر را

نمی دانم چه خواهد کرد با طوفان این دریا
که در موج نخستین، کشتی ما باخت لنگر را

به گرد خاکساری ده جلا آیینه دل را
که روشنگر به از خاکستر خود نیست اخگر را

یکی باشد غنا و فقر در میزان اهل دل
تفاوت نیست در خشکی و دریا آب گوهر را

پی آسایش خود داغ سوزم بر جگر صائب
کز آتش بیش سوزد دوری آتش سمندر را

درین میخانه صائب آن حباب تنگ ظرفم من
که صد ره بر سر دریا شکستم بیش ساغر را

کِی نیامِ پوچ می‌سازد به تمکین تیغ را؟
آستین زندان بود چون دستِ گلچین تیغ را

سیلِ بی‌زنهار را هر موج بالِ دیگرست
کثرتِ جوهر نمی‌سازد به تمکین تیغ را

غمزه‌اش از کشتنِ عشاق شد در خون دلیر
تشنهٔ خون می‌کند جان‌های شیرین تیغ را

می‌کند آهن‌دلی، کارِ فَسان با کج‌نهاد
نیست در خون‌ریختن حاجت به تلقین تیغ را

نیست پروا برق را از تلخرویی‌های ابر
چون سپر مانع شود ز ابرویِ پرچین تیغ را؟

دستِ گلچین شد دراز از چهرهٔ خندانِ گل
کرد زخمِ خنده رویِ من شَلایین تیغ را

کرد عشقِ آهنین بازو ز مومش نرمتر
آن که کرد از سخت‌جانی اَره چندین تیغ را

می‌رساند محضرِ بی‌رحمیِ خود را به مِهر
نیست از راهِ ترحُّم اشکِ خونین تیغ را

می‌برد دل از نگاهِ زیر‌چشمی بیش، حسن
جوهرِ دیگر بود زیرِ سپر این تیغ را

خوابِ آسایش به گِردِ دیدهٔ جوهر نَگشت
خونِ گرمِ من نشد تا شمعِِ بالین تیغ را

چشم‌ِ رحم از قاتلی دارم که از بهرِ شگون
اول از صیدِ حرم کرده است رنگین تیغ را

شد ز آهِ بی‌شمارِ من فلک بی دست و پا
چون برآید یک سپر از عهده چندین تیغ را؟

گر من از شُکرِ شهادت لب ز حیرت بسته‌ام
می‌کند صائب دهانِ زخم، تحسین تیغ را

شیشه ای، می بود اگر چون شمع بر بالین مرا
از خمار می نمی شد دل سیه چندین مرا

داغ دارد شعله سرگرمیم خورشید را
پخته گردد، خشت خامی گر شود بالین مرا

می کشد دست نوازش بر سر دریا ز موج
آن که بر دل می نهد دست از پی تسکین مرا

جوش دریا بی نیاز از آتش همسایه است
ساده لوح آن کس که بی تابی کند تلقین مرا

سرمه می کردم ز برق تیشه سنگ خاره را
گوشه چشمی اگر می بود از شیرین مرا

تا عنان نفس سرکش را به دست آورده ام
توسن افلاک چون عیسی است زیر زین مرا

استخوان در پیکر من توتیا خواهد شدن
خواب غفلت گر به این عنوان شود سنگین مرا

کوهسارم، صرفه نتوان برد در افغان ز من
می کند تمکین خود، هر کس کند تمکین مرا

چون نباشد بلبل من چار موسم نغمه سنج؟
نیست کم از شاخ گل هر مصرع رنگین مرا

کرد از فکر معاش آسوده ام فکر معاد
شد دوای صد هزاران درد، درد دین مرا

از هوسناکان دنیا گر گریزم دور نیست
می فزاید خارخار از صحبت گرگین مرا

صائب از ناز و عتاب او ندارم شکوه ای
مد احسانی است از ابروی او هر چین مرا

از خسیسان چاره نبود مردم بگزیده را
می شود گاهی به برگ کاه حاجت، دیده را

نیک بیش از بد حجاب راه بینایان شود
زحمت گل بیشتر از خار باشد دیده را

قدر صحرای عدم را رفتگان دانند چیست
توتیای چشم باشد خاک، طوفان دیده را

نیست در طبع گرانجانان نصیحت را اثر
شور محشر برنیانگیزد ره خوابیده را

چشم خواب آلود را در خلوت دل بار نیست
حاش لله کعبه پوشد جامه پوشیده را

لازم غفلت بود خواری، نبینی رهروان
می کنند اکثر به پا بیدار، ره خوابیده را؟

از علایق فارغند آزاد مردان همچو سرو
خار نتواند گرفتن دامن برچیده را

نیست آسان معنی پیچیده صائب یافتن
رهنما از پیچ و تاب است این ره پیچیده را

از خرابی چون نگه دارم دل دیوانه را؟
سیل یک مهمان ناخوانده است این ویرانه را؟

چاک سازند آسمان ها خیمه نیلوفری
دست اگر بردارم از لب نعره مستانه را

عشق اگر از حسن عالمسوز بردارد نقاب
شمع چون پروانه گردد گرد سر پروانه را

شد مکرر می پرستی، گردش چشمی کجاست؟
تا نهم بر طاق نسیان شیشه و پیمانه را

فارغم از آشنایان تا به دست آورده ام
دامن لفظ غریب و معنی بیگانه را

تا نظر بر خالش افکندم گرفتارش شدم
هست از صد دام گیرایی فزون این دانه را

فارغند از عیش تلخ ما زمین و آسمان
نیست باک از تلخی می شیشه و پیمانه را

چون خسیسان بخت سبز از چرخ مینایی مجو
از زمین دل برآر این سبزه بیگانه را

حرف اهل درد را صائب به بی دردان مگوی
پیش خواب آلودگان کوته کن این افسانه را

خنده ها بر شمع دارد دیده گریان ما
مو نمی گنجد میان گریه و مژگان ما

صحبت ما میهمان را سیر می سازد ز جان
جز لب افسوس نبود لقمه ای بر خوان ما

خون ما روی زمین را شستشویی می دهد
در تنور خاک چون پنهان شود طوفان ما؟

خون غیرت در دل رحمت نمی آید به جوش
تا نگردد لاله زار از داغ می دامان ما

در سواد دیده ما عیب می گردد هنر
سنگ گوهر می شود در پله میزان ما

بازی عشرت مخور از خنده ما همچو برق
گریه ها در پرده دارد چهره خندان ما

ما چرا سر در سر اندیشه سامان کنیم؟
آن که سر داده است، آخر می دهد سامان ما

این جواب آن غزل صائب که ملا گفته است
از پی آن آفتاب است اشک چون باران ما

مزن بر سنگ پیش سخت رویان گوهر خود را
به هر آیینه تاریک منما جوهر خود را

تو ای پروانه عاجز، تلاش قرب آتش کن
که من از گرمی پرواز می سوزم پر خود را

ازان خورشید بر گرد جهان سرگشته می گردد
که بر فتراک صاحب دولتی بندد سر خود را

کسی تا چند پنهان چون زره زیر قبا دارد
ز بیم تیر باران حسودان جوهر خود را؟

نیم مجنون اگر در دامن گردون نیندازم
نهد گر بر سرم خورشید تابان افسر خود را

نیامد مهر تابان بر سر بالین من صائب
به خون رنگین نکردم تا چو شبنم بستر خود را

نوشِ این غمخانه در دنبال دارد نیش را
شکوه‌ای از تلخکامی نیست دوراندیش را

سوزِ دل از دست می‌گیرد عنانِ اختیار
شمع نتواند گره زد اشک و آهِ خویش را

خالِ مشکین است ازان سیبِ ذَقَن ظاهر شده؟
یا شبِ قدری است گِرد آورده نورِ خویش را

حاصلی غیر از جگر‌ خوردن ندارد راستی
نان به خون تر می‌شود صبحِ صداقت‌کیش را

پیشِ پای فکرِ رنگین هیچ راهی دور نیست
چون حنا یک شب به هندستان رساند خویش را

می‌رود از کوته‌اندیشی به استقبالِ مرگ
بی ضرورت می‌دواند هر که اسبِ خویش را

گر‌چه می‌سازند خود را دیگران در خانه جمع
گم کند در خانهٔ آیینه خودبین خویش را

پاسِ همراهانِ کاهل سنگِ راهِ من شده است
ور‌نه صائب من به منزل می‌رساندم خویش را

تا شد از صدق طلب چون صبح، روشن جان ما
از تنور سرد، آید گرم بیرون نان ما

از خزف ناز گهر از بردباری می کشیم
سنگ کم گردد تمام از پله میزان ما

رزق ما آید به پای میهمان از خوان غیب
میزبان ماست هر کس می شود مهمان ما

ما به تردستی زبان خصم کوته می کنیم
سبز سازد خار دامنگیر را دامان ما

نشأه رطل گران از سنگ می یابیم ما
هست در آزادی اطفال گلریزان ما

می کنیم از ترزبانی دشمنان را مهربان
می کند شیرین زمین شور را باران ما

نیست چون آیینه تصویر، امید نجات
عکس روی یار را از دیده حیران ما

غافلان را شهپر طاوس می آید به چشم
بس که رنگین شد ز الوان گنه دامان ما

در گرفتاری ز بس ثابت قدم افتاده ایم
برنخیزد ناله از زنجیر در زندان ما

ما ز گل پیراهنان صائب به بویی قانعیم
از نسیمی یوسفستان می شود زندان ما