کاردستی چرخه آب ساده؛ ۱۲ مدل کاردستی چرخه آب را همراه با تصویر، وسایل لازم و مراحل ساخت
برای ساخت این کاردستی به وسایل گران‌قیمت نیازی نیست. مقوا، پنبه، کاغذ رنگی، بشقاب یک‌بارمصرف کاغذی، جعبه کفش و چسب از وسایل اصلی هستند. در این مطلب از پرشین وی، ۱۲ مدل کاردستی چرخه آب را همراه با تصویر، وسایل لازم و مراحل ساخت معرفی می‌کنیم.
۱۲ مدل کاردستی چرخه آب ساده و زیبا
۱. کاردستی چرخه آب ساده با بشقاب کاغذی
این مدل برای دانش‌آموزانی مناسب است که می‌خواهند با وسایل کم و در زمان کوتاه یک کاردستی آموزشی درست کنند. تمام مراحل چرخه آب روی یک بشقاب کاغذی نمایش داده می‌شود.
وسایل لازم: بشقاب کاغذی، مقوای آبی و زرد، پنبه، قیچی، چسب و ماژیک.
روش ساخت: قسمت پایین بشقاب را با کاغذ آبی به شکل دریا تزیین کنید. در بالای بشقاب یک خورشید زرد بچسبانید. با پنبه، ابر درست کنید و چند قطره باران کاغذی زیر آن قرار دهید. در پایان، با فلش‌های رنگی مسیر حرکت آب را نشان دهید.
۲. کاردستی چرخه آب سه‌بعدی با جعبه کفش
اگر به دنبال کاردستی زیباتری برای نمایشگاه علوم مدرسه هستید، ماکت سه‌بعدی داخل جعبه کفش انتخاب مناسبی است. در این مدل می‌توان کوه، رودخانه، خورشید و ابرها را به‌صورت برجسته نمایش داد.
وسایل لازم: جعبه کفش، مقوای رنگی، پنبه، چسب، قیچی و ماژیک.
روش ساخت: داخل جعبه را با کاغذ آبی بپوشانید. کوه و درخت را از مقوا درست کنید و در قسمت پایین جعبه بچسبانید. ابرهای پنبه‌ای را در بالای جعبه قرار دهید. سپس خورشید و فلش‌های مربوط به تبخیر، میعان و بارش را اضافه کنید.
۳. کاردستی چرخه آب با پنبه و کاغذ رنگی
کاردستی چرخه آب با پنبه و کاغذ رنگیاستفاده از پنبه برای ساخت ابر، ظاهر کاردستی را طبیعی‌تر و جذاب‌تر می‌کند. این مدل برای کلاس دوم، سوم و چهارم قابل استفاده است.
وسایل لازم: مقوای سفید، پنبه، کاغذ آبی و زرد، قیچی و چسب.
روش ساخت: روی یک مقوا، دریا و کوه بکشید. پنبه‌ها را به شکل ابر در قسمت بالایی بچسبانید. قطره‌های آبی را از کاغذ رنگی ببرید و زیر ابرها قرار دهید. با فلش قرمز تبخیر و با فلش آبی بارش را نمایش دهید.
۴. کاردستی چرخه آب داخل کیسه پلاستیکی
این مدل علاوه بر کاردستی، یک آزمایش علمی ساده نیز هست. کودک می‌تواند تشکیل قطره‌های آب روی دیواره کیسه را مشاهده کند.
وسایل لازم: کیسه پلاستیکی شفاف زیپ‌دار، مقداری آب، رنگ خوراکی آبی، ماژیک ضدآب و چسب نواری.
روش ساخت: روی کیسه شکل خورشید، ابر و قطره‌های باران بکشید. مقدار کمی آب داخل کیسه بریزید و در صورت تمایل یک قطره رنگ خوراکی اضافه کنید. در کیسه را محکم ببندید و آن را روی پنجره‌ای روشن نصب کنید.
با گرم شدن آب، بخشی از آن بخار می‌شود. این بخار پس از برخورد با سطح خنک‌تر کیسه به قطره‌های کوچک تبدیل می‌شود و بعضی قطره‌ها به سمت پایین حرکت می‌کنند. نتیجه این آزمایش به میزان نور و اختلاف دما بستگی دارد.
۵. کاردستی چرخه آب با ماکت کوه و رودخانه
در این مدل، مسیر حرکت آب از کوه تا رودخانه و دریا نمایش داده می‌شود. می‌توان از مقوای ضخیم یا خمیر سبک برای ساخت کوه استفاده کرد.
وسایل لازم: جعبه مقوایی، مقوای قهوه‌ای و سبز، کاغذ آبی، پنبه و چسب.
روش ساخت: یک کوه در گوشه جعبه بسازید. در پایین کوه، رودخانه‌ای آبی قرار دهید که به دریا می‌رسد. ابرهای پنبه‌ای را بالای کوه بچسبانید و قطره‌های باران را با نخ آویزان کنید. فلش‌ها باید نشان دهند که آب پس از بارش دوباره به منابع آبی بازمی‌گردد.
۶. کاردستی چرخه آب با بشقاب سه‌قسمتی
این ایده به دانش‌آموز کمک می‌کند مراحل اصلی چرخه آب را به‌صورت جداگانه یاد بگیرد. صفحه بشقاب به چند قسمت تقسیم می‌شود و هر قسمت یک مرحله را نمایش می‌دهد.
وسایل لازم: بشقاب کاغذی، پنبه، مقوای آبی، مدادرنگی و ماژیک.
روش ساخت: بشقاب را به سه بخش اصلی تقسیم کنید. در قسمت اول، تبخیر آب زیر نور خورشید را نشان دهید. در قسمت دوم، تشکیل ابرها را نمایش دهید. در قسمت سوم، قطره‌های باران و بازگشت آب به زمین را قرار دهید.
۷. کاردستی چرخه آب با ابر و قطره‌های آویزان
در این طرح، قطره‌های باران از ابرها آویزان می‌شوند و ظاهر برجسته‌ای به کاردستی می‌دهند. این مدل برای تزیین کلاس علوم نیز مناسب است.
وسایل لازم: مقوای آبی، پنبه، نخ، قیچی، چسب و کاغذ رنگی.
روش ساخت: یک مقوای دایره‌ای بزرگ ببرید. در بالای آن خورشید و ابر قرار دهید. قطره‌های باران را به نخ‌های کوتاه وصل کنید و از زیر ابر آویزان کنید. در پایین، کوه، رودخانه و درخت بسازید و با فلش‌های رنگی مسیر چرخه آب را کامل کنید.
۸. کاردستی چرخه آب متحرک با قطره چرخان
در این مدل، یک قطره آب مقوایی می‌تواند در مسیر چرخه حرکت کند. این ایده به کودک نشان می‌دهد که چرخه آب آغاز و پایان مشخصی ندارد و به‌طور مداوم تکرار می‌شود.
وسایل لازم: مقوای ضخیم، کاغذ رنگی، بست کاغذی، قیچی و ماژیک.
روش ساخت: روی مقوای دایره‌ای شکل، خورشید، ابر، باران و دریا را قرار دهید. مسیر آن‌ها را با فلش مشخص کنید. یک نوار باریک مقوایی بسازید و قطره آبی را به انتهای آن بچسبانید. نوار را با بست متحرک به مرکز دایره متصل کنید.
کودک با چرخاندن قطره می‌تواند مسیر حرکت آب را مرحله‌به‌مرحله توضیح دهد.
۹. کاردستی چرخه آب با خمیر بازی
خمیر بازی به کودکان اجازه می‌دهد خورشید، کوه، دریا، ابر و قطره‌های باران را به‌صورت برجسته بسازند. این مدل برای دانش‌آموزانی که به کاردستی‌های سه‌بعدی علاقه دارند جذاب است.
وسایل لازم: بشقاب کاغذی، خمیر بازی آبی، قهوه‌ای و زرد، مقوا و چسب.
روش ساخت: در قسمت پایین بشقاب با خمیر آبی یک دریا درست کنید. کوه‌ها را با خمیر قهوه‌ای و خورشید را با خمیر زرد بسازید. در بالای بشقاب ابرهای کاغذی قرار دهید و با فلش‌های رنگی مراحل چرخه آب را مشخص کنید.
۱۰. کاردستی چرخه آب با جعبه و منظره طبیعی
این مدل برای پروژه‌های گروهی علوم دبستان مناسب است. دانش‌آموزان می‌توانند کار ساخت کوه، رودخانه، درخت، ابر و خورشید را میان خود تقسیم کنند.
وسایل لازم: جعبه مقوایی، مقوای رنگی، پنبه، چسب، قیچی و ماژیک.
روش ساخت: یک جعبه مقوایی را از یک طرف باز کنید. کف آن را با کاغذ آبی و سبز بپوشانید. با مقوا، منظره‌ای از کوه و رودخانه بسازید. خورشید و ابرها را در قسمت بالا نصب کنید و مراحل مختلف چرخه آب را با فلش و برچسب نشان دهید.
۱۱. کاردستی چرخه آب با پنبه و فلش‌های رنگی
این مدل مناسب کودکانی است که باید چرخه آب را به‌صورت تصویری و خلاصه در کلاس توضیح دهند. استفاده از فلش‌های رنگی باعث می‌شود جهت حرکت آب به‌خوبی مشخص شود.
وسایل لازم: مقوای بزرگ، پنبه، کاغذ آبی و زرد، قیچی و چسب.
روش ساخت: در قسمت پایین مقوا دریا و خشکی را درست کنید. خورشید را بالا و کنار ابرها قرار دهید. با فلش رو به بالا، تبخیر و با فلش رو به پایین، بارش را نمایش دهید. برای تشکیل ابرها از پنبه استفاده کنید.
۱۲. کاردستی چرخه آب چرخشی با مقوای رنگی
در آخرین مدل، چرخه آب روی یک صفحه دایره‌ای طراحی می‌شود. کودک می‌تواند با استفاده از یک گردونه، مراحل مختلف را به‌ترتیب معرفی کند.
وسایل لازم: مقوای رنگی، دو دایره مقوایی، بست کاغذی، قیچی و مدادرنگی.
روش ساخت: روی دایره زیرین، چهار بخش شامل تبخیر، میعان، بارش و جمع شدن آب طراحی کنید. دایره دوم را کمی کوچک‌تر ببرید و پنجره‌ای روی آن ایجاد کنید. دو دایره را با بست کاغذی به هم وصل کنید تا با چرخاندن لایه رویی، هر مرحله از چرخه آب دیده شود.
چرخه آب چیست؟ توضیح ساده برای دانش‌آموزان
چرخه آب به حرکت مداوم آب میان سطح زمین و جو گفته می‌شود. گرمای خورشید باعث تبخیر آب دریاها، رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و سایر سطح‌های مرطوب می‌شود. بخار آب وارد هوا می‌شود و با سرد شدن، به قطره‌های ریز آب یا بلورهای یخ تبدیل می‌شود. این قطره‌ها و بلورها ابرها را تشکیل می‌دهند.
وقتی قطره‌ها یا بلورهای یخ در ابرها به اندازه کافی بزرگ و سنگین شوند، به شکل باران، برف یا انواع دیگر بارش به زمین می‌رسند. بخشی از آب روی زمین جاری می‌شود، بخشی وارد خاک می‌شود و بخشی نیز دوباره تبخیر می‌شود.
مراحل چرخه آب به زبان ساده
| مرحله | توضیح ساده | نمایش در کاردستی |
|---|---|---|
| تبخیر | تبدیل آب مایع به بخار آب | خورشید و فلش رو به بالا از دریا |
| میعان | تبدیل بخار آب به قطره‌های ریز آب | ابرهای پنبه‌ای در آسمان |
| بارش | بازگشت آب از ابر به زمین | قطره‌های آبی زیر ابرها |
| جمع شدن و جریان آب | حرکت آب به رودخانه، دریاچه و دریا یا نفوذ به خاک | رودخانه، دریاچه و مسیر آب |
آموزش ساخت ساده‌ترین کاردستی چرخه آب در خانه
اگر فقط چند وسیله ساده در خانه دارید، می‌توانید یک چرخه آب زیبا با مقوا و پنبه درست کنید.
- یک مقوای آبی به اندازه A4 آماده کنید.
- در پایین مقوا، دریا را با کاغذ آبی تیره بسازید.
- در گوشه بالایی، خورشید زردرنگی بچسبانید.
- در قسمت بالای مقوا، چند تکه پنبه به شکل ابر قرار دهید.
- چند قطره باران از کاغذ آبی ببرید و زیر ابر بچسبانید.
- با یک فلش رو به بالا، تبخیر آب را نشان دهید.
- با یک فلش افقی، حرکت بخار و تشکیل ابر را مشخص کنید.
- با یک فلش رو به پایین، بارندگی را نمایش دهید.
- در کنار هر قسمت، نام مرحله را بنویسید.
این کاردستی ساده برای معرفی چرخه آب در کلاس علوم مناسب است و به ابزار خاصی نیاز ندارد.
کدام کاردستی چرخه آب برای هر پایه مناسب‌تر است؟
| پایه تحصیلی | مدل پیشنهادی | میزان سختی |
|---|---|---|
| پیش‌دبستانی | چرخه آب با پنبه و کاغذ رنگی | آسان |
| کلاس اول | چرخه آب با بشقاب کاغذی | آسان |
| کلاس دوم | چرخه آب سه‌قسمتی و قطره‌های آویزان | آسان تا متوسط |
| کلاس سوم | چرخه آب در کیسه و گردونه مقوایی | متوسط |
| کلاس چهارم | ماکت سه‌بعدی کوه و رودخانه | متوسط |
چگونه کاردستی چرخه آب را زیباتر و شکیل‌تر بسازیم؟
- برای آسمان از مقوای آبی روشن و برای دریا از آبی تیره استفاده کنید.
- ابرها را با پنبه سفید بسازید تا ظاهر برجسته‌تری داشته باشند.
- خورشید را با مقوای زرد و نارنجی درست کنید.
- برای نمایش باران، قطره‌های کاغذی هم‌اندازه ببرید.
- فلش‌های مربوط به هر مرحله را با رنگ متفاوت نشان دهید.
- نام مراحل تبخیر، میعان، بارش و جمع شدن آب را خوانا بنویسید.
- اگر ماکت سه‌بعدی می‌سازید، قطعات را با پایه‌های مقوایی محکم کنید.
- برای تمیزتر شدن کار، ابتدا محل هر قطعه را با مداد مشخص کنید و سپس آن را بچسبانید.
- از نوشتن متن زیاد داخل فضای کوچک کاردستی خودداری کنید.
اشتباه‌های رایج هنگام ساخت کاردستی چرخه آب
۱. نمایش نادرست مسیر تبخیر
فلش تبخیر باید از سطح آب به سمت بالا باشد؛ زیرا آب مایع پس از تبخیر به شکل بخار وارد هوا می‌شود.
۲. اشتباه گرفتن تبخیر و میعان
تبخیر تبدیل آب مایع به بخار است، اما میعان تبدیل بخار آب به قطره‌های ریز آب است. بهتر است این دو مرحله با فلش‌ها و برچسب‌های مجزا نمایش داده شوند.
۳. حذف مرحله بازگشت آب
چرخه آب فقط شامل تبخیر و بارش نیست. باید نشان دهید که آب پس از بارش به رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، دریاها و خاک بازمی‌گردد.
۴. استفاده از فلش‌های نامشخص
اگر جهت فلش‌ها معلوم نباشد، دانش‌آموز ممکن است ترتیب مراحل را اشتباه متوجه شود. فلش‌ها را بزرگ و واضح طراحی کنید.
منابع
- USGS Water Science School
- NASA Earth Observatory
- Tinkerer Box
- National Geographic Education
