آیا ویروس HPV از استخر منتقل می‌شود؟ حقیقتی که باید درباره زگیل و استخر بدانید

آیا شنا در استخر عمومی می‌تواند باعث ابتلا به ویروس HPV شود؟ این پرسش برای بسیاری از خانواده‌ها مطرح است؛ به‌ویژه زمانی که صحبت از ویروس پاپیلومای انسانی، زگیل پوستی و بیماری‌های مرتبط با آن می‌شود. پاسخ علمی به این پرسش نیازمند توجه به یک تفاوت بسیار مهم است: همه انواع HPV رفتار و راه انتقال یکسانی ندارند.

بررسی اطلاعات منتشرشده از سوی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، انجمن سرطان آمریکا و سازمان‌های معتبر پزشکی نشان می‌دهد که انتقال انواع تناسلی HPV از طریق شنا کردن در آب استخر یا جکوزی، راه شناخته‌شده‌ای برای ابتلا محسوب نمی‌شود. بااین‌حال، بعضی انواع پوستی این ویروس ممکن است از طریق تماس با سطوح مرطوب آلوده منتقل شوند.

واکسن HPV؛ آیا انتقال HPV از استخر امکان‌پذیر است؟

برای پاسخ دقیق باید میان دو موضوع تفاوت قائل شویم: انتقال HPV تناسلی از طریق آب استخر و انتقال HPV پوستی از طریق محیط اطراف استخر.

بر اساس اطلاعات انجمن سرطان آمریکا، شنا در استخر یا جکوزی راه انتقال HPV تناسلی نیست. بنابراین حضور فرد مبتلا به HPV تناسلی در یک استخر، به‌خودی‌خود به معنای آلوده شدن آب و انتقال این عفونت به دیگر شناگران نیست.

اما مسئله درباره زگیل‌های معمولی و زگیل کف پا متفاوت است. آکادمی پوست آمریکا توضیح می‌دهد که بعضی انواع HPV می‌توانند از طریق تماس پوست آسیب‌دیده با سطوح آلوده مانند کف رختکن، دوش عمومی و محوطه اطراف استخر منتقل شوند.

تفاوت HPV تناسلی با ویروس عامل زگیل کف پا چیست؟

ویروس پاپیلومای انسانی خانواده بزرگی از ویروس‌هاست که بیش از ۲۰۰ نوع شناخته‌شده دارد. انواع مختلف این ویروس ممکن است نواحی متفاوتی از پوست و مخاط بدن را درگیر کنند.

انواع پوستی HPV

برخی انواع HPV باعث ایجاد زگیل معمولی روی دست‌ها، انگشتان یا کف پا می‌شوند. این زگیل‌ها معمولاً ضایعات خوش‌خیم پوستی هستند و می‌توانند از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده یا تماس غیرمستقیم با بعضی سطوح و وسایل آلوده گسترش پیدا کنند.

زگیل کف پا که با نام زگیل پلانتار نیز شناخته می‌شود، گاهی هنگام راه رفتن یا ایستادن باعث ناراحتی می‌شود.

انواع مخاطی و تناسلی HPV

گروه دیگری از انواع HPV عمدتاً نواحی مخاطی بدن را درگیر می‌کنند. برخی از این انواع با زگیل تناسلی ارتباط دارند و برخی انواع پرخطر نیز در صورت تداوم عفونت می‌توانند خطر ابتلا به بعضی سرطان‌ها را افزایش دهند.

راه اصلی انتقال HPV تناسلی، تماس مستقیم و نزدیک پوستی در هنگام فعالیت جنسی است. انتقال این گروه از ویروس‌ها از طریق آب استخر، صندلی توالت یا تماس‌های معمول روزمره، مسیر شناخته‌شده انتقال نیست.

آیا زگیل کف پا از استخر منتقل می‌شود؟

بله، امکان انتقال ویروس‌های عامل زگیل کف پا از طریق تماس با برخی سطوح آلوده در محیط استخر وجود دارد.

سازمان NHS بریتانیا توضیح می‌دهد که ویروس عامل زگیل پوستی ممکن است از طریق وسایل مشترک یا سطوح آلوده مانند کف رختکن و بخش‌های اطراف استخر گسترش پیدا کند.

احتمال ورود ویروس زمانی بیشتر می‌شود که پوست مرطوب، نرم یا دارای خراش‌های کوچک باشد. به همین دلیل راه رفتن با پای برهنه در محیط‌های مشترک مرطوب می‌تواند احتمال ابتلا به زگیل کف پا را افزایش دهد.

بااین‌حال، وجود چنین احتمالی به معنای ابتلای قطعی پس از هر بار مراجعه به استخر نیست.

تحقیقات علمی درباره زگیل و شناگران چه می‌گویند؟

پژوهشی که در سال ۲۰۲۱ در مجله علمی Water منتشر شد، عفونت‌های ویروسی پوستی را در میان ۲۴۴ شناگر جوان بررسی کرد.

در این مطالعه، ۴۳ درصد از شرکت‌کنندگان گزارش کردند که در طول دوران فعالیت شنا دچار زگیل شده‌اند. پژوهشگران بر اهمیت رعایت بهداشت محیط، استفاده صحیح از وسایل شخصی و کاهش تماس با سطوح مرطوب مشترک تأکید کردند.

البته این نتیجه به معنای آن نیست که ۴۳ درصد افراد با مراجعه به استخر به HPV مبتلا می‌شوند. این پژوهش روی گروه مشخصی از شناگران انجام شده و نمی‌تواند میزان خطر را برای همه مراجعه‌کنندگان به استخر تعیین کند.

چگونه از ابتلا به زگیل پوستی در استخر پیشگیری کنیم؟

آکادمی پوست آمریکا و NHS چند توصیه کاربردی برای کاهش احتمال انتقال ویروس‌های عامل زگیل پوستی مطرح کرده‌اند.

• در رختکن، دوش عمومی و اطراف استخر از دمپایی شخصی استفاده کنید.
• پس از شنا، پاها و فاصله میان انگشتان را به‌خوبی خشک کنید.
• از حوله، جوراب و وسایل شخصی دیگران استفاده نکنید.
• خراش‌ها و بریدگی‌های پوستی را تمیز نگه دارید و در صورت نیاز بپوشانید.
• از دستکاری یا کندن زگیل‌های پوستی خودداری کنید.
• در صورت مشاهده ضایعات پوستی مشکوک، برای تشخیص درست به پزشک مراجعه کنید.

این اقدامات می‌توانند خطر انتقال بعضی عفونت‌های پوستی را کاهش دهند؛ اما هیچ روشی محافظت صددرصدی ایجاد نمی‌کند.

آیا کلر استخر ویروس HPV را از بین می‌برد؟

کلرزنی مناسب آب استخر یکی از اقدامات مهم برای حفظ بهداشت عمومی و کاهش خطر بسیاری از عفونت‌های مرتبط با آب است.

بااین‌حال، نباید نتیجه گرفت که کلر استخر در هر شرایطی تمام انواع HPV موجود روی پوست، وسایل یا سطوح اطراف استخر را از بین می‌برد. همچنین نباید میزان مقاومت ویروس در شرایط آزمایشگاهی را مستقیماً معادل خطر انتقال عفونت در استخر دانست.

نکته اصلی این است که شنا کردن در آب استخر مسیر شناخته‌شده انتقال HPV تناسلی نیست و خطر زگیل پوستی بیشتر به تماس با پوست یا سطوح آلوده ارتباط دارد.

آیا واکسن HPV از زگیل کف پا نیز جلوگیری می‌کند؟

واکسن‌های HPV برای پیشگیری از ابتلا به برخی انواع خاص ویروس طراحی شده‌اند؛ به‌ویژه انواع مرتبط با سرطان و بعضی انواع عامل زگیل تناسلی.

بر اساس اطلاعات آکادمی پوست آمریکا، واکسن HPV برای پیشگیری از انواع معمول زگیل پوستی یا زگیل کف پا طراحی نشده است.

بنابراین حتی افرادی که واکسن HPV دریافت کرده‌اند، همچنان بهتر است توصیه‌های بهداشتی محیط استخر را رعایت کنند.

دریافت واکسن HPV مطابق برنامه واکسیناسیون و نظر پزشک، یکی از راهکارهای مؤثر برای پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با انواع تحت پوشش واکسن است.

اگر بعد از استخر زگیل روی پا ظاهر شد، چه کنیم؟

مشاهده یک برجستگی یا ضایعه پوستی پس از مراجعه به استخر لزوماً به معنای ابتلا به زگیل نیست. میخچه، پینه و بعضی مشکلات دیگر پوست ممکن است ظاهری مشابه داشته باشند.

همچنین زگیل پوستی معمولاً بلافاصله پس از تماس با ویروس ظاهر نمی‌شود و ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد تا ضایعه قابل مشاهده شود. بنابراین معمولاً نمی‌توان با اطمینان گفت که یک زگیل دقیقاً در کدام استخر یا در چه زمانی ایجاد شده است.

اگر ضایعه دردناک، در حال بزرگ شدن یا گسترش است، یا درباره ماهیت آن تردید دارید، مراجعه به متخصص پوست بهترین اقدام است.

سؤالات متداول درباره انتقال HPV از استخر

آیا HPV از آب استخر عمومی منتقل می‌شود؟

انتقال HPV تناسلی از طریق شنا در آب استخر راه شناخته‌شده‌ای برای ابتلا نیست. بااین‌حال، بعضی انواع پوستی HPV ممکن است از طریق سطوح آلوده اطراف استخر منتقل شوند.

آیا نشستن روی صندلی استخر باعث ابتلا به HPV می‌شود؟

نشستن معمولی روی صندلی استخر مسیر شناخته‌شده انتقال HPV تناسلی نیست. درباره انواع پوستی نیز تماس با سطح آلوده و وضعیت پوست اهمیت دارد.

آیا استفاده از دمپایی در استخر ضروری است؟

استفاده از دمپایی شخصی در دوش عمومی و رختکن از توصیه‌های معتبر متخصصان پوست برای کاهش احتمال ابتلا به زگیل کف پا محسوب می‌شود.

آیا زگیل کف پا همان زگیل تناسلی است؟

خیر. این دو معمولاً توسط انواع متفاوتی از خانواده ویروس HPV ایجاد می‌شوند و راه‌های انتقال و محل درگیری آن‌ها یکسان نیست.

آیا افراد واکسینه‌شده در برابر تمام انواع HPV ایمن هستند؟

خیر. واکسن‌های موجود فقط در برابر انواع مشخصی از HPV محافظت ایجاد می‌کنند و همه انواع ویروس را پوشش نمی‌دهند.

جمع‌بندی؛ حقیقت انتقال HPV در استخر چیست؟

نتیجه بررسی منابع علمی معتبر روشن است: شایعه انتقال HPV تناسلی از طریق آب استخر با اطلاعات پزشکی معتبر سازگار نیست. در مقابل، بعضی انواع پوستی این ویروس می‌توانند از طریق تماس با سطوح آلوده در محیط‌هایی مانند رختکن و اطراف استخر منتقل شوند.

رعایت بهداشت فردی، استفاده از دمپایی، خودداری از استفاده مشترک از وسایل شخصی و دریافت واکسن HPV طبق توصیه‌های پزشکی، اقدامات مناسبی برای پیشگیری از مشکلات مرتبط با انواع مختلف این ویروس هستند.

منابع:
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — About Genital HPV Infection
American Cancer Society — How to Protect Against HPV
American Academy of Dermatology — Warts: Causes
American Academy of Dermatology — 8 Dermatologists’ Tips for Preventing Warts
NHS Inform — Warts and Verrucas
Water (MDPI) — Viral Cutaneous Infections in Swimmers: A Preliminary Study (2021)