درمان خانگی واریس پا واقعاً جواب می‌دهد؟ ۶ راه کاهش درد و ورم
برای کاهش درد و تورم واریس پا چه کنیم؟ پیاده‌روی منظم، بالا قرار دادن پاها هنگام استراحت، پرهیز از نشستن یا ایستادن طولانی و استفاده صحیح از جوراب فشاری از روش‌هایی هستند که می‌توانند علائم واریس را کمتر کنند. البته این اقدامات، رگ‌های واریسی را به‌طور کامل از بین نمی‌برند و جایگزین درمان تخصصی در موارد لازم نیستند.
بعضی افراد تنها از ظاهر رگ‌های برجسته پا ناراضی هستند، اما برخی دیگر درد، سنگینی، خارش یا تورم را تجربه می‌کنند. خوشبختانه چند تغییر ساده در برنامه روزانه می‌تواند تحمل این علائم را آسان‌تر کند. مطالب بیشتر درباره سلامت و مراقبت از بدن را می‌توانید در پرشین‌وی بخوانید.
واریس پا چیست و چرا ایجاد می‌شود؟
واریس زمانی ایجاد می‌شود که سیاهرگ‌های نزدیک سطح پوست گشاد، متورم یا پیچ‌خورده شوند. این وضعیت بیشتر در پاها دیده می‌شود؛ زیرا سیاهرگ‌های پا باید خون را برخلاف نیروی جاذبه به سمت قلب بازگردانند.
در حالت طبیعی، دریچه‌های یک‌طرفه داخل سیاهرگ‌ها مانع بازگشت خون به عقب می‌شوند. اگر این دریچه‌ها به‌درستی کار نکنند، بخشی از خون در رگ تجمع پیدا می‌کند و فشار داخل سیاهرگ افزایش می‌یابد.
با گذشت زمان، ممکن است رگ متورم و برجسته شود. افزایش سن، سابقه خانوادگی، اضافه‌وزن، بارداری و نشستن یا ایستادن طولانی از عواملی هستند که احتمال ابتلا به واریس را بیشتر می‌کنند.
اگر می‌خواهید با انواع این بیماری و روش‌های بررسی آن آشنا شوید، مطلب بیماری واریس از تشخیص تا درمان را مطالعه کنید.
۶ روش کاهش علائم واریس پا در خانه
۱. پیاده‌روی منظم برای بهتر شدن گردش خون
پیاده‌روی یکی از فعالیت‌های مفید برای افرادی است که واریس پا دارند. هنگام راه رفتن، عضلات ساق پا منقبض می‌شوند و مانند یک پمپ طبیعی به حرکت خون در سیاهرگ‌ها کمک می‌کنند.
فعالیت بدنی منظم می‌تواند به کاهش احساس سنگینی پاها کمک کند. مدت و شدت ورزش باید متناسب با وضعیت جسمی فرد باشد، به‌ویژه اگر بیماری زمینه‌ای یا محدودیت حرکتی وجود داشته باشد.
اگر بیشتر روز را پشت میز می‌نشینید، می‌توانید در فاصله‌های منظم چند دقیقه راه بروید یا مچ پاها را حرکت دهید.
در مطلب فواید پیاده‌روی برای سلامت بدن نیز درباره آثار این فعالیت بدنی توضیح داده شده است.
۲. پاها را هنگام استراحت بالا قرار دهید
بالا قرار دادن پاها می‌تواند به بازگشت خون و کاهش تورمی که در طول روز ایجاد می‌شود کمک کند.
برای انجام این کار، دراز بکشید و پاهای خود را با کمک چند بالش بالاتر از سطح قلب قرار دهید. این کار به‌ویژه پس از مدت طولانی ایستادن یا نشستن می‌تواند احساس راحتی بیشتری ایجاد کند.
البته بالا گذاشتن پاها به معنای ترمیم دریچه‌های آسیب‌دیده سیاهرگ‌ها نیست و تنها به کنترل بعضی علائم کمک می‌کند.
۳. مدت طولانی در یک وضعیت نمانید
ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت می‌تواند باعث افزایش تجمع خون در پاها و تشدید احساس سنگینی یا تورم شود.
اگر شغل شما به ایستادن طولانی نیاز دارد، هر زمان امکان دارد کمی راه بروید یا وضعیت پاها را تغییر دهید.
افرادی که پشت میز کار می‌کنند نیز بهتر است در طول روز از جای خود بلند شوند و چند قدم راه بروند.
حرکت دادن پنجه و مچ پا، بالا آوردن پاشنه‌ها و منقبض کردن عضلات ساق می‌تواند در زمان نشستن به فعال شدن پمپ عضلانی پا کمک کند.
۴. جوراب فشاری مناسب بپوشید
جوراب‌های فشرده‌سازی یا جوراب واریس با فشار کنترل‌شده به پاها می‌توانند جریان بازگشت خون را بهبود دهند و به کاهش درد و تورم کمک کنند.
با این حال، همه افراد به یک نوع جوراب نیاز ندارند. اندازه، میزان فشار و طول جوراب باید با توجه به شرایط فرد انتخاب شود.
این جوراب‌ها برای بعضی بیماران مبتلا به اختلال جریان خون شریانی مناسب نیستند؛ بنابراین انتخاب جوراب فشاری قوی بدون بررسی پزشکی توصیه نمی‌شود.
همچنین جوراب فشاری، رگ واریسی را به‌طور قطعی درمان نمی‌کند. برای آشنایی بیشتر با کاربرد و محدودیت‌های آن، مطلب آیا جوراب واریس برای درمان این عارضه مؤثر است؟ را ببینید.
۵. وزن مناسب خود را حفظ کنید
اضافه‌وزن می‌تواند فشار بیشتری به سیاهرگ‌های پا وارد کند. در افرادی که اضافه‌وزن دارند، کاهش وزن به شیوه اصولی ممکن است به کمتر شدن فشار وارد بر رگ‌ها و کنترل علائم کمک کند.
تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از کم‌تحرکی، بخش‌های مهمی از مراقبت عمومی از سلامت رگ‌ها هستند.
همچنین پوشیدن کفش راحت و مناسب می‌تواند انجام فعالیت‌های روزانه را آسان‌تر کند. در مطلب راهنمای انتخاب کفش مناسب پیاده‌روی نکات مرتبط با انتخاب کفش بررسی شده است.
۶. از پوست و رگ‌های برجسته پا مراقبت کنید
پوست اطراف رگ‌های واریسی ممکن است در بعضی افراد خشک یا خارش‌دار شود.
استفاده از مرطوب‌کننده مناسب می‌تواند به کاهش خشکی پوست کمک کند. همچنین بهتر است از خاراندن شدید پوست یا وارد شدن ضربه به رگ‌های برجسته جلوگیری شود.
اگر پوست اطراف مچ پا تغییر رنگ داده، ملتهب شده یا زخم ایجاد شده است، به مراقبت خانگی اکتفا نکنید و برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.
آیا درمان خانگی واریس پا را کاملاً از بین می‌برد؟
خیر. روش‌های خانگی معمولاً برای کاهش ناراحتی و کنترل علائم به کار می‌روند و نمی‌توان انتظار داشت رگ‌های گشاد و پیچ‌خورده را به حالت طبیعی بازگردانند.
در بعضی افراد، واریس تنها یک مسئله ظاهری است و ممکن است به درمان پزشکی نیاز نداشته باشد. اما اگر درد، تورم، تغییرات پوستی یا عوارض دیگری وجود داشته باشد، بررسی تخصصی اهمیت پیدا می‌کند.
چه درمان‌هایی برای واریس پا وجود دارد؟
در صورت نیاز، پزشک ممکن است از سونوگرافی داپلکس برای بررسی جریان خون و عملکرد دریچه‌های سیاهرگ‌ها استفاده کند.
بسته به نتیجه ارزیابی، درمان‌های مختلفی قابل انجام هستند:
- لیزر داخل عروقی: برای بستن برخی سیاهرگ‌های بیمار با استفاده از انرژی گرمایی.
- امواج رادیویی: روشی برای بستن رگ آسیب‌دیده با انرژی حرارتی.
- اسکلروتراپی: تزریق ماده مخصوص برای بستن بعضی رگ‌های واریسی.
- جراحی: در شرایطی که روش‌های کم‌تهاجمی مناسب نباشند.
انتخاب روش درمان به وضعیت رگ‌ها، علائم بیمار و نظر متخصص بستگی دارد. در مطلب روش‌های درمان واریس بدون جراحی می‌توانید درباره برخی از این گزینه‌ها بیشتر بخوانید.
چه زمانی واریس پا خطرناک می‌شود؟
واریس در بسیاری از افراد مشکل جدی ایجاد نمی‌کند؛ اما بعضی نشانه‌ها باید توسط پزشک بررسی شوند.
- درد یا تورم مداوم پاها؛
- خارش شدید یا تغییر رنگ پوست اطراف مچ پا؛
- ایجاد زخم در ساق یا اطراف مچ پا؛
- سفت و دردناک شدن ناگهانی یک رگ؛
- تشدید تدریجی علائم و اختلال در فعالیت‌های روزانه.
تورم ناگهانی یک پا را جدی بگیرید
اگر یک پا به‌طور ناگهانی متورم شده و با درد، گرمی یا تغییر رنگ پوست همراه است، باید فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید؛ زیرا این علائم ممکن است با لخته خون در سیاهرگ‌های عمقی ارتباط داشته باشند.
اگر همراه این علائم، تنگی نفس یا درد قفسه سینه ایجاد شود، وضعیت اورژانسی است و باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
اگر رگ واریسی خونریزی کرد چه کنیم؟
اگر رگ واریسی دچار خونریزی شد، دراز بکشید و پا را بالا قرار دهید. سپس با یک پارچه یا پانسمان تمیز، فشار مستقیم و محکم روی محل خونریزی وارد کنید.
اگر خونریزی شدید است یا متوقف نمی‌شود، فوراً کمک اورژانسی بگیرید. حتی پس از توقف خونریزی نیز لازم است رگ آسیب‌دیده از نظر خطر خونریزی مجدد بررسی شود.
سؤالات رایج درباره واریس پا
آیا پیاده‌روی برای واریس پا خوب است؟
بله. پیاده‌روی معمولاً به فعال شدن عضلات ساق و بهتر شدن بازگشت خون کمک می‌کند. البته نوع و میزان فعالیت باید با شرایط جسمی فرد هماهنگ باشد.
آیا بالا گذاشتن پاها باعث درمان واریس می‌شود؟
خیر. این کار ممکن است تورم و احساس سنگینی را کمتر کند، اما رگ‌های واریسی را به حالت طبیعی بازنمی‌گرداند.
آیا جوراب واریس را می‌توان بدون نسخه خرید؟
بعضی جوراب‌های فشاری بدون نسخه عرضه می‌شوند؛ اما بهتر است پیش از انتخاب، درباره میزان فشار و تناسب آن با وضعیت گردش خون پا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
آیا واریس پا حتماً به جراحی نیاز دارد؟
خیر. بسیاری از افراد به درمان تهاجمی نیاز ندارند. در مواردی که درمان تخصصی لازم است نیز ممکن است روش‌های کم‌تهاجمی مانند لیزر داخل عروقی یا اسکلروتراپی مناسب باشند.
جمع‌بندی؛ بهترین کار برای کاهش درد واریس چیست؟
پیاده‌روی منظم، بالا قرار دادن پاها، تغییر وضعیت در طول روز، حفظ وزن مناسب، مراقبت از پوست و استفاده صحیح از جوراب فشاری می‌توانند به کاهش علائم واریس پا کمک کنند.
با این حال، هیچ‌یک از این روش‌ها تضمین نمی‌کنند که رگ واریسی کاملاً از بین برود. اگر درد و تورم ادامه پیدا کند یا علائمی مانند تغییر رنگ پوست، زخم یا خونریزی دیده شود، مراجعه به پزشک ضروری است.
منابع
- National Health Service (NHS)
- Mayo Clinic
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
- همشهری
