۳ کاردستی دندان سالم و ناسالم کلاس اول؛ از دهان تاشو تا بازی دو جیب

برای ساخت کاردستی دندان سالم و ناسالم کلاس اول دو تکه کاغذ سفید بردار. می‌توانی آن‌ها را به دو جیب تبدیل کنی که کارت مسواک و خوراکی‌ها را قورت می‌دهند! اگر بیشتر از بازی با کارت، نمایش دوست داری، عروسک دورو را بساز. اگر هم می‌خواهی به هم‌کلاسی‌هایت نشان بدهی دندان‌های عقب دهان کجا هستند، سراغ دهان تاشو برو. در این آموزش پرشین وی برای هر سه مدل یک عکس داری تا پیش از برداشتن قیچی ببینی قرار است چه بسازی.

الگوی ساده دندان را خودت بکش

یک کاغذ باطله بردار. بالای آن دو تپه کوچک کنار هم بکش؛ درست مثل دو قوس کوتاه. از دو سر این خط پایین بیا و پایین شکل دو پایه گرد بکش. بین پایه‌ها کمی جای خالی بگذار. حالا یک دندان کارتونی داری. شکل را بزرگ بکش تا دستت موقع بریدن راحت بچرخد. می‌توانی از بزرگ‌تر بخواهی فقط قسمت باریک بین دو پایه را ببرد. این الگو برای قصه و بازی است؛ لازم نیست شکل دندان واقعی را دقیق کپی کنی.

الگو را نگه دار و هر بار که دندان هم‌اندازه خواستی دور آن خط بکش. پشت کاغذ خط بکش تا بعد از برش، خط مداد روی صورت دیده نشود. مقوای یک جعبه تمیز هم برای پشت کار خوب است. قیچی نوک‌گرد، چسب ماتیکی، چند مداد رنگی و یک پاکت برای جمع کردن کارت‌ها کافی است. در کاردستی اعضای بدن کلاس اول هم می‌توانی ببینی چطور با چند تکه کاغذ ساده یک صورت کامل بسازی.

۱. تابلوی دو جیب؛ کارت مسواک کجا می‌رود؟

دو دندان سفید به اندازه کف دستت ببر و آن‌ها را کنار هم روی یک مقوای رنگی بگذار. جوری بچین که بالای هر دو دندان به سمت بالای تابلو باشد. یک کارت کوچک روی یکی از دندان‌ها بگذار. اگر کارت از دو طرف دندان بیرون می‌زند، آن را کمی باریک‌تر کن. اگر همه کارت پشت دندان پنهان می‌شود، آن را بلندتر بگیر تا موقع بازی بتوانی لبه‌اش را بگیری و بیرون بکشی.

1. اول هر دندان را برگردان. فقط دو کناره و قسمت پایین پشتش را باریک چسب بزن. بالای دندان باید باز بماند.
2. دندان‌ها را روی تابلو بگذار و همان سه لبه را با انگشت فشار بده. تا وقتی چسب نگرفته، کارت را داخل جیب نگذار.
3. روی یک جیب لبخند بکش. روی جیب دیگر یک تکه کاغذ خاکستری بچسبان. رنگ و حالت صورت فقط نشانه بازی‌اند؛ از روی رنگ دندان کسی درباره سلامتش قضاوت نمی‌کنیم.
4. سه کارت اول را آماده کن: یک مسواک، یک لیوان آب و یک آب‌نبات. لازم نیست چیزی بنویسی. یک مستطیل با چند خط کوتاه برای مسواک و یک بیضی با دو سر پیچ‌خورده برای آب‌نبات کافی است.

حالا هر کارت را به یک کار روزانه تبدیل کن. کارت آب یعنی «وقتی تشنه‌ام آب می‌خورم». کارت مسواک یعنی «قبل از خواب مسواک می‌زنم». این دو را در جیب لبخند بگذار. کارت آب‌نبات یعنی «در طول روز بارها شیرینی می‌خورم». آن را در جیب دوم بگذار. موضوع، عادتی است که جمله‌ات توصیف می‌کند؛ یک بار خوردن شیرینی به این معنی نیست که دندان همان لحظه خراب شده است.

اگر جیب به مقوا چسبید و باز نشد، زور نزن که صورت دندان پاره شود. از کاغذ رنگی یک جیب تازه ببر و روی جیب قبلی نصب کن. این بار پیش از چسبیدن دو طرف، یک تکه کاغذ باطله وسط جیب بگذار و بعد آرام بیرونش بکش. اگر بازی را برای دو نفر آماده می‌کنی، پشت هر کارت یک نقطه رنگی بگذار تا آخر بازی کارت‌های خودت را بشناسی. برای چیدن نقطه‌ها به ترتیب رنگ می‌توانی از بازی الگویابی کلاس اول ایده بگیری.

۲. ماکت دهان تاشو؛ دندان‌های عقب را پیدا کن

کاغذ صورتی را مثل کارت تبریک از وسط تا کن. در حالی که کاغذ بسته است، شکلی گرد و پهن بکش که یک سمتش به خط تا برسد. دور قسمت گرد را ببر و بخشی از خط تا را دست‌نخورده بگذار. وقتی کاغذ را باز کنی، دو قسمت شبیه هم می‌بینی که وسطشان به هم وصل است. اگر اشتباهی کامل جدا شدند، دو نیمه را کنار هم بگذار و پشتشان یک نوار کاغذی باریک بچسبان تا مثل لولا باز و بسته شوند.

برای هر دندان یک مستطیل سفید کوچک ببر. یک سر مستطیل را کمی تا کن تا شبیه صندلی کوچکی شود که یک پایه کوتاه دارد. اول فقط یک نمونه بساز. قسمت کوتاه را چسب بزن و نزدیک لبه قسمت صورتی بچسبان. ببین وقتی ماکت را نیمه‌باز می‌گیری، بخش سفید دیده می‌شود یا نه. وقتی اندازه مناسب را پیدا کردی، بقیه را هم همان‌طور بساز. چند دندان در نیمه بالا و چند دندان در نیمه پایین کافی است. این یک مدل ساده است و قرار نیست تعداد دندان‌های واقعی را نشان بدهد.

اگر چسب خشک نشده باشد و مدل را ببندی، ممکن است دو ردیف به هم بچسبند. آن را باز روی میز بگذار و در این فاصله از مقوای اضافه یک مسواک نمایشی بساز. دسته را پهن بکش و برای موهای مسواک چند خط روی سرش نقاشی کن. با نوک مسواک کاغذی جای دندان‌های جلو و عقب را روی ماکت نشان بده. این وسایل برای بازی روی میز هستند و داخل دهان نمی‌روند. برای شمردن قطعه‌هایی که ساخته‌ای، یک کارت عدد کنار هر ردیف بگذار؛ نمونه کارت‌ها در کاردستی اعداد کلاس اول هست.

۳. عروسک دندان دورو برای یک نمایش کوتاه

اگر می‌خواهی کارت را جلوی کلاس در دست بگیری، دو طرح دندان هم‌اندازه از مقوای سفید ببر. هنوز هیچ‌کدام را نچسبان. روی اولی یک لبخند بکش و کنار صورتش یک مسواک کوچک نقاشی کن. روی دومی یک صورت متفکر بکش که انگار می‌خواهد چیزی بپرسد. لکه کاغذی کوچکی کنار آن بچسبان. می‌توانی به جای لکه یک علامت سؤال بکشی. این طرف عروسک قرار است سؤال بپرسد و طرف لبخند به آن جواب بدهد.

دو تصویر را روی میز پشت به پشت امتحان کن. بالای هر دو صورت باید یک طرف باشد تا وقتی دسته را می‌چرخانی، یکی از صورت‌ها وارونه نشود. حالا یک چوب بستنی تمیز و صاف را میان دو لایه بگذار؛ بخشی از چوب باید بیرون باشد تا بتوانی آن را راحت بگیری. اگر چوب نداری، یک نوار مقوایی پهن را از طول تا کن و به عنوان دسته به کار ببر. دو نیمه را به هم بچسبان و پیش از تکان دادن عروسک صبر کن تا دسته محکم شود.

برای شروع نمایش، طرف پرسشگر را به دوستت نشان بده و بگو: «شب شده و خیلی خوابم می‌آید. چه چیزی یادم نرود؟» دسته را بچرخان و با صدای عروسک جواب بده: «مسواکم!» دفعه بعد بگذار دوستت سؤال را بسازد. می‌توانید یک ماه و یک خورشید هم روی دو کارت بکشید تا یادتان بماند مسواک زدن با خمیردندان فلورایددار، روزی دو بار و یکی از آن‌ها پیش از خواب، بخشی از مراقبت از دندان است. برای نشان دادن زمان در بازی، از شکل‌های ساده مثل دایره و نیم‌دایره استفاده کن؛ چند نمونه را در کاردستی اشکال هندسی می‌بینی.

برای بردن کاردستی به مدرسه

تابلوی جیب‌دار را یک بار آرام کج کن. اگر کارت‌ها بیرون می‌ریزند، آن‌ها را جدا در پاکت بگذار و سر کلاس دوباره بچین. ماکت دهان را زیر کتاب سنگین نگذار تا دندان‌های برجسته‌اش نخوابند. برای عروسک، پشت دسته نامت را بنویس تا با کار دوستت عوض نشود. موقع معرفی، به جای توضیح طولانی فقط یک بخش را نشان بده و از دوستت بخواه آن را امتحان کند: «این کارت را کجا می‌گذاری؟» یا «می‌توانی دهان کاغذی را باز کنی و دندان عقبش را نشان بدهی؟» همین که هم‌کلاسی‌ات با ساخته تو بازی کند، می‌فهمد چطور کار می‌کند.

منابع

خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS)، راهنمای «دندان‌های کودکان» و راهنمای «مراقبت از دندان و لثه». طراحی فعالیت‌ها: بخش مدرسه پرشین وی.