مشاهده : 121مذهبیRSS

چرا خداوند در قرآن می فرمایند: سرنوشت هیچکسی را تغییر نمی دهد

چرا خداوند در قرآن می فرمایند: سرنوشت هیچکسی را تغییر نمی دهداحکام و مسائل شرعی
آیا سرنوشت افراد تنها در دستان خودشان است؟ آیه «انّ الله لا یُغیِّرُ ما بقوم حتّی یغیّرو ما بانفسهم»خداوند سرنوشت هیچ قومی و «ملّتی» را تغییر نمی دهد مگر آنکه آنها خود تغییر دهند، که در دو مورد از قرآن با تفاوت مختصری آمده است، یک قانون کلی و عمومی را بیان می کند، قانونی […]

آیا سرنوشت افراد تنها در دستان خودشان است؟

آیه «انّ الله لا یُغیِّرُ ما بقوم حتّی یغیّرو ما بانفسهم»خداوند سرنوشت هیچ قومی و «ملّتی» را تغییر نمی دهد
مگر آنکه آنها خود تغییر دهند، که در دو مورد از قرآن با تفاوت مختصری آمده است، یک قانون کلی
و عمومی را بیان می کند، قانونی سرنوشت ساز و حرکت آفرین و هشدار دهنده!

این قانون که یکی از
پایه های اساسی جهان بینی و جامعه شناسی در اسلام است، به ما می گوید: مقدرات شما قبل از هر
چیز و هر کسی در دست خود شما است و هرگونه تغییر و دگرگونی در خوشبختی و بدبختی اقوام در
درجه اوّل به خود آنها بازگشت می کند.و این یک سنّت تغییر ناپذیر الهی است(dot) فیض و رحمت خدا بیکران
و عمومی و همگانی است، ولی به تناسب شایستگی ها و لیاقت ها به مردم می رسد.در ابتدا خدا نعمتهای
مادّی و معنوی خویش را شامل حال اقوام می کند.چنانچه نعمتهای الهی را وسیله ای برای تکامل خویش ساختند و
از آن در مسیر حق مدد گرفتند و شکر آن را که همان استفاده صحیح است بجا آوردند، نعمتش را
پایدار، بلکه افزون می سازد؛ امّا هنگامی که این مواهب وسیله ای برای طغیان و سرکشی و ظلم و بیدادگری
و تبعیض و ناسپاسی و غرور و آلودگی گردد، در این هنگام نعمت ها را می گیرد و یا آن
را تبدیل به بلا و مصیبت می کند(dot) بنابراین دگرگونیها همواره از ناحیه ما است وگرنه مواهب الهی زوال ناپذیر
است.پس آنچه که این آیه شریفه در مقام بیان آن است این است که سعادت و خوشبختی و شقاوت و
بدبختی همه انسان ها و سرنوشت دنیوی و اخروی آنها را خودشان رقم می زنند.و خود راه ضلالت و
گمراهی و یا هدایت و رستگاری را بر می گزینند.

در مقابل این آیات، آیات دیگری وجود دارد که هدایت و ضلالت را به دست خداوند می داند:«من یهد الله
فهو المهتدی و مَن یُضلِل فأولئک هم الخاسرون» آن کس را که خدا هدایت کند هدایت یافته «واقعی» اوست و
آن ها را که گمراه سازد زیانکاران آنهایند.

یا در آیه ۲۱۳ سوره بقره می خوانیم «و الله یهدی من یشاء الی صراط المستقیم» خداوند کسی را که
بخواهد به راه راست هدایت می کند.و در آیه ۹۳ سوره نحل آمده است: «ولکن یضلّ من یشاء و یهدی
من یشاء» ولی او هر کسی را بخواهد هدایت می کند و هر کسی را بخواهد گمراه.و شبیه این تعبیر
که هدایت و ضلالت را فعل خداوند می شمرد و هر دو را به او نسبت می دهد در بسیاری
از آیات قرآن مجید به چشم می خورد.

در مورد این که رابطه بین این دو دسته از آیات و نحوه جمع آنها چگونه باید باشد، تفاسیر مختلفی
ارائه شده است.و ما در این جا دقیق ترین تعبیری که با همه آیات هدایت و ضلالت سازگار است و
همه آنها را به خوبی تعبیر می کند، بی آنکه کمترین خلاف ظاهری در آن باشد را، بیان می کنیم.

هدایت در لغت به معنای دلالت و راهنمائی تؤام با لطف و دقت است و آن را به دو شعبه
تقسیم کرده اند: «ارائه طریق» و «ایصال به مطلوب» و به تعبیر دیگر «هدایت تشریعی» و «هدایت تکوینی».

با این توضیح که: گاه انسان راه را به کسی که طالب آن است، با دقت تمام و لطف و
عنایت نشان می دهد، اما پیمودن راه و رسیدن به مقصود به عهده خود اوست.«هدایت تشریعی، ارائه طریق».

ولی گاه دست طالب را می گیرد و علاوه بر ارائه طریق او را به مقصد می رساند «هدایت تکوینی،
ایصال به مطلوب».هدایت تشریعی به معنای ارائه طریق جنبه عمومی و همگانی دارد و هیچ قید و شرطی در آن
نیست.چنانکه در آیه ۳ سوره دهر آمده «انّا هدیناه السبیل اما شاکراً و اما کفوراً» ما راه را به انسان
نشان دادیم خواه شکر گذاری کند یا کفران.و در آیه ۵۱ آل عمران می خوانیم.و انک لتهدی الی صراط مستقیم:
تو همه انسان را به صراط مستقیم دعوت می کنی.[ دنیای بعد از مرگ

خداوند کسی را که بخواهد به راه راست هدایت می کند

اما هدایت تکوینی به معنای ایصال
به مقصود و گرفتن دست بندگان و گذراندن آنها از تمام پیچ و خم های راه و حفظ و حمایت
از آنها تا رساندن به ساحل نجات، که موضوع بسیاری دیگر از آیات قرآن است، هرگز بی قید و شرط
نمی باشد.
این هدایت مخصوص گروهی است که اوصاف آنها در قرآن بیان شده، و اضلال که نقطه مقابل آن است نیز،
مخصوص گروهی است که اوصاف آنان نیز بیان گشته است.

گرچه بعضی از آیات مطلق است، ولی بسیاری دیگر از آیات قید و شرط آن را دقیقاً بیان کرده و
هنگامی که این آیات «مطلق» و «مقید» را کنار هم می چینیم مطلب کاملاً روشن می شود و هیچ ابهام
و تردیدی در معنی آیات باقی نمی ماند و نه تنها با مسأله اختیار و آزادی اراده انسان نسبت به
سرنوشت خویش مخالف نیست بلکه آن را دقیقاً تأکید می کند(dot) قرآن مجید در یکی از آیات می گوید «یضلّ
به کثیراً و یهدی به کثیراً و ما یضل به الّا الفاسقین» بوسیله آن ضرب المثل، که قبل از این
آیه بیان فرموده گروهی را گمراه و گروهی را هدایت می کند، اما جز فاسقان را گمراه نمی سازد.«بقره ۲۶»
که در اینجا سرچمشه ظلالت فسق و خروج از طاعت و فرمان الهی شمرده شده است.و در جای دیگر می
گوید: الله لایهدی القوم الظالمین، خداوند قوم ستمگر را هدایت نمی کند.«بقره ۲۵۸» در این جا تکیه روی مسأله ظلم
شده است و آن را زمینه ساز ظلالت معرفی کرده است.و در جای دیگر می خوانیم: «والله لایهدی القوم الکافرینِ»
«بقره ۲۶۴» خداوند قوم کافر را هدایت نمی کند.در این جا کفر به عنوان زمینه ساز گمراهی ذکر شده است.

باز در آیه دیگر می خوانیم: «انّ الله لایهدی من هو کاذب کفّار» خداوند هدایت نمی کند کسی را که
دروغگو و کفران کننده است.«زمر ۳» که در این جا نیز دروغگویی و کفران را مقدمه ضلالت شمرده است.

و آیات دیگر از این قبیل که ضلالت الهی را مخصوص کسی می شمرد که دارای این اوصافند «کفر، ظلم،
فسق، دروغ، اسراف، کفران» و تمام آیات دیگری که به صورت مطلق ظلالت به خداوند متعال نسبت داده شده است
مقیّد به این اوصاف می شود و ظلالت الهی هرگز بدون قید و شرط نمی باشد.اما این اسناد ظلالت به
خدا عین اختیار بندگان و آزادی اراده آنها در متصّف شدن به چنین اوصافی است.در مورد هدایت نیز شرط و
اوصافی در قرآن آمده که نشان می دهد آن هم بدون علّت و بر خلاف حکمت الهی نیست.

به هر حال مشیت الهی که در آیات هدایت و ظلالت روی آن تکیه شده، هرگز به معنای مشیت بی
دلیل و خالی از حکمت نیست؛ بلکه در هر مورد شرایط خاصی دارد که آن را هماهنگ با حکیم بودن
او می کند.

تبیان:

2016-04-24 / گردآوری:
برچسب ها:

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویچارخونه
ذکرهایی برای بچه دار شدن!ذکرهایی برای بچه دار شدن!
فرزند نعمتی است از نعمت های خداوند بزرگ که بسیاری آرزوی داشتن آن را دارند ولی نمی توانند بچه دار شوند.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
آرشیو برنامه های خارجی و ایرانی - داغ داغ
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
دعاهایی برای رفع درد دست
مهمترین سوالات شرعی درباره نماز
دعا برای رفع درد های معده و قلب
دعای ازدواج سریع (بسیار مجرب)
با خواص دعای مشلول آشنا شوید
علت پنهان ماندن اسرار پس از مرگ از زبان حضرت علی
سخنان زیبای پیامبر درباره وفای به عهد
آیا به عبادت فرشتگان هم پاداشی تعلق می گیرد؟
کسی که به دنبال روزی حلال باشد چه پاداشی در انتظار اوست؟
بررسی احکام خرید و فروش موی طبیعی
۵ دعا که بهتر است همراه خود داشته باشید
نماز به جهت برآمدن حاجت نماز حضرت موسی بن جعفر (ع)
سه دستور مجرب جهت رفع جنگ و دعواهای همیشگی در خانه
انواع دعاها و فواید شگفت انگیز آن ها
ذکرهای هفتگانه که معجزه می کنند
دعای چهل کلید بخت پنجاه ساله را باز میکند +متن دعا
دعای مجرب برای آزاد شدن زندانی
برای درمان پادرد این دعا بسیار مفید است
باطل کردن طلسم به روش قرآنی
دعا برای رفع گریه کودکان و آرام شدن
دعا برای گشایش بخت که ردخور ندارد
دعا برای رفع ترس کودکان
دعا برای بستن زبان بد گویان و حسودان و دشمنان و بی اثر شدن جادوی جادوگران
دعایی مجرب برای دوست داشته شدن
سوره مبارکه حشر و ختم مجرب این سوره برای حاجت گرفتن
بعد از نماز های واجب چه دعاهایی بخوانیم؟
با عوامل حضور قلب در نماز آشنا شوید
حکم شرعی استفاده از محصولات تراریخته
برای تقویت حافظه چه کارهایی انجام دهیم؟
درباره غسل مافی الذّمه چه می دانید
بهترین دعا به هنگام قنوت چه دعایی است؟
آشنایی با احکام شب یلدا
دلایل سفارش به خواندن سوره ناس
فضیلت خواندن قرآن قبل از خواب
احادیث درباره فضیلت زیارت حضرت معصومه
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فال حافظ
فال روزانه
ذکرهایی برای بچه دار شدن!
ذکرهایی برای بچه دار شدن!
دعاهایی برای رفع درد دست
دعاهایی برای رفع درد دست
مهمترین سوالات شرعی درباره نماز
مهمترین سوالات شرعی درباره نماز
دعا برای رفع درد های معده و قلب
دعا برای رفع درد های معده و قلب
دعای ازدواج سریع (بسیار مجرب)
دعای ازدواج سریع (بسیار مجرب)
با خواص دعای مشلول آشنا شوید
با خواص دعای مشلول آشنا شوید
علت پنهان ماندن اسرار پس از مرگ از زبان حضرت علی
علت پنهان ماندن اسرار پس از مرگ از زبان حضرت علی
سخنان زیبای پیامبر درباره وفای به عهد
سخنان زیبای پیامبر درباره وفای به عهد