ماه ربیعالاول چه اعمال و مناسبتهایی دارد؟ از لیلهالمبیت تا میلاد پیامبر اکرم(ص)
احکام و مسائل شرعیربیعالاول سومین ماه سال هجری قمری است. گفته شده است از آنجا که ماههای ربیعالاول و ربیعالثانی در زمان نامگذاری با فصل بهار مقارن بودهاند، نام «ربیع» برای آنها انتخاب شده است. مسعودی نیز نوشته است سالی که این نامگذاری صورت گرفت با فصل بهار همزمان بوده است.
ماه ربیعالاول چه اعمال و مناسبتهایی دارد
با پایان یافتن ماههای محرم و صفر، ماه ربیعالاول فرا میرسد؛ ماهی که در میان شیعیان با مجموعهای از مناسبتهای شاد و در عین حال برخی وقایع اندوهبار همراه است. میلاد پیامبر اکرم(ص)، میلاد امام صادق(ع) و آغاز امامت حضرت مهدی(عج) از مناسبتهای مهم این ماه به شمار میروند.
میرزا جواد آقا ملکی تبریزی در کتاب «المراقبات» ربیعالاول را بهار ماهها دانسته و نوشته است که آثار رحمت الهی در این ماه آشکار میشود. او میلاد رسول خدا(ص) را از بزرگترین رحمتهایی میداند که بر زمین نازل شده است.
در کنار مناسبتهای شادیآفرین، شهادت امام حسن عسکری(ع)، هجرت پیامبر اکرم(ص) از مکه به مدینه، آغاز امامت حضرت بقیةالله(عج) و واقعه «لیلةالمبیت» نیز از مهمترین رخدادهای ربیعالاول هستند.
شب اول ربیعالاول و واقعه لیلةالمبیت
شب اول ربیعالاول به «لیلةالمبیت» شهرت دارد. در سال سیزدهم بعثت، رسول خدا(ص) برای هجرت از مکه به سوی مدینه از شهر خارج شد و در غار ثور پنهان شد.
در همین شب، امیرالمؤمنین علی(ع) برای آنکه دشمنان متوجه خروج پیامبر(ص) نشوند، در بستر ایشان خوابید.
آیه ۲۰۷ سوره بقره که میفرماید: «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبادِ» درباره این فداکاری نقل شده است.
هجرت رسول خدا(ص) از مکه به مدینه به مبدأ تاریخ مسلمانان تبدیل شد و واقعهای مهم در تاریخ اسلام به شمار میرود.
اعمال روز اول ربیعالاول
برای روز اول ربیعالاول، روزه گرفتن به شکرانه سلامتی پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) از گزند مشرکان و همچنین خواندن زیارت پیامبر(ص) و حضرت علی(ع) ذکر شده است.
روز هشتم ربیعالاول؛ شهادت امام حسن عسکری(ع)
بر اساس روایتی، در روز هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ هجری قمری، امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسید و همزمان دوران امامت حضرت صاحبالزمان، حجت بن الحسن(عج) آغاز شد.
در این روز خواندن زیارت امام حسن عسکری(ع) توصیه شده است.
درباره آغاز امامت حضرت مهدی(عج)، برخی روز نهم ربیعالاول را مطرح کردهاند و میان نقلها در این زمینه اختلاف وجود دارد. بر اساس توضیح متن، امامت امام بعدی همزمان با شهادت امام پیشین آغاز میشود و این امامت از پیش تعیین شده است.
روز دهم ربیعالاول؛ ازدواج پیامبر(ص) و حضرت خدیجه(س)
روز دهم ربیعالاول بهعنوان روز ازدواج رسول خدا(ص) با حضرت خدیجه کبری(س) یاد شده است.
روز دوازدهم ربیعالاول و میلاد پیامبر اکرم(ص)
مطابق نظر شیخ کلینی، مسعودی و مشهور میان اهل سنت، دوازدهم ربیعالاول روز ولادت پیامبر اکرم(ص) است.
همچنین در این روز، رسول خدا(ص) پس از پیمودن مسیر میان مکه و مدینه وارد مدینه شدند. در منابع همچنین از انقراض دولت بنیمروان در سال ۱۳۲ هجری قمری در این روز یاد شده است.
روز چهاردهم ربیعالاول
در سال ۶۴ هجری قمری و در روز چهاردهم ربیعالاول، یزید بن معاویه درگذشت. مدت حکومت او سه سال و نه ماه ذکر شده است؛ دورهای که واقعه کربلا و شهادت امام حسین(ع) و یاران ایشان نیز در آن رخ داد.
سن او هنگام مرگ ۳۷ سال عنوان شده و محل مرگش منطقه حوران ذکر شده است. پیکر او در دمشق دفن شد.
شب هفدهم ربیعالاول
بر اساس روایات مشهور شیعه، شب هفدهم ربیعالاول شب ولادت پیامبر اکرم(ص) است و از شبهای مبارک این ماه به شمار میرود.
همچنین نقل شده است که یک سال پیش از هجرت رسول خدا(ص)، واقعه معراج در چنین شبی رخ داده است.
اعمال روز هفدهم ربیعالاول
برای روز هفدهم ربیعالاول اعمالی ذکر شده است که از جمله آنها غسل به نیت این روز است.
روزه گرفتن نیز از اعمال این روز به شمار میرود و در روایاتی برای روزه روز هفدهم ربیعالاول ثواب روزه یک سال ذکر شده است.
صدقه دادن، احسان کردن، خوشحال کردن مؤمنان و رفتن به زیارت مشاهد مشرفه نیز از دیگر اعمال این روز عنوان شدهاند.
زیارت رسول خدا(ص) از دور یا نزدیک نیز سفارش شده است. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که اگر کسی امکان زیارت از نزدیک را ندارد، میتواند از راه دور به آن حضرت سلام بفرستد.
زیارت امیرالمؤمنین علی(ع) نیز از اعمال روز هفدهم ربیعالاول است و زیارتی که امام صادق(ع) در چنین روزی در کنار ضریح آن حضرت خوانده، در بخش زیارات مفاتیح نقل شده است.
تکریم و بزرگداشت این روز نیز مورد سفارش قرار گرفته و سید بن طاووس در کتاب «اقبال» بر بزرگداشت روز ولادت پیامبر اکرم(ص) تأکید کرده است.
روز هفدهم ربیعالاول؛ میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع)
مشهور میان علمای امامیه این است که هفدهم ربیعالاول روز ولادت پیامبر اکرم حضرت محمد بن عبدالله(ص) است.
در نقل مشهور، ولادت پیامبر(ص) در مکه معظمه، هنگام طلوع فجر روز جمعه و در سال عامالفیل اتفاق افتاده است.
همچنین در هفدهم ربیعالاول سال ۸۳ هجری قمری، امام جعفر صادق(ع) متولد شدند و به همین دلیل این روز در تقویم مذهبی شیعیان اهمیت ویژهای دارد.
پینوشتها و منابع روایی
۱. سوره بقره، آیه ۲۰۷.
۲. اقبال الاعمال، صفحه ۵۹۲ و تفسیر نمونه، جلد ۲، صفحه ۷۸.
۳. کافی، جلد ۱، صفحه ۵۰۳.
۴. اقبال، صفحه ۵۹۹.
۵. زاد المعاد، صفحه ۴۱۲.
۶. اقبال، صفحه ۵۹۹ و کامل ابن اثیر، جلد ۲، صفحه ۷، حوادث سال اول هجرت.
۷. مصباح المتهجد، صفحه ۷۹۱.
۸. اقبال، صفحه ۶۰۱.
۹. تتمة المنتهی، صفحه ۶۴.
۱۰. مصباح المتهجد، صفحه ۷۹۱ و اقبال، صفحه ۶۰۳.
۱۱. مصباح المتهجد، صفحه ۷۹۱ و اقبال، صفحه ۶۰۳.
۱۲. بحارالانوار، جلد ۴۷، صفحه ۱، حدیث ۲.
منبع: ایسنا
ماه ربیعالاول چه اعمال و مناسبتهایی دارد؟ از لیلهالمبیت تا میلاد پیامبر اکرم(ص)
شرایط نذر شرعی چیست؟ ۵ شرط مهمی که نذر را صحیح و لازمالاجرا میکند
اعمال شب و روز ۲۸ صفر؛ از زیارت پیامبر(ص) تا روزه، غسل و صدقه
اعمال شب و روز اربعین حسینی ؛ کاملترین راهنمای زیارت، غسل، نماز و دعاهای اربعین
راز گشایش روزی در این دعای ساده ؛ سفارش استاد انصاریان بعد از نماز عشاء
چرا دعاهایمان مستجاب نمیشود؟ از زبان استاد انصاریان
بیخوابی شبانه را با این ۸ دعا و ذکر مجرب درمان کنید
بعد از مرگ، انسان در برزخ دقیقاً چه کار میکند؟
دعای رفع نحسی قمر در عقرب و نظر علما درباره این باور
ختم توسل به حضرت رقیه؛ نماز، زیارتنامه و آداب برآورده شدن حاجات
