افزایش مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ قطعی شد ؛ سه سناریو و جدول دهک‌ها

افزایش مبلغ کالابرگ در چهار ماه اخیر یکی از پرتکرارترین کلیدواژه‌های اخبار اقتصادی بوده و حالا سه سناریو درباره رقم نهایی مطرح است. سخنگوی دولت ابتدای سال از لزوم افزایش مبلغ کالابرگ به عنوان یکی از برنامه‌های مهم حمایتی خبر داد. این مسئله یک طرح پیشنهادی نبود و یک تکلیف قانونی مشخص از سوی نمایندگان مجلس به شمار می‌رفت. هدف هم حفظ قدرت خرید مردم در برابر تورم مواد غذایی بود.

افزایش مبلغ کالابرگ از کجا کلید خورد؟

طرح افزایش مبلغ کالابرگ مخالفانی هم دارد. سازمان برنامه و بودجه با بررسی منابع تبصره هدفمندی یارانه‌ها در قانون بودجه، به صراحت اعلام کرد که خزانه کشور بودجه کافی برای بالا بردن رقم پرداختی به همه دریافت‌کننده‌ها را ندارد. راهکار پیشنهادی این سازمان، کنار گذاشتن دهک‌های پردرآمد از لیست بود تا منابع محدود فعلی به دهک‌های پایین تخصیص پیدا کند.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان مجری اصلی طرح، مخالفت جدی خود را با رویکرد سازمان برنامه نشان داد. مدیران این وزارتخانه معتقد بودند که حذف کامل میلیون‌ها نفر از مشمولان، ماهیت فراگیر طرح را زیر سوال می‌برد و باعث نارضایتی عمومی می‌شود.

وزارت اقتصاد با ارائه یک سناریوی جایگزین تلاش کرد تعادلی منطقی میان بودجه دولت و نیازهای مردم ایجاد کند. نظر تیم اقتصادی این بود که پایه مبلغ کالابرگ برای دهک‌های هفتم، هشتم و نهم ثابت بماند و هیچ گروهی به طور کامل از سیستم حذف نشود. همزمان بودجه مازادی که از ثابت ماندن پرداختی به این دهک‌ها به دست می‌آید، صرف رشد اعتبار دهک‌های یک تا شش شود که در شرایط آسیب‌پذیرتری قرار دارند.

تصمیم نهایی؛ افزایش فقط برای شش دهک اول

یعقوب اندایش، معاون وزارت رفاه، روز سه‌شنبه ۳۰ تیر در یک گفت‌وگوی تلویزیونی با شبکه خبر، تکلیف نهایی این پرونده را روشن کرد. او رسما اعلام کرد که بحث افزایش مبلغ کالابرگ برای تمام یارانه‌بگیران منتفی شده است. تصمیم نهایی این است که تنها دهک‌های اول تا ششم از مزایای رشد این یارانه بهره‌مند شوند و سایر دهک‌ها ارقام قبلی را دریافت کنند.

محدودیت‌های شدید مالی و کمبود منابع، دلیل اصلی اتخاذ این تصمیم اعلام شده است. کارشناسان هشدار دادند که تامین نقدینگی برای افزایش همگانی مبلغ کالابرگ نیازمند چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی است که به تورم بیشتر دامن می‌زند.

رقم کالابرگ ۱۴۰۵ چقدر می‌شود؟

مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ حالا بیشتر از همیشه برای جمعیت مشمول اهمیت پیدا کرده است. ارزیابی‌های اولیه از جلسات کارشناسی نشان می‌دهد تصمیم‌گیران مشغول بررسی سه سناریوی افزایش رقم کالابرگ هستند که در کمترین حالت حرف از رشد ۲۵ درصدی شده است.

یعقوب اندایش قبلا تایید کرده بود که میانگین رشد قیمت اقلام حاضر در سبد حمایتی ۶۸ درصد از پارسال بیشتر شده است. اعتبار کالابرگ نیز طبق قانون باید دقیقا به همین میزان بالا می‌رفت تا خانواده‌ها بتوانند همان حجم از مواد غذایی سال گذشته را با یارانه جدید خریداری کنند. شرایط انقباضی بودجه اما اجازه اجرای چنین سیاستی را به دولت نمی‌دهد و سقف توان دولت برای تعیین تخصیص مبلغ کالابرگ رقمی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد است.

با اعمال این درصد رشد محدود، پیش‌بینی می‌شود مبلغ یک میلیون تومان سال قبل، چیزی بین یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان باشد. این بازه را باید کف افزایش مبلغ کالابرگ برای شش دهک اول دانست. در سناریوهای بعدی، رقم کالابرگ می‌تواند به ازای هر نفر یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و در سناریو سوم و خوشبینانه تا نفری دو میلیون تومان ارتقا پیدا کند.