تقویم نجومی آبان ۱۴۰۵؛ ۳ بارش شهابی و تماشاییترین اتفاقات آسمان

آبان ۱۴۰۵ برای علاقهمندان به آسمان شب، ماه جذابی است. فعالیت چند بارش شهابی، تغییر وضعیت ماه و فرصت مشاهده برخی سیارهها باعث شده است دوستداران نجوم برنامههای رصدی متنوعی پیش رو داشته باشند.
در این گزارش پرشینوی، مهمترین رویدادهای نجومی آبان ۱۴۰۵ را مرور میکنیم. اینفوگرافیک زیر نیز برای مشاهده یکجای رویدادهای این ماه در نظر گرفته شده است.
رویدادهای نجومی آبان ۱۴۰۵ در یک نگاه
از مهمترین پدیدههای آسمانی این ماه میتوان به ادامه فعالیت بارش شهابی جباری در روزهای ابتدایی آبان، بارشهای شهابی ثوری شمالی و جنوبی و اوج بارش اسدی در نیمه دوم ماه اشاره کرد.
علاوه بر بارشهای شهابی، تغییر فاز ماه و وضعیت قرارگیری سیارهها نیز فرصتهایی برای علاقهمندان به رصد آسمان فراهم میکند.

بارشهای شهابی آبان ۱۴۰۵ چه زمانی هستند؟
بارش شهابی جباری در آغاز آبان
بارش شهابی جباری از رویدادهای مشهور پاییز است و اوج فعالیت سالانه آن معمولاً در روزهای پایانی مهر یا ابتدای آبان اتفاق میافتد.
منشأ این بارش، ذرات باقیمانده از دنبالهدار هالی است. بارش جباری در اوایل آبان همچنان فعال است، هرچند اوج اصلی آن معمولاً پیش از میانه این ماه سپری میشود.
بارش شهابی ثوری جنوبی و شمالی
بارش شهابی ثوری به دو شاخه شمالی و جنوبی تقسیم میشود. در آبان ۱۴۰۵، دوره اوج فعالیت ثوری جنوبی حوالی ۱۴ آبان و ثوری شمالی حوالی ۲۱ آبان گزارش شده است.
این بارشها معمولاً از نظر تعداد شهاب در ساعت بسیار پرشمار نیستند، اما گاهی شهابهای روشن و چشمگیری در آنها دیده میشود.
بارش شهابی اسدی در ۲۶ و ۲۷ آبان
بارش شهابی اسدی یکی دیگر از رویدادهای شناختهشده پاییز است. اوج این بارش در سال ۱۴۰۵ حوالی ۲۶ تا ۲۷ آبان پیشبینی میشود.
منشأ بارش اسدی ذرات باقیمانده از دنبالهدار تمپل–تاتل است که هنگام عبور زمین از مسیر این ذرات، وارد جو میشوند و رد نورانی ایجاد میکنند.
زمان دقیق اوج و میزان قابل مشاهده بودن شهابها به شرایط آسمان، نور ماه و موقعیت ناظر بستگی دارد.
ماه کامل آبان ۱۴۰۵ چه روزی است؟
ماه کامل آبان ۱۴۰۵ در روزهای ابتدایی ماه، حوالی ۴ آبان، رخ میدهد. مشاهده ماه کامل برای علاقهمندان به عکاسی نجومی جذاب است، اما روشنایی آن میتواند رصد شهابهای کمنور را دشوارتر کند.
پدیده ابرماه نیز با وضعیت فاصله ماه از زمین ارتباط دارد. برای آشنایی با این موضوع میتوانید مطلب ابرماه و ماهگرفتگی را مطالعه کنید.
مقارنه سیارهها به چه معناست؟
مقارنه در نجوم به وضعیت ظاهری دو جرم آسمانی گفته میشود که از دید ناظر زمینی در نزدیکی یکدیگر قرار میگیرند. البته این نزدیکی، لزوماً به معنای نزدیکشدن واقعی آنها در فضا نیست.
برای مشاهده مقارنه، باید زمان رویداد، ارتفاع اجرام از افق و شرایط آسمان شهر خود را در نظر گرفت. بعضی مقارنهها با چشم غیرمسلح قابل مشاهدهاند و برخی دیگر به دوربین دوچشمی یا تلسکوپ نیاز دارند.
چگونه بارش شهابی آبان را بهتر ببینیم؟
- مکانی دور از نور شدید شهر انتخاب کنید.
- پیش از رصد، وضعیت ابرناکی آسمان را بررسی کنید.
- برای دیدن شهابها معمولاً نیازی به تلسکوپ نیست.
- حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به چشمها فرصت دهید تا با تاریکی سازگار شوند.
- اگر نور ماه زیاد است، ساعاتی را انتخاب کنید که ماه پایینتر از افق قرار دارد.
- برای رصد طولانی در هوای سرد پاییزی، لباس گرم همراه داشته باشید.
آیا تعداد شهابهای قابل مشاهده قطعی است؟
خیر. تعداد شهابهایی که یک نفر در آسمان میبیند با عددهای اعلامشده برای نرخ فعالیت بارش یکسان نیست.
روشنایی ماه، آلودگی نوری، پوشش ابر، ارتفاع کانون بارش و قدرت بینایی ناظر بر نتیجه رصد تأثیر میگذارند. بنابراین ممکن است دو نفر در دو شهر مختلف، در یک شب تعداد متفاوتی شهاب مشاهده کنند.
آبان ۱۴۰۵ فرصتی مناسب برای آشنایی با آسمان پاییزی است. حتی اگر امکان سفر به مناطق تاریک را ندارید، تماشای ماه و سیارههای درخشان از نقاط دارای دید باز نیز میتواند تجربهای جالب باشد.
منابع
- NASA
- International Meteor Organization
- US Naval Observatory
- تقویم نجومی و دادههای رصدی











