علت رانش زمین پردیس ؛ هشدار استاد زلزله‌شناسی درباره گسل‌ها و بارندگی
علت رانش زمین پردیس توسط استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله تشریح شد. روز جمعه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، حدود ساعت ۱۶:۲۰ در کیلومتر ۶ مسیر پردیس به سمت تهران، زمین‌لغزشی رخ داد که تونل شماره یک آزادراه را مسدود کرد. این حادثه باعث توقف کامل تردد در لاین شمالی به سمت تهران شد. به گزارش پرشین وی و به نقل از همشهری آنلاین، دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه، با اشاره به دلایل این رویداد تأکید کرد که منطقه به شدت گسله است و گسل‌ها محل زهکش آب بارش‌ها محسوب می‌شوند.
علت رانش زمین پردیس ؛ گسل‌ها، بارندگی و ساخت جاده
به گفته دکتر زارع، از یک سو ساخت جاده در این ناحیه با حفر ترانشه باعث شده که محل‌های عبور گسل‌ها در معرض رخنمون قرار گیرند و عملاً به محدوده آماده لغزش تبدیل شوند. از سوی دیگر، بارندگی‌های بهاری آب را وارد گسل‌ها و درزه‌ها می‌کند و پتانسیل لغزش را افزایش می‌دهد. وی همچنین یادآور شد که زلزله‌ای با بزرگای ۴.۱ در تاریخ ۲۸ فروردین در همین پهنه گسله رخ داده که ممکن است یکی از عوامل تحریک کننده این لغزش باشد.
سابقه لغزش‌های منطقه: به گفته این محقق، بیش از ۱۰ لغزش با مجموع مساحت ۲.۵۳ کیلومتر مربع در بالادست سد لتیان ثبت شده که تهدیدی برای مناطق مسکونی، زراعی و باغ‌ها است.
پیامد برای سد لتیان: لغزش‌های محدوده بالادست با افزایش رسوب رودخانه جاجرود، عمر مفید مخزن سد لتیان (که بخشی از آب شرب تهران را تأمین می‌کند) کاهش می‌دهند.
لغزش تدریجی تاریخی: زمین‌لغزشی از ۲۶ اسفند ۱۳۸۴ تا فروردین ۱۳۸۵ باعث ایجاد شکاف‌هایی تا ژرفای ۴ متر در سطح جاده شد و نشان داد که لغزش‌ها در این منطقه فرآیندی تدریجی اما ویرانگر دارند.
دکتر زارع افزود: منطقه پردیس، جاجرود، سد لتیان و لواسان به دلیل شرایط زمین‌شناختی و اقلیمی، همواره یکی از نقاط بسیار مستعد زمین‌لغزش در شمال شرق تهران هستند. در شهریورماه ۱۴۰۴ و با خشک شدن نسبی سد لتیان، مشخص شد که علاوه بر جاده دسترسی، پنجه لغزش تا داخل مخزن سد لتیان گسترده است.
طبق اعلام راهداری، عملیات بازگشایی مسیر مسدود شده تا چند ساعت دیگر آغاز خواهد شد. با توجه به حساسیت منطقه، رانندگان محور پردیس-تهران از تردد غیرضروری در هنگام بارندگی خودداری کرده و به هشدارهای هواشناسی توجه کنند. کارشناسان تأکید دارند هرگونه ساخت‌وساز در نزدیکی گسل‌ها باید با مطالعه دقیق زمین‌شناسی همراه باشد.
ضرورت توجه به مخاطرات زمین‌شناسی
**علت رانش زمین پردیس** ترکیبی از عوامل طبیعی (گسل‌های فعال و بارندگی) و انسانی (حفر ترانشه بدون مطالعات کافی) است. این رویداد ضرورت بازنگری در احداث جاده‌ها و پروژه‌های عمرانی در مناطق گسلی را گوشزد می‌کند. امید است با اقدامات پیشگیرانه، از وقوع مجدد چنین حوادث پرخطر جلوگیری شود.
