من بیماری مادرزادی قلبی دارم، ورزش کنم یا نه؟

برخی از کودکان تازه متولد شده دچار بیماری مادرزادی قلبی هستند و ممکن است که تا سنین بزرگسالی نیز با آن دست و پنجه  نرم می کنند ما در این مطلب از پرشین وی قصد داریم به بررسی بیماری مادرزادی قلبی در بزرگسالی بپردازیم.

بیماری مادرزادی قلبی

مقدمه: يك درصد متولدين زنده با بيماري‌‌هاي مادرزادي قلب به دنيا مي‌آيند.
امروزه به علت دسترسي به درمان‌هاي قلبي و جراحي پيشرفته، با تغيير و اصلاح وضعيت فيزيولوژيك سيستم قلب و عروق،
تعداد بيشتري از اين نوزادان به سنين بزرگسالي مي‌رسند و ممكن است از اين بين، تعداد زيادي تمايل به انجام
فعاليت‌هاي ورزشي در سطوح مختلف داشته باشند.
اما درصد بالايي از اين بيماران اگر در ورزش‌هاي سخت و مسابقه شركت نمايند، در معرض عوارض و خطر مرگ
ناگهاني قرار خواهند گرفت.
لذا بايد با توجه به نوع و درجه بيماري و انواع مختلف تقسيم‌بندي‌هاي ورزشي (هوازي، بي‌هوازي، ايزوتونيك، ايزومتريك، تفريحي، مسابقه‌اي
و...

) برنامه تمريني و فعاليت ورزشي مناسب براي آنها برنامه‌ريزي شود.
در اين بيماران با توجه به طبيعي بودن ميوكارد (عضله قلب) و كافي بودن جريان خون كروناري، تست ورزش عموما
طبيعي مي‌باشد و تعيين مستقيم ظرفيت اجراي فعاليت ورزشي (حداكثر ظرفيت هوازي) از اين طريق دقيق، ساده و سالم بوده
و مي‌تواند به خوبي محدوديت‌هاي عملي بيماران را مشخص نمايد.

نکات مهم بیماری مادرزادی قلبی

لذا براي تعيين ميزان شدت فعاليت ورزشي قابل تحمل توسط بيمار، مي‌توان از آن استفاده كرد.
در زير به رابطه ورزش با انواع مختلف بيماري‌هاي مادرزادي قلب اشاره مي‌كنيم: منشاء گرفتن غيرطبيعي شريان كروناري چپ از
تنه شريان ريوي.
15-10 درصد اين بيماران به سن بزرگسالي مي‌رسند.
آنژين صدري ممكن است تا سن 19-13 سالگي به تعويق بيافتد.

در سنين بزرگسالي گاهي اين اختلال به شكل نارسايي ميترال با علايم كم يا بدون علامت ظاهر مي‌شود.
ممكن است اين آنومالي (اختلال) تا زماني كه فرد بزرگسال بدون علامت، دچار نارسايي قلب، آنژين يا مرگ ناگهاني گردد
تشخص داده نشود.
وقتي آنومالي در سنين بزرگسالي تشخيص داده شود، سطح مجاز فعاليت ورزشي وابسته به ميزان فعاليت بطن چپ و ميزان
ايسكمي ميوكارد يا نارسايي دريچه ميترال مي‌باشد.

آشنایی با بیماری مادرزادی قلبی

حتي در بهترين شرايط بايد از ورزش‌هاي ايزومتريك يا ايزوتونيك با شدت زياد پرهيز شود.
سطح ورزش مجاز بعد از انجام عمل جراحي بستگي به ميزان كفايت عروق جديد و عملكرد بطن چپ در پاسخ
به استرس ايزوتونيك دارد.
مسير نا به جاي شريان كروناري در بين آئورت و تنه محل خروجي بطن راست آنژين صدري، سكته قلبي و
مرگ ناگهاني از خطرات بالقوه اين آنومالي مي‌باشد.
در مردان خطرهاي ذكر شده بيشتر است.

بیماری مادرزادی قلبی

اغلب موارد مرگ ناگهاني قلبي بلافاصله بعد از فعاليت فيزيكي شديد به وجود مي‌آيد كه مكانيسم آن فشرده شدن شريان
كروناري در بين شريان‌هاي بزرگي است كه در پاسخ به ورزش گشاد شده‌اند.
زاويه‌دار شدن و تنگي مجراي داخلي شريان كروناري چپ باعث كاهش يا قطع جريان خون و عوارض بعدي آن مي‌گردد.
بنابراين در اين بيماران انجام ورزش‌هاي ايزوتونيك و ايزومتريك شديد و طولاني توصيه نمي‌شوند اما اگر آنومالي تشخيص داده شود
و با جراحي تصحيح گردد محدوديت ورزشي لزومي ندارد.
فيستول مادرزادي شرياني – وريدي كروناري شدت و اهميت اين فيستول به ميزان جريان خوني كه از آن مي‌گذرد، مجرايي
كه فيستول به آن مي‌ريزد و وجود يا عدم وجود ايسكمي ميوكارد بستگي دارد.
در يك فيستول كوچك ميزان اختلال فيزيولوژيك جريان خون كروناري كم يا منفي است و فرد مي‌تواند فعاليت طبيعي داشته
باشد.

عوارض بیماری مادرزادی قلبی

اما ميزان بروز علائم و عوارض با افزايش سن افزايش مي‌يابد لذا قضاوت در اين رابطه بايد متناوبا تغيير يابد
زيرا در تعداد زيادي از بيماران بدون علامت هستند.
بنابراين بجز در فيستول‌هاي كوچك بايد از ورزش‌هاي ايزومتريك يا ايزوتونيك با شدت بالا پرهيز شود.
بلوك كامل مادرزادي قلب در اين اختلال برون‌ده قلب در حال استراحت، طبيعي باقي مي‌ماند كه اين امر بيشتر به
وسيله افزايش حجم پايان دياستولي (حجم ضربه‌اي) صورت مي‌گيرد، تا افزايش اجكشن فراكشن (EF).
افزايش برون ده قلب در طي فعاليت ورزشي تقريبا به صورت انحصاري به وسيله افزايش تعداد ضربان بطني تامين مي‌شود
(تا افزايش حجم ضربه‌اي يا اجكشن فراكشن).
افزايش مقدار ضربان بطني طي ورزش ايزومتريك لزوما وابسته به تعداد ضربان در حال استراحت نيست و ورزش با شدت
متوسط، افزايش مناسب تعداد ضربان بطني و برون‌ده قلبي را باعث مي‌شود؛ اما باركاري بيشتر موارد همراه با يك پاسخ
غيرطبيعي و خفيف خواهد بود.

بهترين روش جهت قضاوت در رابطه با تحمل بيمار نسبت به ورزش ايزومتريك، تست ورزش است بيماران با بلوك مادرزادي
گاهي با شدت حداكثر، فعاليت مي‌كنند كه توصيه نمي‌شود.
انجام ورزش ايزومتريك طولاني مدت و با شدت زياد بي‌احتياطي است.
ورزش ايزومتريك شديد نيز هر چند اغلب تحمل مي‌شود اما غيرعاقلانه است و در كل انجام فعاليت ورزشي با شدت
زياد توصيه نمي‌شود.

بیماری قلبی

تنگي دريچه آئورت شكل خوش‌خيم اين اختلال كه معمولا در مردان جوان ديده مي‌شود بدون نارسايي بوده و اين بيماران
اغلب داراي راندمان طبيعي و گراديان سيستوليك نرمال دارند.
(بازگشت خون، منفي و يا خيلي كم است).

اين بيماران محدوديتي از نظر انجام ورزش ندارند در اين بحث تنگي خفيف آئورت به صورت گراديان در حال استراحت
20 ميلي‌متر جيوه، يا كمتر، تنگي متوسط به صورت گراديان بيشتر از 20 و كمتر از 40 ميلي‌متر جيوه تعريف
مي‌شود و در تنگي شديد گراديان اوج فشار سيستوليك، بالاي 40 ميلي‌متر تقويت مي‌شود.
بيمار با تنگي دريچه آئورت خفيف جراحي شده، محدوديتي در اجراي فعاليت ورزشي ندارد، مشروط بر اينكه نوار قلبي در
حال استراحت، طبيعي باشد و پاسخ به تست تحريكي ورزشي از نظر مدت، پاسخ فشار خون، قطعه ST و ريتم
نيز طبيعي باشد.

بیشتر بدانید از بیماری مادرزادی قلبی علت اصلی مرگ شیر خواران

همچنین باید درنظر داشت  بسیاری از مرگ های جنینی و سقط های خودبخودی به علت ضایعات قلبی مادرزادی بوده که اکثرا تشخیص داده نشده و لذا جزو آمار فوق  محاسبه نشده اند. از طرفی بالاتر رفتن سن بارداری موجب افزایش شانس بروزبیماری های ژنتیکی (مانند سندروم داون) شده که احتمال بروز بیماری های مادرزادی قلبی در آنها  بیشتر است.

از طرف دیگر بیماری های مادرزادی قلبی علت اصلی مرگ شیر خواران در اثر بیماری های مادرزادی بوده بطوریکه بیماری های مادرزادی قلبی علت یک سوم مرگ های شیرخواری ناشی از بیماریهای مادرزادی و علت یک دهم کل مرگ های دوره شیرخواری میباشند.

بیماری مادرزادی قلبی

نقص مادرزادی قلب

قلب به عنوان یکی از اصلی ترین اعضای بدن در دوران جنینی بین هفته دوم تا دهم باردازی شکل میگیرد. اکثر بیماری های قلب به دلیل نقص تکاملی در ساختار قلب هستند. علائم بیماری های قلب می توانند در زمان تولد و یا سالها بعد بروز کنند. مشکلات قلب اصلی ترین دلیل مرگ و میر سراسر جهان و ازجمله کشور ما ایران است. در صورت تشخصی به موقع , پیشگیری و درمان مشکلات قلبی می توان زندگی افراد زیادی را نجات داد.

بیماری های مادرزادی قلبی، مربوط به نقص ساختار قلب و عملکرد ناقص قلب هستند. این نواقص در زمان رشد جنین و اکثراً در 10 هفته ابتدای دوران بارداری ایجاد میشوند. میزان ناهنجاری و نقص برای هر بیمار می تواند متفاوت باشد. معاینه فیزیکی و انجام یک سری آزمایشات به پزشکان کمک میکنند تا بیماری های قلبی را تشخصی دهند. خوشبختانه به دلیل پیشرفت های زیاد در حوزه علم پزشکی و تکنولوژی پزشکان اکثر بیماری های جدی قلب را قبل از تولد و یا با فاصله کمی پس از زایمان می توانند تشخیص دهند.

علائم بیماری مادرزادی قلبی

نقص مادرزادی قلب ابتدا در زمان سونوگرافی دوران حاملگلی خود را نشان میدهد. در صورتیکه پزشک نکته غیر عادی احساس کند نیاز به پیگیری خواهند بود. تشخیص بیماری های مادرزادی در دوران بارداری بسیار وابسته به عوامل محیطی و ارثی دارد که در ادامه در مورد علل این مشکلات صحبت خواهیم کرد. اما از علائم بیماری های قلب پس از زایمان و در دوران نوزادی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

آبی (بنفش) رنگ شدن لب، پوست و انگشتان دست و پا (Cyanosis)
سختی در تنفس , تنگی نفس
تنفس سریع و پی در پی
مشکل در تغذیه
وزن کم در هنگام تولد
درد قفسه سینه
تاخیر در رشد
خستگی مزمن

gtalk.ir / omidecho