داروهای سرماخوردگی در شیردهی؛ کدام قرص‌ها و شربت‌ها مناسب نیستند؟
در دوران شیردهی، برای درمان سرماخوردگی از مصرف خودسرانهٔ قرص‌ها و شربت‌های چندترکیبی، به‌ویژه محصولات حاوی سودوافدرین، فنیل‌افرین خوراکی یا کدئین، خودداری کنید. سودوافدرین ممکن است شیر را کم کند و کدئین می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و اختلال تنفس نوزاد شود. در این راهنمای پرشین‌وی می‌خوانید چطور ترکیبات جعبه را بررسی کنید و اگر دارویی مصرف کرده‌اید، چه علائمی را باید پیگیری کنید.
کدام قرص سرماخوردگی در شیردهی مناسب نیست؟
قبل از مصرف، بخش مواد مؤثره را بخوانید. دو محصول که هر دو عنوان «سرماخوردگی بزرگسالان» دارند ممکن است ترکیب متفاوتی داشته باشند. یک قرص می‌تواند تب‌بر، آنتی‌هیستامین و ضداحتقان داشته باشد. اگر فقط یک علامت دارید، مثلاً گرفتگی بینی، از داروساز بخواهید گزینهٔ متناسب با همان علامت را بررسی کند. سن نوزاد، نارس بودن، وضعیت شیردهی و داروهای دیگر مادر در انتخاب دارو اهمیت دارند.
برچسب «روز» و «شب» نیز جای خواندن مواد مؤثره را نمی‌گیرد. ممکن است یک فرآوردهٔ شبانه آنتی‌هیستامین خواب‌آور داشته باشد. اگر دو محصول مختلف مصرف می‌کنید، مواد آن‌ها را کنار هم بگذارید تا یک ماده را دوبار نخورید. فرآورده‌های یک نام تجاری هم همیشه یکسان نیستند. برای نمونه، در راهنمای انواع شربت کوریزان تفاوت ترکیبات بسته‌ها توضیح داده شده است. محصولات کودک را هم برای مصرف مادر خودسرانه جایگزین نکنید.
آیا سودوافدرین شیر مادر را کم می‌کند؟
بله، سودوافدرین خوراکی ممکن است تولید شیر را کم کند. این مسئله به‌ویژه وقتی شیردهی تازه شروع شده یا از قبل شیر کم است، اهمیت دارد. در بعضی نوزادان، بی‌قراری هم گزارش شده است. اگر پس از مصرف متوجه تغییر در تغذیهٔ نوزاد یا کاهش محسوس شیر شدید، برای بررسی با پزشک یا مشاور شیردهی تماس بگیرید. پیش از نوبت بعدی، نام و مقدار دارو را با داروساز مرور کنید.
فنیل‌افرین در شیردهی چه مشکلی دارد؟
داده‌های مستقیم دربارهٔ فنیل‌افرین خوراکی در شیردهی محدود است و کاهش تولید شیر از نگرانی‌های احتمالی است. بهتر است به‌ویژه برای مادر نوزاد تازه‌متولدشده یا نارس، پیش از مصرف با داروساز یا پزشک دربارهٔ گزینهٔ دیگری مشورت شود. وجود فنیل‌افرین در یک شربت ترکیبی ممکن است در نگاه اول پیدا نباشد. ترکیبات چاپ‌شده روی جعبه یا بروشور را بخوانید.
شربت دیفن‌هیدرامین در شیردهی خواب‌آور است؟
دیفن‌هیدرامین آنتی‌هیستامین خواب‌آور است. طبق LactMed مصرف گهگاهی مقدار کم معمولاً انتظار نمی‌رود به نوزاد آسیب بزند. مصرف مکرر یا مقدار بالاتر می‌تواند احتمال خواب‌آلودگی نوزاد یا کاهش شیر را بیشتر کند، به‌ویژه وقتی شیردهی هنوز تثبیت نشده یا هم‌زمان ضداحتقان خوراکی مصرف می‌شود. اگر نوزاد نارس است یا خوب شیر نمی‌خورد، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نوع «کمپاند» بیش از یک مادهٔ مؤثره دارد. برای بررسی ایمنی باید همهٔ ترکیبات را در نظر گرفت. بعد از مصرف داروی خواب‌آور، به تغییر الگوی تغذیه و بیدار شدن نوزاد توجه کنید. اگر نوزاد سخت بیدار می‌شود، به‌خوبی شیر نمی‌خورد یا تنفسش غیرعادی است، سریع کمک پزشکی بگیرید.
کدئین در شیردهی چه خطری برای نوزاد دارد؟
در راهنمای تخصصی داروهای شیردهی NHS، مصرف کدئین در شیردهی توصیه نمی‌شود. بدن افراد کدئین را با سرعت یکسان به مورفین تبدیل نمی‌کند و پیش‌بینی مقدار مواجههٔ نوزاد دشوار است. کدئین می‌تواند در بعضی مسکن‌ها یا داروهای ضدسرفه وجود داشته باشد. قبل از مصرف، به‌خصوص اگر نام دارو را نمی‌دانید، مادهٔ مؤثره را از داروساز بپرسید.
پس از مصرف کدئین، خواب‌آلودگی بیش از حد، مکیدن ضعیف، شل شدن بدن یا تنفس کند نوزاد نیاز به اقدام فوری دارد. اگر نوزاد علائم دارد، با اورژانس تماس بگیرید و نام دارو و زمان مصرف مادر را اعلام کنید. اگر دارو را مصرف کرده‌اید و نوزاد علامت ندارد، برای راهنمایی دربارهٔ نوبت بعدی و ادامهٔ شیردهی با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
برای گرفتگی بینی و تب در شیردهی چه گزینه‌هایی هست؟
برای گرفتگی بینی، اسپری یا قطرهٔ نمکی می‌تواند کمک کند. دربارهٔ اسپری دارویی بینی، نوع و مدت مناسب مصرف را با داروساز بررسی کنید. مایعات، استراحت و نوشیدنی گرم ممکن است گلودرد یا سرفه را تسکین دهند. برای راهکارهای غیردارویی، مطلب مراقبت خانگی سرماخوردگی را ببینید.
استامینوفن ساده و ایبوپروفن معمولاً در شیردهی گزینه‌های قابل استفاده برای درد و تب‌اند، مشروط به اینکه منع مصرف شخصی وجود نداشته باشد. برای آشنایی با تفاوت آن‌ها، راهنمای تفاوت ژلوفن و استامینوفن را بخوانید. اگر فرآوردهٔ سرماخوردگی استامینوفن دارد، افزودن یک تب‌بر دیگر بدون بررسی برچسب می‌تواند مقدار دریافتی را بالا ببرد.
اگر یک بار قرص سرماخوردگی خوردم، باید شیردهی را قطع کنم؟
تصمیم به نوع دارو، مقدار، زمان مصرف و وضعیت نوزاد بستگی دارد. بسته یا عکس جعبه، زمان آخرین نوبت و سن نوزاد را برای مشورت آماده کنید. با دیدن نام کلی «داروی سرماخوردگی» نمی‌شود تصمیم گرفت. تا مشخص شدن ترکیب، نوبت بعدی را بدون بررسی مصرف نکنید. اگر نوزاد تنفس غیرعادی یا خواب‌آلودگی شدید دارد، فوراً کمک پزشکی بگیرید.
اگر سرفه یا تب طول کشید چه زمانی مراجعه کنیم؟
اگر حال عمومی بدتر می‌شود، درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس دارید، یا تب ادامه پیدا کرده و علت روشن نیست، برای ارزیابی با پزشک تماس بگیرید. از مصرف خودسرانهٔ آنتی‌بیوتیک برای سرماخوردگی پرهیز کنید. مقالهٔ موارد مصرف آموکسی‌سیلین تفاوت کاربرد آنتی‌بیوتیک در عفونت باکتریایی با بیماری ویروسی را توضیح می‌دهد.
قبل از خرید داروی سرماخوردگی چه اطلاعاتی به داروساز بدهیم؟
بگویید چند وقت از زایمان گذشته، نوزاد چند ماه دارد و آیا نارس به دنیا آمده است. اگر نوزاد فقط شیر مادر می‌خورد یا از قبل مشکل وزن‌گیری دارد، این موضوع را هم مطرح کنید. نام و مقدار داروهایی را که امروز مصرف کرده‌اید، از جمله تب‌برها و داروهای ضدحساسیت، اعلام کنید. اگر علائم بعد از شروع دارو بدتر شده، ساعت مصرف و شروع نشانه‌ها را یادداشت کنید. داروساز با این اطلاعات می‌تواند ترکیب فرآورده و گزینه‌های متناسب با علامت شما را بررسی کند.
اگر بعد از دارو احساس کردم شیر کمتر شده چه کنم؟
زمان شروع تغییر و تعداد نوبت‌های مصرف را ثبت کنید و پیش از ادامهٔ دارو از داروساز یا پزشک بپرسید آیا ترکیب دیگری مناسب است. تغییر در دفعات تغذیه، مکیدن نوزاد یا تعداد پوشک خیس را هم در نظر بگیرید. اگر نوزاد به‌وضوح کمتر شیر می‌خورد یا پوشک خیس کمتری دارد، برای بررسی دریافت شیر و وضعیت آب بدن با پزشک کودک تماس بگیرید. از روی احساس پُری یا خالی بودن سینه به‌تنهایی نمی‌توان مقدار دریافتی نوزاد را تعیین کرد.
منابع پزشکی LactMed و خدمات تخصصی دارویی NHS
