تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا؛ جدول علائم و زمان مراجعه

تفاوت اصلی سرماخوردگی و آنفولانزا در سرعت شروع و شدت علائم است: سرماخوردگی معمولاً آرام‌آرام با آبریزش بینی، عطسه یا گلودرد ظاهر می‌شود؛ آنفولانزا اغلب ناگهانی شروع می‌شود و می‌تواند با بدن‌درد، لرز، سردرد و خستگی شدید همراه باشد. با این حال، هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص قطعی نیستند و گاهی آزمایش برای مشخص شدن علت بیماری لازم است.

در این راهنمای پرشین وی، علائم این دو بیماری را کنار هم می‌گذاریم و توضیح می‌دهیم چه زمانی مراقبت خانگی کافی است و چه زمانی باید زودتر از پزشک کمک گرفت.

جدول تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا

این جدول الگوی معمول علائم را نشان می‌دهد. شدت بیماری در کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماری زمینه‌ای می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین از آن برای خودتشخیصی قطعی استفاده نکنید.

چرا این دو بیماری با هم فرق دارند؟

هر دو بیماری عفونت ویروسی دستگاه تنفسی هستند، اما عامل یکسانی ندارند. آنفولانزا بر اثر ویروس‌های آنفلوانزا ایجاد می‌شود؛ سرماخوردگی می‌تواند نتیجه ابتلا به ویروس‌های مختلف، از جمله راینوویروس‌ها باشد. خودِ سرد شدن هوا تشخیص یا علت مستقیم این عفونت‌ها نیست؛ برای بیمار شدن، انتقال ویروس لازم است.

سرماخوردگی معمولاً خفیف‌تر است. آنفولانزا می‌تواند عوارض مهمی مانند ذات‌الریه ایجاد کند یا بیماری‌های زمینه‌ای را بدتر کند؛ به همین دلیل تشخیص و درمان زودهنگام آن برای بعضی افراد اهمیت بیشتری دارد.

درمان سرماخوردگی و آنفولانزا

از کجا بفهمیم سرما خورده‌ایم یا آنفولانزا داریم؟

شروع ناگهانی همراه با بدن‌درد چه معنایی دارد؟

اگر در مدت کوتاهی دچار بی‌حالی قابل توجه، درد عضلات، لرز و سرفه شده‌اید، آنفولانزا یکی از احتمال‌هاست. در مقابل، وقتی ابتدا گلو کمی می‌سوزد و سپس عطسه و آبریزش بینی اضافه می‌شود، الگوی بیماری بیشتر به سرماخوردگی شباهت دارد. این تفاوت‌ها فقط راهنما هستند؛ کرونا و بعضی عفونت‌های دیگر هم می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

آیا آنفولانزا بدون تب هم ممکن است؟

بله. نداشتن تب، آنفولانزا را رد نمی‌کند؛ به‌خصوص در سالمندان و بعضی افراد دارای ضعف ایمنی. از طرف دیگر، تب داشتن هم به‌تنهایی نشانه آنفولانزا نیست و در برخی سرماخوردگی‌ها، به‌ویژه در کودکان، دیده می‌شود. حال عمومی، وضعیت تنفس و روند بهتر یا بدتر شدن بیماری را هم باید در نظر گرفت.

تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا با کرونا چیست؟

کرونا هم می‌تواند با گلودرد، سرفه، آبریزش بینی، تب، سردرد یا خستگی همراه شود. بر اساس راهنمای CDC، تشخیص آنفولانزا از کرونا فقط با نگاه کردن به علائم امکان‌پذیر نیست. از دست دادن بویایی یا چشایی نیز به‌تنهایی جای آزمایش و ارزیابی پزشکی را نمی‌گیرد.

اگر در گروه پرخطر هستید یا علائم شدید دارید، زود با پزشک تماس بگیرید؛ ممکن است آزمایش و درمان زودهنگام لازم باشد. داروهای ضدویروس کرونا و آنفولانزا با هم یکسان نیستند. در مطلب علائم کرونا و شباهت آن به سرماخوردگی نیز درباره این همپوشانی توضیح داده‌ایم.

سرماخوردگی و آنفولانزا چند روز طول می‌کشند؟

در سرماخوردگی معمولاً طی یک تا دو هفته احساس بهتری پیدا می‌کنید، هرچند بعضی علائم در کودکان کم‌سن طولانی‌تر می‌شوند. در آنفولانزای بدون عارضه، علائم اصلی برای بسیاری از افراد طی حدود سه تا هفت روز فروکش می‌کنند، اما سرفه و بی‌حالی ممکن است بیش از دو هفته ادامه داشته باشند.

طولانی شدن سرفه همیشه به معنی عفونت باکتریایی نیست. اگر بعد از بهتر شدن دوباره تب یا سرفه شدید پیدا کردید، حال عمومی بدتر شد یا تنفس دشوار شد، منتظر پایان یک بازه زمانی مشخص نمانید و مراجعه کنید.

درمان سرماخوردگی و آنفولانزا چه تفاوتی دارد؟

برای علائم خفیف در خانه چه کنیم؟

• استراحت کنید و مایعات کافی بنوشید تا دچار کم‌آبی نشوید.
• نوشیدنی گرمِ قابل تحمل و عسل ممکن است به آرام شدن گلو کمک کند؛ عسل برای کودک زیر یک سال ممنوع است.
• برای تب و درد، درباره داروی مناسب با داروساز مشورت کنید و دستور مصرف را رعایت کنید.
• داروهای ترکیبی سرماخوردگی را از نظر داشتن استامینوفن بررسی کنید تا ناخواسته مقدار تکراری مصرف نکنید.
• برای کودک از داروهای بزرگسالان استفاده نکنید و دارو را متناسب با سن و نظر پزشک یا داروساز انتخاب کنید.

این کارها بیشتر برای کاهش ناراحتی‌اند و به معنی از بین بردن فوری ویروس نیستند. روش‌های مراقبت را در راهنمای درمان سرماخوردگی در خانه بخوانید. همچنین در مطلب توصیه‌های خانگی سرماخوردگی و شواهد علمی آن‌ها به نکات تکمیلی پرداخته‌ایم.

داروی ضدویروس آنفولانزا چه زمانی لازم می‌شود؟

پزشک ممکن است برای آنفولانزا داروی ضدویروس تجویز کند؛ این دارو برای سرماخوردگی معمولی کاربرد ندارد. بیشترین فایده معمولاً زمانی است که درمان در یک تا دو روز اول شروع شود. افراد بستری، بیماران با علائم شدید و کسانی که بیشتر در معرض عوارض هستند، باید هرچه زودتر ارزیابی شوند.

گذشتن ۴۸ ساعت به معنی بی‌فایده شدن قطعی درمان نیست. در بیماری شدید یا افراد پرخطر، شروع دیرتر هم می‌تواند سودمند باشد. بنابراین اگر دیر متوجه بیماری شدید، مراجعه را کنار نگذارید. انتخاب دارو و مقدار آن باید با پزشک باشد؛ بیشتر افراد سالم با بیماری خفیف به داروی ضدویروس نیاز ندارند.

آیا آنتی‌بیوتیک لازم است؟

آنتی‌بیوتیک بر ویروس‌های عامل سرماخوردگی و آنفولانزا اثر ندارد و مصرف خودسرانه آن به بهبود سریع‌تر کمک نمی‌کند. اگر پزشک یک عفونت باکتریایی همراه را تشخیص دهد، ممکن است درمان متفاوتی لازم شود.

زرد یا سبز شدن ترشحات بینی هم به‌تنهایی به معنی نیاز به آنتی‌بیوتیک نیست. رنگ ترشحات نباید جای ارزیابی شدت علائم و روند بیماری را بگیرد.

تفاوت های سرماخوردگی و آنفولانزا

چه کسانی باید زودتر با پزشک تماس بگیرند؟

سالمندان ۶۵ ساله و بالاتر، کودکان زیر پنج سال به‌ویژه زیر دو سال، زنان باردار و افرادی که ضعف ایمنی یا بعضی بیماری‌های مزمن مانند آسم، بیماری قلبی، دیابت یا بیماری کلیه دارند، بیشتر در معرض عوارض آنفولانزا هستند. برای این افراد، حتی شروع علائم ظاهراً خفیف هم دلیل مناسبی برای تماس زودهنگام با پزشک است.

تب بیشتر از سه روز، بهتر نشدن علائم سرماخوردگی پس از حدود ده روز یا بهتر نشدن علائم آنفولانزا پس از یک هفته نیز به بررسی نیاز دارد. اگر نگران علائم کودک هستید، صرفاً به مقایسه علائم در جدول تکیه نکنید.

علائم خطر سرماخوردگی و آنفولانزا چیست؟

در صورت مشاهده نشانه‌های زیر، کمک پزشکی فوری بگیرید:

• تنگی نفس، تنفس دشوار یا کبودی لب‌ها و صورت؛
• درد یا فشار مداوم قفسه سینه؛
• گیجی، سخت بیدار شدن، تشنج یا ضعف بسیار شدید؛
• کم‌آبی قابل توجه یا ادرار نکردن؛
• در کودک، تنفس تند، فرورفتن زیر دنده‌ها هنگام نفس کشیدن، ناتوانی در نوشیدن یا بی‌حالی غیرعادی.

هرگونه تب در نوزاد زیر سه ماه نیازمند ارزیابی فوری است. برگشت تب و سرفه پس از بهبود اولیه یا بدتر شدن بیماری زمینه‌ای نیز باید سریع بررسی شود. توضیح بیشتر را در مطلب علائم خطر آنفولانزا و زمان مراجعه فوری بخوانید.

چطور بیماری را به دیگران منتقل نکنیم؟

وقتی علائم بیماری تنفسی دارید، در خانه بمانید و تماس نزدیک با دیگران را کم کنید. طبق راهنمای عمومی CDC، بازگشت به فعالیت‌ها زمانی مناسب است که دست‌کم ۲۴ ساعت، هم علائم در مجموع رو به بهبود باشند و هم بدون مصرف تب‌بر تب نداشته باشید.

در پنج روز بعد هم با تهویه بهتر، رعایت بهداشت دست، ماسک مناسب و فاصله گرفتن از افراد آسیب‌پذیر احتیاط کنید؛ بهتر شدن حال شما به معنی قطع فوری قابلیت انتقال نیست. اگر دوباره تب کردید یا بدتر شدید، دوباره در خانه بمانید.

آیا واکسن آنفولانزا جلوی سرماخوردگی را هم می‌گیرد؟

خیر؛ واکسن آنفولانزا برای پیشگیری از آنفولانزا و عوارض آن است و از همه ویروس‌های سرماخوردگی محافظت نمی‌کند. CDC واکسیناسیون سالانه را برای افراد شش‌ماهه و بالاتر، در صورت نداشتن منع پزشکی، توصیه می‌کند. نوع واکسن و زمان مناسب آن را با توجه به سن و شرایط خود با پزشک یا مرکز واکسیناسیون بررسی کنید.

برای جزئیات بیشتر، راهنمای بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا را ببینید.

تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا

اینفوگرافیک آرشیوی بالا، الگوی کلی تفاوت‌ها را نشان می‌دهد؛ علائم در همه افراد یکسان نیستند و متن راهنما و ارزیابی پزشکی باید مبنای تصمیم‌گیری باشند.

پرسش‌های رایج درباره تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا

آیا سرماخوردگی به آنفولانزا تبدیل می‌شود؟

عامل ویروسی این دو بیماری متفاوت است؛ سرماخوردگی به آنفولانزا تبدیل نمی‌شود. بدتر شدن علائم می‌تواند به بررسی علت دیگری نیاز داشته باشد و نباید آن را صرفاً «شدید شدن یک سرماخوردگی ساده» دانست.

آیا اسهال و استفراغ نشانه قطعی آنفولانزاست؟

خیر. این علائم ممکن است در آنفولانزا، به‌خصوص در کودکان، دیده شوند؛ اما علت‌های دیگری هم دارند. وجود آن‌ها به‌تنهایی نوع ویروس را مشخص نمی‌کند.

با قطع تب می‌توانیم فوراً به محل کار یا مدرسه برگردیم؟

فقط قطع تب کافی نیست؛ بهتر شدن کلی علائم و گذشت دست‌کم ۲۴ ساعت بدون تب و بدون مصرف تب‌بر هم مهم است. مقررات مدرسه یا محل کار و توصیه پزشک را نیز رعایت کنید.

منابع: مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC): Cold Versus Flu؛ Signs and Symptoms of Flu؛ Clinical Signs and Symptoms of Influenza؛ Treating Flu with Antiviral Drugs؛ People at Increased Risk for Flu Complications؛ Similarities and Differences between Flu and COVID-۱۹؛ Manage Common Cold؛ Healthy Habits: Antibiotic Do’s and Don’ts؛ Preventing Spread of Respiratory Viruses When You’re Sick. سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS): Common Cold؛ Flu.