واکسن آنفولانزا را چه زمانی بزنیم؟ این دو ماه بهترین زمان قبل از فصل سرماست

با نزدیک شدن به فصل سرما، یکی از سؤال‌هایی که دوباره زیاد مطرح می‌شود این است: واکسن آنفولانزا را چه زمانی باید تزریق کنیم؟ زود زدن واکسن همیشه به معنای محافظت بهتر نیست و از طرف دیگر، عقب انداختن آن تا زمانی که آنفولانزا در جامعه زیاد شود نیز می‌تواند فرصت پیشگیری را از بین ببرد.

بر اساس توصیه‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، برای بیشتر افرادی که تنها به یک دوز واکسن آنفولانزا در هر فصل نیاز دارند، ماه‌های سپتامبر و اکتبر زمان مناسبی برای واکسیناسیون هستند. هدف این است که بدن پیش از افزایش گردش ویروس، فرصت کافی برای ایجاد پاسخ ایمنی داشته باشد.

Mayo Clinic نیز در اول سپتامبر ۲۰۲۶ با آغاز برنامه‌های واکسیناسیون پاییزی خود، بار دیگر بر واکسیناسیون افراد واجد شرایط تأکید کرده است. واکسن‌های فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ نیز متناسب با ویروس‌هایی که انتظار می‌رود در فصل پیش رو گردش بیشتری داشته باشند، به‌روزرسانی شده‌اند.

بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا چه ماهی است؟

برای بیشتر افراد، سپتامبر و اکتبر زمان مناسبی برای تزریق واکسن آنفولانزا محسوب می‌شود. CDC توصیه می‌کند در حالت ایده‌آل، واکسیناسیون تا پایان اکتبر انجام شده باشد.

علت انتخاب این بازه زمانی این است که از یک طرف تزریق خیلی زودهنگام می‌تواند باعث شود میزان محافظت در بخش‌های پایانی فصل آنفولانزا کاهش پیدا کند و از طرف دیگر، تزریق دیرهنگام ممکن است فرد را در دوره‌ای که ویروس شروع به گردش کرده بدون محافظت کافی باقی بگذارد.

البته زمان شروع و اوج آنفولانزا هر سال دقیقاً یکسان نیست؛ بنابراین نمی‌توان یک روز مشخص را به‌عنوان «بهترین روز سال» تعیین کرد.

واکسن آنفولانزا را شهریور بزنیم یا مهر؟

برای بیشتر بزرگسالان، هر دو بازه می‌توانند مناسب باشند. اگر واکسن در دسترس است و احتمال دارد بعداً فرصت تزریق نداشته باشید، انجام واکسیناسیون در شهریور می‌تواند منطقی باشد.

اما برای بسیاری از افراد، به‌خصوص بزرگسالان مسن، تزریق بیش از حد زودهنگام در تابستان توصیه نمی‌شود؛ زیرا ایمنی ایجادشده توسط واکسن ممکن است به مرور کاهش پیدا کند.

CDC به‌طور مشخص می‌گوید بیشتر بزرگسالان، به‌خصوص افراد ۶۵ سال و بالاتر، معمولاً نباید بدون دلیل خاص واکسن را در ژوئیه یا اوت تزریق کنند.

واکسن آنفولانزا چند روز بعد اثر می‌کند؟

محافظت واکسن بلافاصله پس از تزریق کامل نمی‌شود. Mayo Clinic توضیح می‌دهد که ایجاد پاسخ ایمنی مناسب بعد از واکسیناسیون می‌تواند حدود دو هفته زمان ببرد.

به همین دلیل بهتر است واکسن را زمانی تزریق کنید که هنوز موج اصلی آنفولانزا شروع نشده باشد. اگر فرد درست چند روز قبل از تماس با ویروس واکسینه شود، ممکن است بدن هنوز فرصت کافی برای ایجاد ایمنی نداشته باشد.

اگر مهر واکسن آنفولانزا نزنیم دیر شده است؟

خیر. این یکی از برداشت‌های اشتباه رایج درباره واکسن آنفولانزاست.

CDC تأکید می‌کند که اگر فرد تا پایان اکتبر واکسینه نشده باشد، واکسن همچنان می‌تواند در ماه‌های بعد مفید باشد؛ به‌خصوص تا زمانی که ویروس‌های آنفولانزا در جامعه در حال گردش هستند.

بنابراین افرادی که در پاییز واکسن نزده‌اند، نباید تصور کنند دیگر واکسیناسیون فایده‌ای ندارد. حتی تزریق در دسامبر یا ماه‌های بعد نیز در بعضی شرایط می‌تواند محافظت ایجاد کند.

واکسن آنفولانزا برای کودکان چه زمانی تزریق شود؟

زمان واکسیناسیون کودکان یک استثنای مهم دارد. بعضی کودکان برای ایجاد محافظت مناسب در یک فصل به دو دوز واکسن نیاز دارند.

CDC توصیه می‌کند کودکانی که به دو دوز نیاز دارند، اولین دوز را به محض در دسترس قرار گرفتن واکسن دریافت کنند؛ زیرا میان دوز اول و دوم باید حداقل چهار هفته فاصله وجود داشته باشد.

به همین دلیل برای این گروه، واکسیناسیون زودتر از بزرگسالان می‌تواند منطقی باشد تا دوز دوم پیش از افزایش گردش آنفولانزا تزریق شود.

واکسن آنفولانزا برای سالمندان چه زمانی بهتر است؟

افراد ۶۵ سال و بالاتر از گروه‌هایی هستند که احتمال عوارض جدی آنفولانزا در آنها بیشتر است. با این حال CDC توصیه می‌کند این گروه معمولاً واکسن را خیلی زود، مثلاً در ژوئیه یا اوت، دریافت نکنند مگر اینکه امکان واکسیناسیون در زمان مناسب‌تر وجود نداشته باشد.

یکی از دلایل این توصیه، کاهش تدریجی محافظت واکسن در طول زمان است. برای بسیاری از سالمندان، سپتامبر یا اکتبر انتخاب مناسب‌تری محسوب می‌شود.

CDC همچنین برای افراد ۶۵ سال و بالاتر برخی واکسن‌های با دوز بالاتر یا دارای ادجوانت را در شرایط مشخص ترجیح می‌دهد؛ انتخاب نوع واکسن باید بر اساس واکسن‌های موجود و نظر پزشک یا مرکز واکسیناسیون انجام شود.

واکسن آنفولانزا در بارداری چه زمانی تزریق شود؟

واکسن آنفولانزای تزریقی می‌تواند در دوران بارداری استفاده شود. CDC می‌گوید سپتامبر و اکتبر برای بیشتر زنان باردار نیز زمان مناسبی برای واکسیناسیون است.

یک استثنا مربوط به سه‌ماهه سوم بارداری است. در برخی شرایط، واکسیناسیون در ژوئیه یا اوت نیز ممکن است در نظر گرفته شود، زیرا آنتی‌بادی‌های ایجادشده می‌توانند به محافظت از نوزاد در ماه‌های نخست پس از تولد کمک کنند؛ زمانی که نوزاد هنوز برای دریافت واکسن آنفولانزا بسیار کوچک است.

چه کسانی باید واکسن آنفولانزا بزنند؟

CDC واکسیناسیون سالانه آنفولانزا را برای بیشتر افراد ۶ ماهه و بالاتر که منع پزشکی مشخصی ندارند توصیه می‌کند.

اهمیت واکسیناسیون برای برخی گروه‌ها بیشتر است، زیرا احتمال عوارض جدی بیماری در آنها بالاتر است. از جمله می‌توان به سالمندان، کودکان کم‌سن، زنان باردار و برخی افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای اشاره کرد.

با این حال نوع مناسب واکسن می‌تواند با توجه به سن، سابقه پزشکی و شرایط فرد متفاوت باشد.

آیا واکسن آنفولانزا باید هر سال تزریق شود؟

بله، واکسن آنفولانزا برخلاف بعضی واکسن‌ها معمولاً باید هر سال تکرار شود.

دو دلیل اصلی برای این موضوع وجود دارد. نخست اینکه ویروس‌های آنفولانزا دائماً تغییر می‌کنند و ترکیب واکسن بر اساس ویروس‌هایی که احتمال می‌رود در فصل جدید گردش کنند به‌روزرسانی می‌شود.

دلیل دوم این است که محافظت ایمنی ایجادشده توسط واکسن با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند.

برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ آمریکا، CDC اعلام کرده هر سه جزء ویروسی واکسن نسبت به فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ تغییر کرده‌اند. یکی از این تغییرات مربوط به سویه H3N2 است که در فصل قبل گردش گسترده‌ای داشته است.

واکسن آنفولانزای ۲۰۲۶ چه تفاوتی با سال قبل دارد؟

واکسن آنفولانزا هر سال بر اساس پایش ویروس‌های در گردش به‌روزرسانی می‌شود. FDA در مارس ۲۰۲۶ ترکیب پیشنهادی واکسن‌های فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ آمریکا را اعلام کرد.

بر اساس اطلاعات CDC، هر سه جزء ویروسی واکسن این فصل نسبت به سال قبل تغییر کرده‌اند. بنابراین استفاده از واکسن فصل گذشته به جای واکسن به‌روز فصل جدید، همان محافظت مورد انتظار را ایجاد نمی‌کند.

آیا واکسن آنفولانزا باعث آنفولانزا می‌شود؟

واکسن تزریقی آنفولانزا باعث ابتلای فرد به آنفولانزا نمی‌شود. با این حال بعضی افراد ممکن است پس از تزریق واکسن برای مدت کوتاهی علائمی مانند درد محل تزریق، خستگی یا ناراحتی خفیف داشته باشند.

همچنین ممکن است فرد اندکی پیش از واکسیناسیون یا در فاصله‌ای که بدن هنوز پاسخ ایمنی کامل ایجاد نکرده است، در معرض ویروس قرار گرفته باشد و بعداً بیمار شود. چنین حالتی به این معنا نیست که واکسن باعث آنفولانزا شده است.

اگر سرما خورده باشیم می‌توانیم واکسن آنفولانزا بزنیم؟

وجود یک بیماری خفیف لزوماً به معنی ممنوع بودن واکسیناسیون نیست، اما در صورت بیماری متوسط یا شدید، تب یا شرایط پزشکی خاص بهتر است زمان تزریق با پزشک یا مرکز واکسیناسیون بررسی شود.

همچنین افرادی که سابقه واکنش آلرژیک شدید به واکسن آنفولانزا یا یکی از اجزای آن داشته‌اند، باید پیش از تزریق درباره نوع مناسب واکسن با پزشک مشورت کنند.

واکسن آنفولانزا چند بار در سال تزریق می‌شود؟

برای بیشتر بزرگسالان و کودکانی که فقط به یک دوز نیاز دارند، یک بار واکسیناسیون در هر فصل کافی است.

CDC می‌گوید تزریق دوز اضافه یا بوستر در همان فصل برای بزرگسالانی که واکسیناسیون کامل فصل را انجام داده‌اند توصیه نمی‌شود، حتی اگر واکسن را نسبتاً زود دریافت کرده باشند.

استثنای مهم، بعضی کودکان هستند که بسته به سابقه واکسیناسیون ممکن است در یک فصل به دو دوز با حداقل چهار هفته فاصله نیاز داشته باشند.

بهترین زمان واکسن آنفولانزا قبل از فصل سرما چه زمانی است؟

اگر در نیمکره شمالی زندگی می‌کنید، برای بیشتر افراد سپتامبر و اکتبر بازه‌ای مناسب محسوب می‌شود و هدف این است که واکسیناسیون پیش از افزایش فعالیت آنفولانزا انجام شود.

با این حال نباید این توصیه را به یک تاریخ اجباری تبدیل کرد. زمان شروع و اوج فصل آنفولانزا از سالی به سال دیگر متفاوت است و شرایط شخصی نیز اهمیت دارد.

مهم‌ترین نکته این است که واکسیناسیون را صرفاً به دلیل عبور از مهر یا اکتبر کنار نگذارید. CDC می‌گوید تا زمانی که ویروس‌های آنفولانزا در حال گردش هستند، واکسیناسیون می‌تواند ادامه پیدا کند.

در مجموع، پاسخ کوتاه به سؤال «بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا چه زمانی است؟» برای بیشتر افراد این است: سپتامبر و اکتبر و ترجیحاً تا پایان اکتبر. با این حال کودکان نیازمند دو دوز، زنان باردار در شرایط مشخص و سالمندان ممکن است ملاحظات زمانی متفاوتی داشته باشند. اگر بیماری زمینه‌ای، سابقه حساسیت شدید یا شرایط پزشکی خاص دارید، زمان و نوع واکسن مناسب را با پزشک یا مرکز واکسیناسیون بررسی کنید.

منابع خارجی:
CDC – ۲۰۲۶-۲۰۲۷ Flu Season،
Mayo Clinic