باورهای باعث بدبختی می‌شوند؛ ۵ اشتباه فکری که زندگی را تلخ می‌کند

باورهای باعث بدبختی می‌شوند و بسیاری از افراد بدون اینکه متوجه شوند، در دام افکار منفی گرفتار شده‌اند. احساس ناامیدی و افسردگی اغلب ناشی از شرایط بیرونی نیست، بلکه نتیجه‌ی الگوهای فکری غلطی است که در ذهن ما نهادینه شده‌اند. ما در این مقاله از پرشین وی قصد داریم به بررسی دقیق این باورها بپردازیم و نشان دهیم که چگونه تغییر نگرش می‌تواند کیفیت زندگی را به طرز چشمگیری بهبود بخشد و مسیر شادکامی را برای شما هموار کند.

در ادامه مطلب همراه ما باشید تا با شناسایی این موانع ذهنی، راهکارهای موثری برای مقابله با آن‌ها ارائه دهیم. اگر این احساسات منفی ادامه پیدا کند، می‌تواند اثرات عمیق تری بر روی سلامت روان و روابط اجتماعی افراد بگذارد. با تغییر سبک تفکر، می‌توانیم از چرخه معیوب رنج و رنجور بودن خارج شویم و به آرامش پایدار دست یابیم.

احساسات منفی و ریشه‌های آن‌ها

احساسات منفی

من فکر می‌کنم شاد بودن و خوشبختی، خیلی ربطی به اتفاق‌های بیرونی ندارد، بلکه از درون خودِ آدم‌ها نشات می‌گیرد. روش‌های بیرونی مختلفی را می‌توانید به زندگی‌تان تزریق کنید تا شاد شوید، ولی اگر از درون افسرده و غمگین باشید، یا اگر از درون ناتوان باشید، هیچ اتفاق خاصی نخواهد افتاد. از سوی دیگر اگر هیجان‌ها و رفتارتان را در مسیر درست هدایت نکنید، احتمالاً جهان شما هم وضعیت بدتری پیدا خواهد کرد. قصد دارم روش‌های مختلفی به شما پیشنهاد دهم که با استفاده از آن‌ها شما می‌توانید خودتان را بدبخت کنید و سپس راهکارهای خروج از این وضعیت را بررسی کنیم.

خودتان و زندگی‌تان را با دیگران مقایسه نکنید

یکی از مخرب‌ترین باورهایی که باورهای باعث بدبختی می‌شوند، مقایسه دائمی خود با دیگران است. به تمام چیزهایی فکر کنید که دیگران دارند ولی شما ندارید (مثل شغل فوق‌العاده و پردرآمد، روابط عاطفی سالم، پایدار و متعهدانه، بدن و استایل جذاب و بی‌نقص، سلامتی، موفقیت، شهرت، زیبایی، شادابی و…). سپس در ذهن‌تان خوشحالی و خوشبختی آن‌ها را تجسم و تصور کنید که شما هم اگر آن چیزها را داشتید چقدر خوشبخت بودید.

اگر این‌طور فکر کنید من به شما قول می‌دهم احساس بدبختی تمام وجودتان را فراخواهد گرفت. «مقایسه» یک مشکل اساسی دارد و آن اینکه همیشه یکی هست که از شما بهتر باشد. دارایی‌های بیشتری داشته باشد، دانش بیشتری نسبت به شما داشته باشد، ظاهر بهتری داشته باشد، لباس‌های بهتری بپوشد، شغل بهتری داشته باشد و… .

احساسات منفی

دوری از احساسات منفی با خودسازی

اگر می‌خواهید این حس را نداشته باشید، به جای مقایسه با دیگران، خودتان را با خودتان مقایسه کنید. موفقیت‌ها و شکست‌هایی را که در زندگی شخصی‌تان داشته‌اید در نظر بگیرید. رشدی را که در زندگی کرده‌اید در نظر بگیرید. به مواردی که همیشه دوست داشتید در آن حوزه پیشرفت کنید، ولی نتوانسته‌اید یا تلاش کرده‌اید و نتیجه نداده، دقت کنید. سپس طرح‌هایی تازه برای پیشرفت در آن حوزه‌ها برای خودتان بچینید.

نشخوار فکری و تمرکز بر گذشته

روش کار ساده‌ است، وقت و بی‌وقت و در هر زمان، هنگام کار، مطالعه، قدم زدن، تنهایی یا در جمع به اتفاق‌هایی که در گذشته رخ داده، فکر کنید و نشخوار فکری کنید. برای این که در این کار موفق شوید، سعی کنید صرفاً اتفاق‌های ویژه را به خاطر آورید که در آن‌ها شکست خورده‌اید یا حتی موفقیت‌های خاصی داشته‌اید که دیگر تکرار نشده‌اند. احتمالاً این‌گونه فکر کردن به خاطره‌ها یا حتی رویابافی برای اتفاق‌هایی که در آینده رخ خواهد داد، بسیار لذت‌بخش باشد.

سعی کنید تا جای ممکن تمرکزتان را از زمان حال و اتفاق‌هایی که در حال روی دادن است، بردارید. به این شکل من به شما قول می‌دهم که هر لحظه احساس بدبختی کنید. اگر می‌خواهید این حس را نداشته باشید، باید افکارتان را مدیریت کنید. وقتی افکار مدیریت شده باشند، فکر کردن به گذشته و آینده «بخشی» از زندگی روزمره شما خواهند شد و نه همه زندگی شما.

برطرف کردن احساسات منفی با ذهن‌آگاهی

از طرف دیگر نمی‌توانید افکارتان را متوقف کنید، چراکه ذهن انسان ماشین ۲۴ ساعته‌ تولید افکار است و تلاش برای خاموش کردن آن، عملاً بی‌فایده است. مثل این است که من به شما بگویم به زرافه فکر نکنید! حالا به چه چیزی فکر می‌کنید!؟ برای بودن در لحظه‌ حال، یکی از روش‌ها استفاده از تمرین تنفس و تمرکز روی دم و بازدم است. یکی دیگر از روش‌ها ذهن‌آگاهی روی کاری است که در لحظه در حال انجام آن هستید.

مثلاً اگر در حال رانندگی هستید، به جای فکر کردن به حرف‌های رئیس‌تان (یا استاد یا همکارتان)، به چیزی که درست در روبه‌روی شما می‌گذرد تمرکز کنید. مثلاً به ماشین‌هایی که از کنار شما رد می‌شوند، به درختان، به آدم‌ها، به ساختمان‌ها.

تمرکز بر کمبودها و سرزنش خود

به چیزهایی فکر کنید که همیشه علاقه‌مند بودید داشته باشید و به دست نیاورده‌اید. به آرزوهای از دست رفته فکر کنید. حتی می‌توانید شروع به سرزنش خودتان کنید. خودتان را به خاطر این که دست و پا چلفتی بودید و نتوانستید یک کار درست و حسابی انجام دهید، سرزنش کنید. اشکال این شیوه این است که اگر هیچ کاری نکنید، همیشه در این وضعیت خواهید ماند.

همیشه افسوس خواهید خورد و همیشه خودتان را سرزنش خواهید کرد. برای این که این حس را نداشته باشید، باید «اقدام به عمل» کنید. یعنی چه؟ یعنی این که اگر به اندازه کافی افسوس خورده‌اید! حالا وقت آن رسیده که برنامه‌ای برای زندگی‌تان ترتیب دهید که حداقل همین لحظات هم به افسوس تبدیل نشوند. مثلاً به جای این که به این فکر کنید که چرا پول ندارید، روی این موضوع تمرکز کنید که «چگونه» می‌توانید از این پس پول به دست بیاورید و برنامه‌ای عملی و کاربردی برای این کار بنویسید.

احساسات منفی

دوری از حس بد با اقدام عملی

دنبال مقصر برای اشتباه‌هایتان بگردید. به خانواده‌تان فکر کنید، اگر خانواده‌ آرام و کمتر متشکلی در حال خنده و خوشی بوده‌ایم، اما شما احساس تنهایی می‌کنید. این تفکر شما را از مسئولیت‌پذیری دور می‌کند. به جای سرزنش دیگران، بر روی تغییرات کوچک اما مستمر در زندگی خود تمرکز کنید.

ترس از شکست و شفاف‌سازی معیارها

اکثر مواقع ترسی که درون‌مان نفوذ کرده را تکریم می‌کنیم. به این معنی که هیچ‌وقت اجازه نمی‌دهیم که با آن ترس روبرو شویم. اگر با ترسی که داریم روبرو شویم، متوجه می‌شویم که ترسش از مواجهه و انجام آن عمل بیشتر بوده است. اگر قدرت ریسک‌پذیری را در خود پرورش دهیم و به صورت عاقلانه با ترس‌های خود روبرو شویم از شکست نمی‌هراسیم. چون برای رسیدن به موفقیت از راه‌های میان‌بر زیادی استفاده می‌کنیم.

اگر برای رسیدن به یک هدف با شکست و بن‌بستی روبرو شویم، خود را نمی‌بازیم و بار دیگر از راهی دیگر به آن هدف نزدیک می‌شویم. افرادی را به خاطر بیاورید که سال‌هاست پشت کنکور هستند و درس می‌خوانند تا به هدف دلخواه خود برسند. اگر یک سال در کنکور شکست خوردند عزم‌شان را جزم می‌کنند تا باز هم تلاش کنند. اکثر ناکامی‌ها و فرسودگی‌های ما از این جهت است که از شکست خوردن و بازنده شدن واهمه داریم. وقتی با آن مواجه می‌شویم تمام درهای دیگر را هم بسته می‌بینیم و برای رسیدن به پیشرفتی دیگر مسیر دیگری را انتخاب نمی‌کنیم.

احساسات منفی

شفاف‌سازی معیارهای خوشبختی

یک روزی هم برویم با خودمان خلوت کنیم و از خودمان بپرسیم که واقعا تعریف ما از خوشبختی چیست؟ چه ملاک‌هایی از خوشبختی را امروز در زندگی خود به دست آورده‌ایم؟ به چه کسی بدبخت می‌گوییم؟ جنبه‌های مثبت و منفی زندگی ما چیست؟ ملاک خوشبختی را ثروت و مدرک دانشگاهی می‌دانیم یا حس ارزشمندی؟ چقدر برای خوشبختی خود تلاش کرده‌ایم؟ این یک واقعیت طبیعی‌ است که غم و شادی در کنار هم باشند.

جدول مقایسه باورهای سازنده و ویرانگر

سوالات متداول