دلایل افزایش طلاق عاطفی در ایران؛ ریشه‌های پنهان سردی خانواده‌ها

دلایل افزایش طلاق عاطفی موضوعی است که کارشناسان امور خانواده مدتی است از آن سخن می‌گویند. معضلی که شاید بتوان به آن “کم‌رنگ شدن احساسات” و یا “طلاق عاطفی” نام داد. بیشتر این کارشناسان معتقدند که باید با وساطت مشاوره زوج‌های جوانی دچار بحران عاطفی را بار دیگر به زندگی برگرداند، اما آیا این راهکار به‌جایی است و یا مشکلات عاطفی امروز خانواده‌ها ریشه‌های عمیق اجتماعی و فرهنگی دارند؟

دکتر مصطفی اقلیما، رئیس انجمن علمی مددکاری ایران معتقد است “بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی در جامعه ما به اشتباه مسائلی روانی شناخته شده‌اند. برای حل این مسائل بیش از هرچیز نیاز به علت‌یابی‌های اجتماعی داریم و اگر نتوانیم این‌کار را بکنیم خانواده با بحران‌های شدیدتری روبرو خواهد گردید.” در ادامه به بررسی دقیق‌تر این دلایل و راهکارهای پیشگیری می‌پردازیم.

نگاه اشتباه به ریشه‌های مشکلات خانوادگی

دکتر اقلیما در ابتدا گفت: در کشور ما بسیاری از مسائل را به فضای روانی و رفتاری افراد ارتباط می‌دهند. درحالی‌که باید ریشه بسیاری از مسائل موجود در جامعه را نه در روان، بلکه در شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه جست. این مددکار اجتماعی با اشاره به اینکه نباید راه‌حل را به بیراهه برد در ادامه اظهار کرد: گفته می‌شود تعداد زوج‌های جوانی که رابطه آن‌ها پس از گذشتن مدت زمانی از ازدواج به سردی می‌رود، رو به افزایش دارد.

تعداد زیادی از خانواده‌ها فرزندانشان را که درگیر چنین مشکلاتی هستند به نزد مشاوران و روان‌شناسان می‌فرستند و یا با پادرمیانی تلاش می‌کنند تا زوجین را مجددا به سمت یک زندگی با علاقه و احساس مثبت بکشانند. اما این دست از اقدامات در این موارد اشتباه است. چرا که ما در سردشدن زوجین نسبت به یکدیگر پس از ازدواج با مسائل فرهنگی و اجتماعی روبرو هستیم و باید به آن‌ها بپردازیم.

تأثیر ازدواج‌های سلیقه‌ای و اجباری بر روابط

دکتر اقلیما با تاکید بر اینکه درصد زیادی از ازدواج‌ها در ایران، ازدواج‌هایی برپایه اجبار هستند توضیح داد: بنابر آمار، ۷۰ الی ۸۰ درصد از ازدواج‌ها در جامعه ما، ازدواج‌هایی بر پایه اجبار است. این اجبار البته به این معنا نیست که کسانی دختر یا پسری را به ازدواج مجبور کرده باشند، بلکه این اجبار ناشی از مشکلات اجتماعی است؛ تعداد زیادی از دختران جامعه، ناخواسته، برای رهایی از شرایط بد خانوادگی تن به ازدواج می‌دهند.

تعداد زیادی از زوج‌ها به دلیل پول‌دار بودن طرف مقابل ازدواج می‌کنند. بخشی از مردها به دلیل استخدام تن به ازدواج می‌دهند و تعداد زیادی از زنان و مردان به دلیل شرایط خانوادگی‌شان. این نوع ازدواج‌ها که بر پایه معیارهای مادی یا فشارهای اجتماعی شکل می‌گیرند، پتانسیل بالایی برای ایجاد فاصله عاطفی دارند.

چرا طلاق عاطفی رو به افزایش است؟

وی همچنین با اشاره به طلاق عاطفی خانواده‌های ایرانی گفت: متاسفانه به همین دلایل است که می‌گویند در ۸۰ درصد از خانواده‌ها طلاق عاطفی وجود دارد. هنگامی که افراد در ازدواج به دنبال چیزهای دیگری جز داشتن یک شریک و همزبان و کسی که آن‌ها را درک کنند بگردند، ازدواج‌ها دچار آسیب خواهند شد. باید اذعان کرد که تعداد زیادی از مردان ایرانی “همسر” و داشتن “رابطه عاطفی” را دو وجه متفاوت از زندگی می‌دانند.

آن‌ها ممکن است گمان کنند که نیاز به یک همسر دارند تا در اجتماع بگویند که متاهل هستند و یا کسی باشد که نقش مادر فرزندشان را ایفا کند، اما به آن فرد که همسر نامیده می‌شود، نگاهی به عنوان یک شریک، همدم و یار نداشته باشند. به همین دلیل است که خیانت در جامعه رو به افزایش گذاشته است.

نقش متخصصان اجتماعی در حل بحران‌ها

اقلیما از جای خالی متخصصان اجتماعی در حل مسائلی از این دست سخن گفته و تصریح کرد: در مواقعی که زوجین به مشکلاتی از این دست برمی‌خورند، چه اطرافیان و چه خود آن‌ها تلاش می‌کنند که آن‌ها از طریق مشاوره‌ها و روان‌شناسی‌ها به زندگی برگردانند. این یک اشتباه است، چرا که بخش زیادی از مشاوران و روان‌شناسان ما دیدگاه عمیقی به مسائل ندارند. افرادی که در زندگی به مشکلاتی اینچنینی برمی‌خورند باید پیش از هرچیز به سراغ افراد بروند که متخصص در مسائل اجتماعی‌اند.

اما متاسفانه چنین افرادی در جامعه برای این مشکلات در نظر گرفته نشده‌اند. رئیس انجمن علمی مددکاری ایران در انتها اظهار کرد: سخت بودن طلاق در جامعه ما، یکی از دلایل دیگری است که سبب شده تا افراد اگر پس از ازدواج احساس نارضایتی داشتند، نتوانند از یکدیگر جدا شوند و به همین روند کج‌دار مریز ادامه دهند. که در نهایت ما شاهد انواع مشکلات خانوادگی و از جمله طلاق عاطفی و خیانت خواهیم بود.

سوالات متداول