مشاهده : 90تاریخRSSاشتراک:

هر آنچه که از بیستون نمی دانستید

هر آنچه که از بیستون نمی دانستید
دانستنی های جالب از بیستون داریوش شاه گوید: تو که از این پس، این نبشته را که من نوشتم یا این پیکرها را ببینی، مبادا که آنها را تباه سازی؛ تا هنگامی که توانا هستی آنها را نگاه دار.” ( کتیبه بیستون )بیستون، مجموعه‌ای است تاریخی در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری شرق کرمانشاه.این مجموعه و […]

دانستنی های جالب از بیستون

داریوش شاه گوید: تو که از این پس، این نبشته را که من نوشتم یا این پیکرها را ببینی، مبادا
که آنها را تباه سازی؛ تا هنگامی که توانا هستی آنها را نگاه دار.” ( کتیبه بیستون )بیستون، مجموعه‌ای
است تاریخی
در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری شرق کرمانشاه.
این مجموعه و منظر طبیعی آن (کوه و دشت) در سال ۲۰۰۶ میلادی توسط سازمان یونسکو در فهرست میراث فرهنگی
جهان ثبت شد(dot) کهن‌ترین آثار موجود در این محوطه، متعلق به دوران پارینه سنگی میانی و جدیدترین آنها مربوط
به دوران صفویه است اما شهرتش را بیش از همه مدیون کتیبه و نقش برجسته داریوش اول هخامنشی (۵۲۱-۴۸۶
پیش از میلاد) است که در ارتفاع حدود ۸۰ متری از پای کوه، بر دل صخره نقر شده.داستان کتیبه داریوش
– معروف به کتیبه بیستون – چنین است که وقتی کمبوجیه، فرزند و جانشین کورش، برای فتح مصر به آن
سرزمین لشکر کشید، یکی از مُغان به نام گئومات(Gaumata) علم طغیان برافراشت و خود را “بردیا” برادر کمبوجیه معرفی کرد.
این در حالی بود که کمبوجیه پیش از رفتن به مصر، برادر خود را از ترس آن که مبادا در
غیابش مدعی تاج و تخت شود، کشته بود.

هر آنچه که از بیستون نمی دانستید

بردیای دروغین با بخشودن مالیات سه ساله ایالات، موفق شد که تقریبا همگی را به اطاعت وادارد و چالش بزرگی
را برای کمبوجیه و دودمان هخامنشی رقم زند.
کمبوجیه به سرعت راه ایران را در پیش گرفت تا تاج و تخت خویش را بازستاند اما در میانه راه
به طرز مشکوکی درگذشت(dot) چنین می‌نمود که مانع دیگری پیش پای گئومات باقی نیست اما هفت نفر از نجبای هخامنشی
به رهبری داریوش بر ضد او قیام کردند و سرنگونش ساختند.
بدین ترتیب، داریوش که متعلق به شاخه دیگری از دودمان هخامنشی بود به تخت نشست و پادشاهی از خانواده کورش
به خانواده او منتقل شد(dot) داریوش دستور داد که داستان این پیروزی بزرگ را که به منزله نجات یافتن سلسله
هخامنشی از سقوط حتمی بود، بر دیواره کوه بیستون نقر کنند.
در آن زمان، کوه بیستون نه فقط از اهمیت مذهبی برخوردار بود بلکه از آن مهم‌تر، بر کناره شاهراه مرکز
و غرب ایران به بین‌النهرین قرار گرفته و در معرض دید مسافران و کاروانیان بود(dot) بررسی‌های باستان شناسان و پژوهش‌های
تاریخی نشان می‌دهد که کتیبه بیستون در یک مرحله ایجاد نشده است.
در مرحله نخست، نقش داریوش در حالی که هشت همدست گئومات دست بسته در مقابلش صف کشیده بودند و خودِ
گئومات زیر پایش لگدکوب می‌شد، همراه با کتیبه‌ای به خط میخی و زبان عیلامی بر دل صخره نقر شد.
در این قسمت، نقش فروهر بر فراز پیکره داریوش و اسیران دیده می‌شود و یک کماندار و یک نیزه دار
نیز پشت سر داریوش ایستاده‌اند(dot) بعدها که داریوش شورش سکاها را فرونشاند، نقش “سکایی تیزخود” به انتهای صف اسیران افزوده
شد و پس از آن نوشته‌های دیگری به خط میخی و به دو زبان بابِلی و پارسی باستان در کنار
نقوش قدیمی قرار گرفت(dot) مهم‌ترین گفته‌های داریوش در کتیبه بیستون چنین است: معرفی داریوش و گستره شاهنشاهی او؛ داستان شورش
گئومات و فرونشاندن آن؛ داستان سرکوب شورش‌های گوناگون در سرزمین‌های عیلام، بابِل، ماد، پارت، پارس، ارمنستان و مرو؛ تأکید بر
راست بودن مفاد سنگ نبشته بیستون؛ مبرّا دانستن داریوش از پلیدی و دروغگویی و تبهکاری؛ درخواست از آیندگان برای نگاهداری
کتیبه؛ دعا برای حافظان آن و نفرین بر آسیب زنندگان(dot) در دوره‌های بعد که ‌زبان‌ها و خطوط باستانی به دست
فراموشی سپرده شد، کتیبه بیستون نیز ناخوانا شد؛ نه تنها کسی نمی‌توانست متن آن را بخواند، بلکه اصلا معلوم نبود
که از آنِ چه کسی و مربوط به چه دوره‌ای است.
در همین زمان بود که کتیبه داریوش و سایر حجاری‌های موجود در کوه بیستون که از دوران اشکانی و ساسانی
بر جای مانده بودند، به فرهاد و عشق آتشین او به شیرین سریانی نسبت داده شدند و طنین بلندی در
نظم و نثر پارسی یافتند: بیستون را عشق کند و شهرتش فرهاد برد! نخستین کسی که موفق به خواندن کتیبه
بیستون شد، هِنری رالینسون انگلیسی(Rawlinson) بود.
او که در دهه ۱۸۳۰ میلادی و اوایل دهه ۱۸۴۰ به عنوان افسر ارتش هندِ انگلستان، مأمور خدمت در غرب
ایران بود، موفق به رمزگشایی از خطوط کتیبه شد و نخستین ترجمه آن را به دست داد.
رالینسون بعدها در اواخر دهه ۱۸۵۰ برای مدت کوتاهی، به سمت وزیرمختار انگلستان در ایران منصوب شد(dot) پس از رالینسون،
افراد دیگری راه او را پی گرفتند و ترجمه‌های کامل‌تر و دقیق‌تری از کتیبه بیستون را بدست دادند؛ با این
حال، بخش‌هایی از این کتیبه باستانی به علت فرسایش در برابر باد و باران از میان رفته و ناخواناست؛ و
نیز بدین خاطر که در دوره‌ای از بی‌خبری ایرانیان، نقوش و خطوط آن به عنوان نشانه تیراندازی مورد استفاده قرار
می‌گرفت(dot) امروزه، مانند زمان داریوش، جاده مرکز و غرب ایران به بین‌النهرین (عراق) همچنان از کنار کوه بیستون می‌گذرد.
معمولا مسافرانی که از کیلومترها آن‌سوتر مجذوب بلندی و سترگی کوه بیستون و مسحور زیبایی دشت پیرامون آن شده‌اند، چاره‌ای
جز این نمی‌یابند که لختی پای کوه توقف کنند و به دیدار کتیبه داریوش بشتابند؛ کتیبه‌ای که بزرگ‌ترین سنگ نبشته
تاریخی ایران و در عین حال، نخستین سند رسمی به زبان پارسی باستان است(dot) و این همان خواست داریوش و
میل او به جاودانگی است: “داریوش شاه گوید: اگر این نبشته یا این پیکرها را ببینی و تباهشان نسازی و
تا هنگامی که ترا توانایی است نگاهشان داری، اهورا مزدا ترا دوست باد و دودمان بسیار و زندگیت دراز باد
و آنچه کنی آن را به تو اهورامزدا خوب کناد.” در گزارش مصور این صفحه آقای علی همدانی، پژوهشگر تاریخ
به معرفی مجموعه تاریخی بیستون می‌پردازد.
همچنین در آلبوم عکس جداگانه‌ای، می‌توانید توضیحات دقیق‌تری درباره مهم‌ترین آثار موجود در بیستون را بخوانید.

پی‌نوشت
۱- این روایت از وقایع مربوط به مرگ کمبوجیه و انتقال قدرت به داریوش، مبتنی بر گفته‌های داریوش در
کتیبه بیستون است که با روایت مورخان یونانی، کمابیش، همخوانی دارد.
برخی پژوهشگران معاصر، روایت‌های دیگری را به دست داده‌اند که ماجرا را به مراتب پیچیده‌تر می‌سازد و روایت داریوش را
به چالش می‌کشد.

 سراب بیستون

سراب بیستون، چشمه‌ای است که از دل زمین می‌جوشد و آب آن در برکه‌ای نه چندان بزرگ جمع می‌شود.
وجود این سراب یکی از دلایل اصلی استقرارهای انسانی از دوره پارینه سنگی تا عصر حاضر در این نقطه بوده
است.
در دوران تاریخی نیز به عنوان محل اتراق مسافران و کاروانیان در مسیر مرکز و غرب ایران به بین‌النهرین مورد
استفاده قرار می‌گرفته است.
بیش‌تر آثار تاریخی بیستون پیرامون این سراب قرار دارند.غارهای بیستون در دامنه کوه بیستون چند غار به نام‌های مرتاریک، مر
دو در، مرخِر و شکارچیان وجود دارد که همگی مربوط به دوره پارینه سنگی میانی هستند و موادی چون استخوان‌های
انسانی و جانوری و ابزارها و تراشنده‌های سنگی و استخوانی در آن‌ها کشف شده است.
برای نمونه، در غار شکارچیان (عکس مقابل) استخوان حیواناتی مانند گوزن، غزال، گاو وحشی و گراز به دست آمده است.
گمان می‌رود که شکارچیان از این غار به عنوان پناهگاه موقت استفاده می‌کرده‌اند و پس از قصابی شکارها، آن‌ها را
به اقامتگاه اصلی می‌برده‌اند.
غار شکارچیان تا دوران تاریخی مورد استفاده بوده و سفال‌هایی از دوره آشوری و هخامنشی در آن کشف شده است.

کتیبه بیستون

کتیبه و نقش برجسته بیستون، معروف‌ترین اثر تاریخی بیستون و از نخستین اسناد مکتوب تاریخ ایران است.
این کتیبه به سه زبان عیلامی، بابلی و پارسی باستان و به خط میخی نوشته شده است و پیروزی داریوش
اول هخامنشی بر شورشیان را شرح داده و به تصویر می‌کشد.
اینان، پس از مرگ کمبوجیه، با رهبری فردی به نام گئومات مغ (بردیای دروغین) دست به شورش زدند اما داریوش
موفق شد که همگی‌شان را شکست دهد و مجازات کند.

گوردخمه برناج

این گوردخمه کوچک که از دوره مادها تا دوره ساسانی تاریخ گذاری شده است، با فاصله زیادی در سمت راست
کتیبه داریوش اول و در ارتفاعی پایین‌تر از آن قرار دارد.

مجسمه هرکول

مجسمه هرکول در پایین کوه بیستون و در سمت راست کتیبه داریوش قرار دارد.
این مجسمه که هرکولس، خدای جنگ یونانیان را نشان می‌دهد، در سال ۱۵۳ پیش از میلاد و در دوران موسوم
به یونانی مآبی که خدایان یونانی در ایران پرستش می‌شدند، ساخته شده است.
این مجسمه در سال ۱۳۳۷ خورشیدی و هنگام ساخت جاده همدان به کرمانشاه کشف شد.

نقش بلاش
در دامنه کوه بیستون، یک تخته سنگ چهارضلعی به بلندای ۲،۵ متر وجود دارد که در سه طرف
آن نقش سه مرد دیده می‌شود.
نقش اصلی مربوط به بلاش اشکانی است که به علت مخدوش شدن نوشته‌ها مشخص نشده کدامین بلاش است.
دو نقش دیگر نیز از آنِ مردانی ناشناس است که گویی به سمت بلاش حرکت می‌کنند.
گمان می‌رود نقش بلاش، صحنه نیایش مذهبی را به تصویر کشیده است(dot) نقش برجسته بهرام دوم و گودرز دوم
و کتیبه شیخ‌علی‌خان
در دامنه کوه بیستون و در پایین کتیبه داریوش، نقش برجسته‌ای از بهرام دوم و گودرز دوم
اشکانی وجود دارد که به علت قرار گرفتن کتیبه‌ای از دوره صفویه در میانه آن به شدت مخدوش شده است.
این کتیبه متعلق به شیخ‌علی‌خان زنگنه، حاکم کرمانشاه در دوره صفویه است که وقف املاکی برای کاروانسرای بیستون را شرح
می‌دهد.

پل خسرو
این پل با حدود ۱۵۰ متر طول و ۷ متر عرض در جنوب غربی شهر بیستون و روی
رودخانه گاماسیاب قرار دارد.
نام و سبک معماری آن نشان می‌دهد که در اواخر دوره ساسانی و احتمالا در دوره خسرو دوم، پرویز ساخته
شده است.

فرهاد تراش
فرهاد تراش که نام خود را از فرهاد کوهکن و عاشق دلباخته شیرین سریانی گرفته، دیواره بزرگی
به طول ۲۰۰ و بلندای ۳۶ متر است که در دامنه کوه بیستون و در غرب کتیبه داریوش تراشیده شده
است.
اگرچه عده‌ای بر این باورند که این دیواره متعلق به دوران هخامنشی است اما نظریات جدید حاکی از آن است
که احتمالا در دوره خسروپرویز ساسانی برای ایجاد کتیبه‌یا نقش برجسته آماده شده اما با سقوط و مرگ خسرو ناتمام
مانده است(dot) کاخ ناتمام ساسانی و کاروانسرای ایلخانی این کاخ، پایین کوه بیستون و مقابل فرهاد تراش جای دارد.
سبک معماری و شواهد پیرامونی آن نشان می‌دهد که از آثار اواخر دوره ساسانی است که به علل نامعلوم، نیمه
کاره رها شده است.
روی بقایای این کاخ در دوره ایلخانان مغول، کاروانسرایی ساخته شده که بقایایایش همچنان باقی است.

پل بیستون
پل بیستون با ۱۴۴ متر طول و ۷،۶ متر عرض روی رودخانه دینور آب و بر سر راه
قدیم کرمانشاه به صحنه ساخته شده است.
پایه‌های آن در دوره ساسانی گذارده شده و در دوره‌های بعد از جمله دوران ایلخانان و صفویه مورد مرمت قرار
گرفته است.

کاروانسرای بیستون
این کاروانسرا از آثار دوره صفوی است و ساختمان آن در دوره شاه سلیمان و به همت شیخ‌علی‌خان
زنگنه به پایان رسیده است.
این بنا در دهه‌های اخیر به عنوان پاسگاه و زندان مورد استفاده بود اما به منظور ثبت جهانی آثار تاریخی
بیستون، تخلیه و مرمت شد.

ایران ویج

مطالب مرتبط:

نو عروس

علائم هشدار دهنده در مورد خال ها را بشناسید + تصاویرعلائم هشدار دهنده در مورد خال ها را بشناسید + تصاویر
انواع ماسک های ماستی برای پوست های مختلفانواع ماسک های ماستی برای پوست های مختلف
رنگ خون عادت ماهیانه شما این نشانه ها درباره سلامتی تان را آشکار می کندرنگ خون عادت ماهیانه شما این نشانه ها درباره سلامتی تان را آشکار می کند
واژن بانوان در طول عمر خود چه تغییراتی می کند؟واژن بانوان در طول عمر خود چه تغییراتی می کند؟
تغییر دکوراسیون خانه با کمک این ایده ها +تصاویرتغییر دکوراسیون خانه با کمک این ایده ها +تصاویر
طراحی داخلی پنت هاوس دیدنی جاستین تیمبرلیک و همسرش!طراحی داخلی پنت هاوس دیدنی جاستین تیمبرلیک و همسرش!
بادمجان و پوست آن چه ویتامین های پنهانی در خود دارند؟بادمجان و پوست آن چه ویتامین های پنهانی در خود دارند؟
قهوه سبز (قهوه خام)چه تاثیراتی در عفونت زدایی بدن دارد؟قهوه سبز (قهوه خام)چه تاثیراتی در عفونت زدایی بدن دارد؟
تزیین توت فرنگی به شکل گل های مختلف+تصاویرتزیین توت فرنگی به شکل گل های مختلف+تصاویر
تزیین سالاد با انواع ایده های شیک +تصاویرتزیین سالاد با انواع ایده های شیک +تصاویر
پای اسکرامبلی توت فرنگی و ریواس عصرانه ای ساده و خوشمزهپای اسکرامبلی توت فرنگی و ریواس عصرانه ای ساده و خوشمزه
طرز تهیه دونات نارگیلی بدون تخم مرغ و لبنیاتطرز تهیه دونات نارگیلی بدون تخم مرغ و لبنیات
افزایش میل جنسی و افزایش اسپرم با تغذیه مناسبافزایش میل جنسی و افزایش اسپرم با تغذیه مناسب
قدرت باروری زنان با حمل اجسام سنگین به خطر میفتد؟قدرت باروری زنان با حمل اجسام سنگین به خطر میفتد؟
افزایش هوش کودک ۱ ساله با این روشهاافزایش هوش کودک ۱ ساله با این روشها
آهن برای کودکان وغذاهای حاوی آهنآهن برای کودکان وغذاهای حاوی آهن
زندگی مریم میرزاخانی؛ ستاره‌ ای که خاموش نخواهد شدزندگی مریم میرزاخانی؛ ستاره‌ ای که خاموش نخواهد شد
زندگی جالب داوطلبان ایرانی سفر بی‌بازگشت به مریخ | از پسر نماینده سابق مجلس تا دانشجوی معماری!زندگی جالب داوطلبان ایرانی سفر بی‌بازگشت به مریخ | از پسر نماینده سابق مجلس تا دانشجوی معماری!
۱۰ مورد از علائم کمبود ویتامین D۱۰ مورد از علائم کمبود ویتامین D
نوشابه‌های گازدار چه بلایی سرتان می آورند؟نوشابه‌های گازدار چه بلایی سرتان می آورند؟
مدل لباس زنان مشهور و شباهت عجیب به پوشاک همسر رئیس جمهور سابق! +عکسمدل لباس زنان مشهور و شباهت عجیب به پوشاک همسر رئیس جمهور سابق! +عکس
مدل های مانتو سفید و مشکی مدرن و زیبا + تصاویرمدل های مانتو سفید و مشکی مدرن و زیبا + تصاویر
عکس های رسمی از مراسم غسل تعمید فرزند سوم کیت میدلتونعکس های رسمی از مراسم غسل تعمید فرزند سوم کیت میدلتون
روش های مفید برای لاغرکردن باسن و ران ها بدون ورزش!روش های مفید برای لاغرکردن باسن و ران ها بدون ورزش!
زیباترین و جذاب ترین مکان های پاییزه چین +تصاویرزیباترین و جذاب ترین مکان های پاییزه چین +تصاویر
هتل بسیار بزرگ زیرزمین در چین+تصاویرهتل بسیار بزرگ زیرزمین در چین+تصاویر
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو راهاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
جدیدترین مدل های دکوراسیون برای خانه ، آشپزخانه ، پذیرایی ، اتاق خواب
تجربه ایی بی نظیر در سواحل مدیترانه ! یک تابستان فراموش نشدنی
چیدمان شیک و طراحی فوق العاده اتاق کودک + تصاویر
مجلل ترین و باشکوه ترین عروسی های ایرانی !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
بیدل دهلوی | شعر زیبای ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
دامغان | جشنواره شیردوشان یا امامدر
کارو دردریان | شعر زیبای از بس کف دست بر جبین کوبیدم
گیلان | مراسم عروس فوشای چگونه برگزار می شود؟
مهدی اخوان ثالث | شعر زیبای منزلی در دوردست
مصر | فانوس رمضان سنت فاطمیان در این دیار
روز جهانی علم در ۱۰ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز ملی کیفیت در ۱۸ آبان
ژاپن | جشن شکوفه های گیلاس در این کشور
روز جهانی ذات الریه در ۱۲ نوامبر
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
چیدمان میز ناهارخوری با اصول و قواعد پذیرایی شیک و مدرن ! + تصاویر
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
رایانمهرامیران پرواز
چهل نما