آشنایی با هنر رو دوزی و انواع آن

هنر رو دوزی , مواد اولیه مورد مصرف به چهار رشته تقسیم می شود که عبارتند از پارچه ، نخ ، سوزن و سایر مواد کمکی هر یک از رودوزیها بر روی پارچه خاصی انجام می شد .

هنر رو دوزی

هنر رو دوزی , رودوزیهای روی لباس هنر آراستن سطح روئین پارچه های ساده با بهره گیری از نخ های الوان با کمک
اسباب و وسایل مخصوص می باشد و دست اندرکاران آن به مدد بخیه های ظریفی که بر منسوجات ساده
می نشانند معمولا تلفیق زیبائی از صبر ، شکیبایی و هنر را به نمایش می گذارند.

مواد رودوزیهای ایرانی

مواد اولیه مورد مصرف به چهار رشته تقسیم می شود که عبارتند از پارچه ، نخ ، سوزن و سایر مواد کمکی هر یک از
رودوزیها بر روی پارچه خاصی انجام می شد . این پارچه ها که دوزندگان بر اثر تکرار و تجربه نوع آن را برای انواع
مختلف رودوزی مناسب تشخیص می دادند .

هنر رو دوزی

نخ

نخ های مصرفی سوزندوزان ایرانی شامل انواع زیر بوده است :

نخ های دمسه (DMC) که به صورت کلاف های کوچک در بازار در دسترس سوزندوزان قرار می گیرد . از یک رشته نخ
شش لا تشکیل شده اند و این نخ ها از لحاظ رنگ بسیار متنوع بوده و کار کردن با آنها بسیار ساده است .

نخ ملیله یکی از انواع نخ های فلزی نخ ( ملیله ) می باشد که نخی است طلائی و نقره ای و بدون مغزی که نحوه
تابیدن آن به صورت فنری بوده و کاملاً حالت ارتجاعی دارد از این نخ علاوه بر ملیله دوزی در زغره دوزی نیز
استفاده می نمایند نحوه تولید این نخ ها مثل نخ نقده بود و فقط تابیدن فنری آن است که این نخ
را از نقده متمایز می سازد .

الان نمونه هائی از شیشه الوان بصورت لوله ای صاف و کوچک تولید و بنام نخ ملیله در بازار عرضه می شود که این
نوع جنس کلاً با نوع ملیله اصلی و قدیمی تفاوت دارد .

نخ سرمه نمونه دیگری از نخ های فلزی ، سرمه است .

سرمه نخ طلائی یا نقره ای بی مغزی است که بدین صورت تابیده می شود :

۱- سرمه لوله ای ساده که به صورت لوله و خیلی فشرده بهم تابیده می شود .

۲-سرمه الماسی که تابیدن آن به شکل مربعی و مکعبی انجام می گیرد و تنها فرق آن با سرمه نوع
تابیدن آن می باشد .

۳-سرمه بلورسنت که بصورت لوله ای بسیار ظریف تابیده می شود که جنس فلزی این نوع سرمه نسبت
به دو نوع بالا کلفت تر و در نتیجه حالت ارتجاعی آن کمتر می باشد .

طرح رودوزی در دوره های مختلف سنتی ایران

بطور کلی طرح های رایج در بافت و دوخت به دو نوع کاملاً متفاوت که به سادگی از یکدیگر قابل تشخیص است
تقسیم می شود :

– طرح شکسته :به طرح هائی اطلاق می شود که از بهم پیوستن خطوط مستقیم و شکسته تشکیل شده و
اصطلاحاً طرح شکسته نامیده می شود .

– طرح های گردان : طرح هائی که از بهم پیوستن خطوط منحنی به وجود می آید .

– طرح های گروه اول از سه خط مستقیم به شرح ذیل تشکیل گردیده است :

الف ) خط افقی : شامل یک ردیف گره که پهلو به پهلوی هم بسته می شود .
ب ) خط عمودی : شامل یک ستون گره که بر روی یکدیگر بسته می شود .
ج ) خط اریب : که شامل یک ردیف گره که بطور مورب در کنار و بالای همدیگر بسته می شوند و تشکیل زاوایای
( ۴۵ درجه ) می دهند .هنر رو دوزی

هنر رو دوزی

انواع رودوزیهای سنتی ایران

رودوزیهای ایرانی به ۶ دسته تقسیم می شوند :

۱- سوزن دوزیها که در اثر پرکاری ، زمینه اصلی آن مشخص نبوده و دوختهای الوان موجب پیدایش زمینه
تازه ای پر از نقش و نگار گردیده است . مثل : نقش دوزی ، قلابدوزی

۲- سوزن دوزیهایی که قسمتی از زمینه را دوخت پر نموده زمینه به رنگ اصلی خود باقی می ماند .مثل :
قیطان دوزی و مضاعف دوزی

۳- سوزن دوزیهایی که به شکل خاص انجام می گیرد ، با جابجا کردن و بیرون آوردن تارو پودها صورت می گیرد .
مانند : سکمه دوزی اصفهان و شبکه دوزی

۴- رودوزیهایی که نخهای فلزی آذینگر زمینه پارچه می باشند و به پارچه جلوه دیگری می دهد . مانند :
گلابتون دوزی ، ده یک دوزی ، نقده دوزی ، سرمه دوزی،ملیله دوزی و گلاب دوزی .

۵-سوزن دوزیهای که سوزن و قلاب در نقش آفرینی روی زمینه نقشی ندارند بلکه با گذراندن نخ های للزی
مثل نقده ازمیان تار و پود و شکل دادن به وسیله دست اشکال مورد نظر پدیدار می گردد .

۶- گروهی از سوزن دوزیها که نخ و سوزن به تنهایی در نقش آفرینی و تزئین روی آن موثر نبوده
بلکه محتاج به مواد تزئین زای دیگری می باشد .هنر رو دوزی

ایران دزرت

نو عروس

هاست ایران

دکتر بتول طاهری

مبلمان اداری

چهل نما
رایانمهربهنودگشت