بیوگرافی مرتضی علی‌آبادی؛ از شمعدونی تا میمون مست
مرتضی علی‌آبادی بازیگر سینما و تلویزیون است. او نخستین تجربه بازیگری‌اش را به «شمعدونی» سروش صحت نسبت می‌دهد و بعدها در «لیسانسه‌ها» دوباره با همان کارگردان کار کرد. نامش در فهرست بازیگران «میمون مست» هم آمده است. در این بیوگرافی مرتضی علی‌آبادی، مسیر او را از کمدی‌های تلویزیونی تا حضور در سینما و نمایش خانگی مرور می‌کنیم.
مرتضی علی‌آبادی کیست و بازیگری را از کجا شروع کرد؟
علی‌آبادی در گفت‌وگو درباره کارهایش، «شمعدونی» را نقطه شروع معرفی کرده است. این مجموعه به کارگردانی سروش صحت در سال ۱۳۹۴ پخش شد. در آرشیو منظوم هم نام او در میان بازیگران «شمعدونی» ثبت شده است. اولین سریالی که یک بازیگر با آن دیده می‌شود همیشه مشهورترین کار او نیست، اما درباره علی‌آبادی، این تجربه به یک همکاری دوباره با همان کارگردان انجامید.
«شمعدونی» در فضای زندگی چند خانواده می‌گذرد. بخش زیادی از شوخی‌ها از حرف‌های روزمره و اختلاف‌های ساده‌ای ساخته می‌شود که کم‌کم بین شخصیت‌ها بزرگ می‌شوند. همین فضای گروهی برای درک شروع کار علی‌آبادی مهم است. او بعدها هم در کمدی‌های تلویزیونی دیگری جلوی دوربین رفت و خودش گفت به کار در مجموعه‌های طنز علاقه دارد.
همکاری دوباره با سروش صحت در لیسانسه‌ها
در مصاحبه‌ای که مهر در اسفند ۱۳۹۸ منتشر کرد، از «شمعدونی» و «لیسانسه‌ها» به‌عنوان دو همکاری او با سروش صحت یاد شد. علی‌آبادی پیش‌تر گفته بود آشنایی حاصل از کار اول باعث شد همکاری بعدی با هماهنگی بیشتری پیش برود. «لیسانسه‌ها» زندگی جوان‌هایی را دنبال می‌کند که هر کدام برای کار، زندگی و آینده خود برنامه‌ای دارند و مسیرشان مرتب با اتفاق‌های تازه تغییر می‌کند.
در آرشیو آثار علی‌آبادی، نام «فوق لیسانسه‌ها» هم جداگانه ثبت شده است. وقتی نام این دو مجموعه کنار هم می‌آید، بهتر است عنوان هر کدام را جدا بخوانیم. یکی «لیسانسه‌ها» و دیگری مجموعه‌ای با عنوان «فوق لیسانسه‌ها» است. برای خواننده‌ای که دنبال قسمت یا تیتراژ مشخصی می‌گردد، این تفاوت مهم است.
مرتضی علی‌آبادی در چه سریال‌هایی بازی کرده است؟
چرخ و فلک و هشت و نیم دقیقه
پس از «شمعدونی»، نام او در «چرخ و فلک» هم دیده می‌شود. آرشیو منظوم این مجموعه را از کارهای سال ۱۳۹۵ او ثبت کرده است. علی‌آبادی در مرور کارهای همان دوره به «هشت و نیم دقیقه» نیز اشاره کرد و گفت بازی‌اش در آن مجموعه به پایان رسیده بود. کنار هم آمدن این دو عنوان نشان می‌دهد سوابق او به همکاری با یک کارگردان یا به یک مجموعه کمدی محدود نمی‌شود.
در مرور مصاحبه‌های قدیمی، فرق میان کار قطعی و برنامه آینده مهم است. بازیگر ممکن است بگوید فیلم‌برداری سریالی تمام شده یا برای کار دیگری قرارداد بسته است. پایان فیلم‌برداری و امضای قرارداد دو خبر متفاوت‌اند. به همین دلیل در مرور کارنامه، مجموعه‌هایی که در فهرست بازیگران یا معرفی شبکه آمده‌اند، سرنخ دقیق‌تری برای پیدا کردن اثر هستند.
از یادها رفته؛ سریال تاریخی بهرام بهرامیان
آی‌فیلم نام مرتضی علی‌آبادی را در فهرست بازیگران «از یادها رفته» آورده است. این سریال به کارگردانی بهرام بهرامیان ساخته شد و قصه‌اش در فضای دهه ۱۳۲۰ می‌گذرد. در فهرست همان منبع نام‌هایی مثل میترا حجار، حسین یاری، سیما تیرانداز، بیتا فرهی و علیرام نورایی هم دیده می‌شود. «از یادها رفته» در میان آثار علی‌آبادی برای کسی جالب است که بیشتر او را از کمدی‌های معاصر می‌شناسد.
در یک سریال تاریخی، لباس، طراحی خانه‌ها، نوع رفت‌وآمد و شکل روابط میان شخصیت‌ها کمک می‌کند زمان داستان را بشناسیم. در کمدی‌های معاصر، موقعیت‌های آشنایی مثل کار پیدا کردن یا دعوای خانوادگی ممکن است خیلی زود بیننده را به قصه وصل کنند. حضور علی‌آبادی در این دو فضا بخشی از تفاوت مجموعه‌هایی است که در کارنامه‌اش پیدا می‌شود.
مرتضی علی‌آبادی در از یادها رفته چه نقشی داشت؟
در گفت‌وگویی که هم‌زمان با پخش «از یادها رفته» منتشر شد، علی‌آبادی شخصیتش را فریبرز معرفی کرد. او گفت فریبرز داماد شخصیتی است که حسین پاکدل بازی می‌کند و دیپلمات شدن فریبرز در ادامه داستان اهمیت پیدا می‌کند. پخش مجموعه در رمضان ۱۳۹۸ از شبکه یک بود. معرفی آی‌فیلم هم حضور علی‌آبادی در فهرست بازیگران را تأیید می‌کند. اگر چهره او در لباس و فضای قدیمی سریال برایتان آشناست، نام فریبرز سرنخ پیدا کردن نقش او در این مجموعه است.
«از یادها رفته» برای تماشاگرانی که علی‌آبادی را از کارهای سروش صحت به یاد دارند، به یک دوره دیگر از کارنامه‌اش مربوط می‌شود. «شمعدونی» با رفت‌وآمد و زندگی روزمره خانواده‌ها پیش می‌رود. در «از یادها رفته» جایگاه خانوادگی فریبرز و تغییر مسیر کاری او بخشی از داستان است. برای شناخت علی‌آبادی از روی نقش‌ها، می‌شود از همین دو مجموعه شروع کرد و دید بازیگر در دو قصه با دو زمان و لحن متفاوت چگونه در جمع شخصیت‌ها قرار می‌گیرد.
تعطیلات رویایی، هست و نیست و خانواده دکتر ماهان
در فهرست منظوم سه نام دیگر هم دیده می‌شود که گاهی در معرفی‌های کوتاه از قلم می‌افتند. «تعطیلات رویایی»، «هست و نیست» و «خانواده دکتر ماهان» از سریال‌های ثبت‌شده او هستند. این آثار را می‌توان در کنار «چرخ و فلک» و «فوق لیسانسه‌ها» در سابقه تلویزیونی او دنبال کرد. نام مجموعه‌ها در آرشیو ثبت شده است، اما از این فهرست به‌تنهایی نمی‌شود مدت حضور یا جزئیات شخصیت او را در هر اثر تعیین کرد.
کارنامه او در فاصله میان «شمعدونی» و «میمون مست» از راه خبرهای همان زمان هم قابل‌پیگیری است. در گزارش‌های مربوط به «از یادها رفته» از شخصیت مشخصی حرف زده و در مصاحبه «میانبر» بیشتر درباره کار با کارگردان‌ها و انتخاب فیلمنامه توضیح داده است. این دو نوع روایت به دو پرسش مختلف جواب می‌دهند. یکی می‌گوید بازیگر را در کدام نقش می‌بینیم و دیگری دلیل انتخاب یک پروژه را روشن می‌کند.
مرتضی علی‌آبادی پیش از بازیگری چه فعالیتی داشت؟
علی‌آبادی در گفت‌وگویی در سال ۱۳۹۵ درباره تجربه ورزشی خودش هم حرف زد. او گفت پیش‌تر فوتبال بازی کرده و در زمان آن مصاحبه مدیریت مجموعه ورزشی تنیس استقلال را بر عهده داشته است. این گفته مربوط به همان مقطع است. کنار آن، از همکاری با سروش صحت و فیلم‌برداری «هشت و نیم دقیقه» حرف زد. برای مرور زندگی کاری او، این مصاحبه تصویری از دوره‌ای می‌دهد که بازیگری و فعالیت ورزشی را هم‌زمان دنبال می‌کرد.
گفت‌وگوی مرتضی علی‌آبادی درباره میانبر و ۸۷ متر
علی‌آبادی در گفت‌وگوی اسفند ۱۳۹۸ با مهر گفت هم‌زمان در «میانبر» و «۸۷ متر» بازی می‌کند. او همکاری با کیانوش عیاری در «۸۷ متر» را تجربه خوبی برای بازیگری دانست. اشاره او به این اثر مربوط به زمان کار روی سریال است. برای همین، تاریخ مصاحبه را باید به عنوان زمان گزارش تولید بخوانیم و تاریخ پخش را جدا بررسی کنیم.
چرا بازی در میانبر را پذیرفت؟
علی‌آبادی گفت به بازی در سریال‌های طنز علاقه دارد و حضور یزدان فتوحی در مقام کارگردان یکی از دلایل پذیرفتن «میانبر» بود. این توضیح سرنخی از انتخاب‌هایش به دست می‌دهد. در مقطعی که چند پیشنهاد داشت، کیفیت متن و شناخت گروه سازنده برایش اهمیت داشت. او در همان گفت‌وگو به تفاوت فرصت‌ها برای بازیگران تازه‌کار و چهره‌های شناخته‌شده هم اشاره کرد و از سختی دیده شدن در نقش‌های کوتاه گفت.
اگر «شمعدونی»، «لیسانسه‌ها» و «میانبر» را کنار هم بگذاریم، علاقه‌ای که در مصاحبه از آن حرف می‌زند در فهرست آثارش هم دیده می‌شود. در کنار این مجموعه‌ها، همکاری با عیاری یا حضور در «از یادها رفته» دامنه دیگری از تجربه‌اش را نشان می‌دهد. برای شناخت یک بازیگر، نام مجموعه فقط بخشی از اطلاعات است. گفت‌وگوی او درباره دلیل قبول یک کار هم کمک می‌کند بفهمیم چه چیزی در آن پروژه برای خودش مهم بوده است.
فیلم‌های مرتضی علی‌آبادی در سینما
«ملی و راه‌های نرفته‌اش» به کارگردانی تهمینه میلانی در فهرست سینمایی ثبت‌شده علی‌آبادی قرار دارد. منظوم حضور او را در کنار بازیگرانی مانند ماهور الوند، میلاد کی‌مرام، السا فیروزآذر و جمشید هاشم‌پور ثبت کرده است. این فیلم برای خواننده‌ای که اسم علی‌آبادی را فقط در تیتراژ سریال‌ها دیده، نمونه‌ای از حضور او در سینماست.
علی‌آبادی در مرور تجربه‌های اولیه خود از «ماشین قشنگم» هم یاد کرده است. او در همان مصاحبه، این کار را در کنار «چرخ و فلک» و پس از اشاره به «شمعدونی» آورد. برای پیدا کردن فهرست آثار، تفکیک فیلم و سریال مفید است. «ملی و راه‌های نرفته‌اش» را باید در کارنامه سینمایی جست‌وجو کرد و عنوان‌هایی مانند «میانبر» را در کارنامه تلویزیونی او دید.
مرتضی علی‌آبادی در میمون مست چه نقشی دارد؟
نام مرتضی علی‌آبادی در معرفی بازیگران سریال میمون مست آمده است. ایمان یزدی کارگردان، روح‌الله حجازی تهیه‌کننده و پدرام افشار نویسنده مجموعه‌اند. معرفی‌های موجود حضور او را تأیید می‌کنند. برای نام شخصیت او هنوز اطلاعات قابل‌اتکایی پیدا نکردم.
در میان هم‌بازی‌های او در این مجموعه نام سیامک انصاری، هادی کاظمی و امیرحسین رستمی دیده می‌شود. غلامرضا نیکخواه، امید روحانی و عادل تبریزی هم در گروه بازیگران هستند. برای دنبال کردن آثار خود علی‌آبادی می‌توان از همکاری‌اش با سروش صحت شروع کرد و بعد به «میانبر» رسید. «میمون مست» هم نمونه تازه‌تری از حضورش در یک کمدی گروهی است.
کارنامه مرتضی علی‌آبادی در یک نگاه
| اثر | آنچه از همکاری او می‌دانیم |
|---|---|
| شمعدونی | شروع بازیگری به روایت خودش و نخستین همکاری با سروش صحت |
| لیسانسه‌ها | همکاری دوباره با سروش صحت |
| چرخ و فلک | از مجموعه‌های ثبت‌شده در کارنامه تلویزیونی |
| ملی و راه‌های نرفته‌اش | بازی در فیلمی به کارگردانی تهمینه میلانی |
| از یادها رفته | حضور در مجموعه بهرام بهرامیان با فضای تاریخی |
| میانبر و ۸۷ متر | دو همکاری که در گفت‌وگوی اسفند ۱۳۹۸ درباره‌شان توضیح داد |
| میمون مست | حضور در فهرست بازیگران مجموعه کمدی ایمان یزدی |
منابع خبرگزاری مهر، آی‌فیلم، منظوم، گزارش گفت‌وگوی سال ۱۳۹۵، گفت‌وگوی اردیبهشت ۱۳۹۸، پرشین وی، گزارش معرفی سریال میمون مست
منابع عکس‌ها آرشیو تصویری حرف تازه
