بازگشت امام خمینی به ایران ۱۳۵۷؛ روایتی از پیروزی انقلاب

بازگشت امام خمینی به ایران ۱۳۵۷ یکی از مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین وقایع تاریخ معاصر ایران است که در بهمن‌ماه سال ۱۳۵۷ رخ داد. این رویداد تاریخی، نقطه اوج یک مبارزه چهل‌ساله و دهه‌ها مقاومت مردم ایران در برابر استبداد داخلی و سلطه خارجی بود. ورود حضرت آیت‌الله خمینی به میهن اسلامی، نه تنها پایان‌بخش دوران تبعید ایشان بود، بلکه آغازگر پایان رژیم پهلوی و شکل‌گیری جمهوری اسلامی ایران گردید. این لحظه پرشور، با حضور میلیونی مردم در خیابان‌ها و حمایت گسترده نیروهای مسلح، مسیر تاریخ را به کلی تغییر داد و امید را به قلب‌های خسته مردم تزریق کرد.

در روزهای منتهی به این بازگشت، فضای کشور تحت تأثیر تظاهرات عظیم و بی‌سابقه مردمی قرار داشت. شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر شاه، تلاش می‌کرد با بستن فرودگاه‌ها مانع ورود امام شود، اما اراده مردم و انسجام نیروهای انقلابی، هر مانعی را از پیش رو برداشت. روز ۱۲ بهمن، روزی است که تاریخ ایران با جوهر طلا ثبت شده است؛ روزی که مرزهای جغرافیایی و سیاسی در برابر اراده ملی مردم محو شد. این بازگشت، تنها یک سفر فیزیکی نبود، بلکه نمادی از پیروزی حق بر باطل و تحقق وعده‌های دینی و ملی بود که سال‌ها در ذهن و قلب ایرانیان زنده مانده بود.

شرایط و چالش‌های پیش از بازگشت

پس از خروج شاه از ایران در ۲۶ دی‌ماه ۱۳۵۷، کشور در آستانه یک تغییر بنیادین قرار داشت. شاپور بختیار به عنوان نخست‌وزیر باقی‌مانده، سعی داشت با تشکیل دولت موقت، کنترل اوضاع را در دست بگیرد. اما شرط اصلی امام خمینی برای بازگشت به ایران، خروج کامل شاه از کشور و عدم تشکیل دولت‌های صوری بود. بختیار با بستن فرودگاه‌ها در روز مقرر (پنجشنبه ۵ بهمن)، سعی کرد مانع پرواز هواپیمای حامل امام شود. این اقدام، خشم مردم را برانگیخت و منجر به تظاهرات گسترده و تحصن‌های سراسری شد. مردم با شعارهای «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» خیابان‌ها را پر کردند و فشار بر دولت بختیار را به شدت افزایش دادند. در نهایت، ناچار به بازگشایی فرودگاه‌ها شدند.

لحظات طلایی ورود به میهن

روز ۱۲ بهمن ۱۳۵۷، هواپیمای افرانس در ساعت ۹ صبح در فرودگاه مهرآباد فرود آمد. حضرت امام با وقاری شگفت‌انگیز و قلبی آرام، پا به خاک ایران گذاشتند. استقبال از ایشان بی‌سابقه بود. صدها هزار نفر، و طبق برخی برآوردها تا چندین میلیون نفر، در طول مسیر ۳۳ کیلومتری فرودگاه تا بهشت زهرا (س) حضور داشتند. این جمعیت عظیم، با اشک شوق و فریاد تکبیر، از رهبر خود استقبال کردند. خبرنگاران و عکاسان خارجی و داخلی، این صحنه‌های ماندگار را ثبت کردند. امام پس از ورود، مستقیماً به بهشت زهرا رفتند و در آنجا سخنرانی تاریخی خود را ایراد کردند.

پیامدهای بازگشت و پیروزی انقلاب

سخنرانی امام در بهشت زهرا، نقطه عطفی دیگر بود. ایشان در این سخنرانی، دولت بختیار را غیرقانونی اعلام کردند و فرمودند که از این پس، مردم باید دولت خود را تعیین کنند. این اعلام، عملاً پایان کار رژیم پهلوی بود. در روزهای بعد، ارتش شاهنشاهی بی‌طرفی خود را اعلام کرد و نیروهای مسلح به صف انقلابیون پیوستند. ده روز پس از بازگشت امام، در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، انقلاب اسلامی به پیروزی کامل رسید و رژیم ۲۵۰۰ ساله پادشاهی منقرض شد. این بازگشت، نه تنها تغییر سیاسی، بلکه تحولی فرهنگی و اجتماعی عظیم در جامعه ایران ایجاد کرد.

سوالات متداول