۱۰ توصیه مهم هلال‌احمر برای پیشگیری از آنفلوانزا و سرماخوردگی؛ والدین حتماً بخوانند!
پیشگیری از آنفولانزا و سرماخوردگی در فصل سرما، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که فرزند مدرسه‌ای دارند، اهمیت زیادی دارد. با سردتر شدن هوا و حضور طولانی‌تر افراد در محیط‌های بسته، احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی بیشتر می‌شود. شستن دست‌ها، تهویه کلاس و خانه، واکسیناسیون و ماندن در منزل هنگام بیماری از مهم‌ترین کارهایی هستند که می‌توانند خطر ابتلا را کاهش دهند.
به گزارش پرشین‌وی، جمعیت هلال‌احمر در یک اطلاعیه آموزشی بر رعایت بهداشت فردی و آموزش راه‌های پیشگیری از بیماری‌های واگیردار به کودکان و نوجوانان تأکید کرده است. این توصیه‌ها با راهنمای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) و سازمان جهانی بهداشت نیز همخوانی دارند.
پیشگیری از آنفولانزا و سرماخوردگی با ۱۰ راه ساده
برای کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های ویروسی لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید. رعایت مداوم چند عادت ساده در خانه، مدرسه و محیط کار می‌تواند احتمال انتقال بیماری را کمتر کند.
۱. دست‌ها را مرتب و درست بشویید
شستن دست‌ها با آب و صابون یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از انتقال میکروب‌هاست. بهتر است دست‌ها را دست‌کم ۲۰ ثانیه بشویید؛ به‌خصوص پس از بازگشت از مدرسه، استفاده از سرویس بهداشتی، سرفه و عطسه و پیش از غذا خوردن.
به کودکان آموزش دهید که کف دست، پشت دست، بین انگشتان و اطراف ناخن‌ها را نیز بشویند. اگر آب و صابون در دسترس نیست، می‌توان از محلول ضدعفونی‌کننده مناسب استفاده کرد.
۲. هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی را بگیرید
هنگام سرفه یا عطسه باید دهان و بینی با دستمال کاغذی پوشانده شود. پس از استفاده، دستمال را داخل سطل زباله بیندازید و دست‌ها را بشویید.
اگر دستمال همراه ندارید، داخل آرنج خود عطسه یا سرفه کنید. این کار بهتر از پوشاندن دهان با کف دست است؛ زیرا احتمال انتقال آلودگی به دستگیره‌ها، میز و وسایل مشترک را کاهش می‌دهد.
۳. کودک بیمار را به مدرسه نفرستید
اگر کودک تب دارد یا به دلیل سرفه، بدن‌درد و ضعف نمی‌تواند فعالیت‌های معمول خود را انجام دهد، بهتر است در خانه بماند.
حضور کودک بیمار در کلاس می‌تواند احتمال انتقال عفونت به همکلاسی‌ها و معلمان را افزایش دهد. استراحت در منزل علاوه بر کمک به بهبود کودک، از سلامت دیگران نیز محافظت می‌کند.
برای شناخت بهتر نشانه‌های این بیماری، مطالعه مطلب آنفولانزا در کودکان و راه‌های پیشگیری و درمان می‌تواند مفید باشد.
۴. هوای خانه و کلاس درس را تازه نگه دارید
ویروس‌های تنفسی در محیط‌های بسته و دارای تهویه نامناسب راحت‌تر منتقل می‌شوند. باز کردن پنجره‌ها در شرایط مناسب، استفاده صحیح از سیستم تهویه و افزایش جریان هوای تازه می‌تواند خطر انتقال را کاهش دهد.
در روزهای سرد نیز بهتر است تهویه به شکلی انجام شود که ضمن ورود هوای تازه، دمای محیط برای کودکان مناسب باقی بماند.
۵. وسایل شخصی را با دیگران شریک نشوید
به کودکان یاد بدهید که لیوان، بطری آب، قاشق و حوله شخصی خود را داشته باشند. استفاده مشترک از این وسایل، به‌خصوص هنگام بیماری یکی از اعضای خانواده، می‌تواند زمینه انتقال برخی عوامل بیماری‌زا را فراهم کند.
همچنین وسایلی که مرتب لمس می‌شوند، مانند دستگیره در، میز، تلفن همراه و کنترل تلویزیون، باید به‌طور منظم تمیز شوند.
۶. خواب کافی و تغذیه سالم را جدی بگیرید
خواب کافی، خوردن غذاهای متنوع، مصرف میوه و سبزیجات و نوشیدن مایعات کافی به حفظ سلامت عمومی بدن کمک می‌کند.
البته هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند از ابتلا به آنفولانزا یا سرماخوردگی جلوگیری کند. تغذیه مناسب باید در کنار واکسیناسیون، رعایت بهداشت و تهویه قرار بگیرد.
برای آشنایی با توصیه‌های تغذیه‌ای بیشتر، مطلب برای تقویت سیستم ایمنی چه بخوریم؟ را بخوانید.
۷. علائم اولیه بیماری را بشناسید
تب، گلودرد، سرفه، آبریزش بینی، سردرد، خستگی و بدن‌درد از علائم شایع عفونت‌های تنفسی هستند.
بااین‌حال، سرماخوردگی، آنفولانزا و کووید-۱۹ همیشه علائم یکسانی ندارند و تنها بر اساس نشانه‌ها نمی‌توان با اطمینان نوع بیماری را تشخیص داد.
در مطلب تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی با نشانه‌های این دو بیماری بیشتر آشنا شوید.
۸. واکسن آنفولانزا را فراموش نکنید
واکسیناسیون سالانه آنفولانزا یکی از روش‌های مؤثر برای کاهش خطر ابتلا و به‌ویژه عوارض شدید بیماری است.
به گفته CDC، واکسن آنفولانزا به‌طور معمول برای افراد شش‌ماهه و بزرگ‌تر که منع پزشکی ندارند توصیه می‌شود. بااین‌حال، نوع واکسن و تعداد دوزهای موردنیاز بعضی کودکان باید بر اساس سن، سابقه واکسیناسیون و نظر پزشک تعیین شود.
برای اطلاع از زمان مناسب تزریق، مطلب واکسن آنفولانزا را چه زمانی بزنیم؟ را مطالعه کنید.
۹. در محیط‌های شلوغ بیشتر مراقب باشید
هنگامی که بیماری‌های تنفسی در جامعه افزایش پیدا می‌کنند، رعایت فاصله از افراد دارای علائم و استفاده از ماسک مناسب در فضاهای شلوغ و بسته می‌تواند به کاهش انتقال کمک کند.
این نکته به‌ویژه برای افراد سالمند، بیماران دارای مشکلات زمینه‌ای و کسانی که با افراد آسیب‌پذیر زندگی می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.
۱۰. خودسرانه آنتی‌بیوتیک مصرف نکنید
آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت‌های باکتریایی به کار می‌روند و بر ویروس‌های عامل سرماخوردگی و آنفولانزا اثری ندارند.
بنابراین، مصرف آنتی‌بیوتیک بدون تجویز پزشک ممکن است عوارض غیرضروری ایجاد کند و به مقاومت میکروبی دامن بزند.
در بعضی افراد، داروهای ضدویروس تجویزی برای آنفولانزا یا کووید-۱۹ می‌توانند مفید باشند؛ به‌خصوص اگر درمان زود آغاز شود. انتخاب دارو به تشخیص پزشک بستگی دارد.
کودک بیمار چه زمانی می‌تواند به مدرسه برگردد؟
یکی از پرسش‌های رایج والدین این است که پس از چند روز سرماخوردگی یا آنفولانزا می‌توان کودک را دوباره به مدرسه فرستاد.
بر اساس توصیه عمومی CDC برای عفونت‌های تنفسی، بازگشت به فعالیت‌های عادی معمولاً زمانی مناسب است که دو شرط برای دست‌کم ۲۴ ساعت برقرار باشند:
- علائم بیماری در مجموع رو به بهبود باشند.
- کودک تب نداشته باشد و برای پایین نگه داشتن تب از داروی تب‌بر استفاده نکرده باشد.
کودک همچنین باید توانایی شرکت در فعالیت‌های معمول مدرسه را داشته باشد. دستورالعمل مدرسه یا توصیه پزشک ممکن است در بعضی بیماری‌ها شرایط متفاوتی تعیین کند.
پس از بازگشت نیز بهتر است تا پنج روز احتیاط بیشتری رعایت شود؛ از جمله شستن مرتب دست‌ها، تهویه مناسب و استفاده از ماسک در صورت امکان و نیاز.
چه علائمی در کودک نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟
بیشتر عفونت‌های تنفسی خفیف با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند، اما بعضی نشانه‌ها جدی هستند.
اگر کودک دچار هر یک از علائم زیر شد، باید فوراً برای دریافت کمک پزشکی اقدام کنید:
- تنگی نفس یا تنفس بسیار سریع
- کبود شدن لب‌ها یا صورت
- درد قفسه سینه یا فرورفتن دنده‌ها هنگام نفس کشیدن
- بی‌حالی غیرعادی، کاهش هوشیاری یا تشنج
- نشانه‌های کم‌آبی شدید، مانند ادرار نکردن برای چندین ساعت
- بدتر شدن دوباره تب یا سرفه پس از یک دوره بهبودی
تب در نوزادان کمتر از سه ماه نیز نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
چگونه به کودکان رعایت بهداشت را یاد بدهیم؟
بهترین روش آموزش، تکرار رفتارهای ساده در زندگی روزمره است. والدین می‌توانند همراه کودک دست‌هایشان را بشویند، روش صحیح عطسه کردن را تمرین کنند و توضیح دهند که چرا هنگام بیماری باید در خانه استراحت کرد.
بهتر است کودک بداند رعایت بهداشت فقط برای محافظت از خودش نیست؛ بلکه به سلامت دوستان، معلمان و اعضای خانواده نیز کمک می‌کند.
برای آشنایی با توصیه‌های تکمیلی می‌توانید مطلب راه‌های پیشگیری از آنفولانزا را نیز مطالعه کنید.
در نهایت، پیشگیری از بیماری‌های ویروسی با مجموعه‌ای از اقدامات ساده و مداوم امکان‌پذیر است. شستن دست‌ها، تهویه محیط، واکسیناسیون، شناخت علائم هشدار و استراحت در زمان بیماری می‌توانند به داشتن پاییز و زمستانی سالم‌تر کمک کنند.
