طرز تهیه لواشک آلو خانگی ؛ ترش، نرم و بدون کپک

شهریور یکی از بهترین زمان‌ها برای درست کردن لواشک آلو است؛ آلوهای رسیده و نرم آخر تابستان را می‌توان به جای دور ریختن، به یک لواشک ترش و خانگی تبدیل کرد.

مطالب مرتبط با «طرز تهیه لواشک آلو خانگی»: «طرز تهیه لواشک آلو خانگی؛ آموزش کامل و اصولی»

طرز تهیه لواشک آلو خانگی

اما نتیجه خوب فقط به مزه آلو بستگی ندارد. ضخامت پوره، میزان رطوبت و روش خشک کردن تعیین می‌کنند لواشک نرم و قابل‌جدا شدن از سینی باشد یا بعد از چند روز کپک بزند.

پوره میوه باید به صورت یک لایه نسبتاً نازک و یکنواخت خشک شود تا قسمت میانی آن مرطوب باقی نماند.

مواد لازم برای لواشک آلو

اگر آلو خودش آبدار باشد، حتی ممکن است به آب هم نیاز نداشته باشید.

شکر نیز برای تهیه لواشک ضروری نیست. منابع دانشگاهی توضیح می‌دهند می‌توان آن را بدون شیرین‌کننده تهیه کرد و شیرینی میوه هنگام خشک شدن متمرکزتر می‌شود.

چه آلویی برای لواشک بهتر است؟

آلوهای کاملاً رسیده یا کمی بیش از حد رسیده برای لواشک مناسب‌اند، به شرط آنکه خراب یا کپک‌زده نباشند.

می‌توانید از:

• آلو قرمز
• آلو سیاه
• آلو زرد
• آلوچه
• یا ترکیبی از چند نوع آلو

استفاده کنید.

آلو سیاه و قرمز معمولاً رنگ عمیق‌تری ایجاد می‌کنند و آلو زرد می‌تواند طعم ملایم‌تر و رنگ روشن‌تری داشته باشد.

مخلوط کردن چند نوع آلو نیز راه خوبی برای تنظیم طبیعی ترشی و شیرینی است.

طرز تهیه لواشک آلو مرحله به مرحله

ابتدا آلوها را بشویید و دم و میوه‌های خراب را جدا کنید.

می‌توانید هسته‌ها را همان ابتدا خارج کنید یا آلوها را با هسته بپزید و بعد از نرم شدن از صافی عبور دهید.

آلوها را داخل قابلمه بریزید.

اگر میوه خیلی آبدار است، آب اضافه نکنید. در صورت خشک بودن میوه، مقدار کمی آب برای جلوگیری از ته گرفتن اولیه کافی است.

قابلمه را روی حرارت ملایم بگذارید.

بعد از مدتی آلوها آب می‌اندازند و بافت آنها نرم می‌شود.

هر چند دقیقه یک‌بار مواد را هم بزنید تا ته قابلمه نسوزد.

وقتی آلو کاملاً نرم شد، حرارت را خاموش کنید.

هسته و پوست آلو را چطور جدا کنیم؟

مایه پخته‌شده را از صافی عبور دهید.

با پشت قاشق یا کفگیر، میوه را روی صافی فشار دهید تا پوره عبور کند و هسته‌ها و بخش‌های سفت باقی بمانند.

اگر از ابتدا هسته را خارج کرده‌اید، می‌توانید پوره را با مخلوط‌کن یکدست کنید.

وجود پوست نرم آلو در لواشک الزاماً مشکل‌ساز نیست و حتی می‌تواند رنگ و طعم بیشتری به محصول بدهد، به شرط آنکه کاملاً پوره شود.

نمک لواشک چقدر باشد؟

مقدار نمک کاملاً به ذائقه و میزان ترشی میوه بستگی دارد.

برای دو کیلو آلو بهتر است از مقدار کم شروع کنید.

نصف تا یک قاشق چای‌خوری برای شروع کافی است؛ پوره را بچشید و اگر لازم بود مقدار بیشتری اضافه کنید.

نمک زیاد نه‌تنها ضروری نیست، بلکه می‌تواند طعم خود آلو را بپوشاند.

همچنین نباید برای جلوگیری از کپک فقط به نمک تکیه کرد؛ عامل اصلی ماندگاری، خشک شدن مناسب و نگهداری درست است.

لواشک را چقدر ضخیم پهن کنیم؟

این مرحله یکی از مهم‌ترین قسمت‌هاست.

اگر لایه خیلی ضخیم باشد، سطح بیرونی خشک می‌شود ولی مرکز آن مرطوب باقی می‌ماند.

اگر بیش از حد نازک باشد، لواشک ممکن است خشک و شکننده شود.

پوره را با پشت قاشق یا لیسک در تمام سینی تقریباً یکسان پخش کنید.

طرز تهیه لواشک آلو در آفتاب

روش سنتی، قرار دادن سینی در محل آفتاب‌گیر و دارای جریان هواست.

پوره را روی سطح مناسب پهن کنید و برای جلوگیری از تماس حشرات و گردوغبار، روی آن توری تمیز قرار دهید که با خود لواشک تماس نداشته باشد.

مدت خشک شدن به این موارد بستگی دارد:

• شدت آفتاب
• رطوبت هوا
• ضخامت لواشک
• مقدار آب موجود در میوه

منابع علمی برای خشک‌کردن در آفتاب حدود یک تا دو روز را در شرایط مناسب ذکر می‌کنند، اما در هوای مرطوب این زمان می‌تواند بیشتر شود.

اگر شب هوا مرطوب می‌شود، بهتر است سینی را شب داخل خانه ببرید.

لواشک آلو در فر بدون آفتاب

اگر محل زندگی مرطوب است یا آفتاب کافی ندارید، فر یا دستگاه خشک‌کن گزینه قابل‌کنترل‌تری است.

دمای حدود ۱۴۰ درجه فارنهایت، تقریباً ۶۰ درجه سانتی‌گراد را پیشنهاد می‌کنند.

پوره را به صورت یکنواخت روی سینی مناسب پهن کنید.

در فرهایی که امکان تنظیم دمای پایین ندارند، کنترل دما دشوارتر است و احتمال پخته یا سوخته شدن لبه‌ها وجود دارد.

زمان خشک شدن در فر ثابت نیست و ممکن است چندین ساعت طول بکشد.

بر اساس منابع تخصصی، خشک شدن در فر می‌تواند تا حدود ۱۸ ساعت زمان ببرد؛ در حالی که دستگاه خشک‌کن معمولاً حدود ۶ تا ۸ ساعت زمان نیاز دارد.

بنابراین به جای ساعت، بافت لواشک را معیار قرار دهید.

از کجا بفهمیم لواشک کاملاً خشک شده؟

وسط لواشک را لمس کنید.

نباید خیس یا نرمِ مرطوب باشد و با فشار انگشت نباید فرورفتگی مرطوب ایجاد شود.

لواشک آماده باید:

• قابل انعطاف باشد.
• به شکل ورقه از سطح جدا شود.
• مرکز آن مرطوب نباشد.
• بخش‌های آبکی یا بسیار تیره روی سطح نداشته باشد.

خشک شدن از لبه‌ها شروع می‌شود؛ بنابراین خشک بودن لبه‌ها به معنی آماده شدن مرکز نیست.

چرا لواشک کپک می‌زند؟

یکی از مهم‌ترین دلایل، باقی ماندن رطوبت است.

اگر سطح خشک شود ولی داخل لواشک هنوز رطوبت زیادی داشته باشد، شرایط برای خراب شدن آن مناسب‌تر می‌شود.

Washington State University نیز توصیه می‌کند برای نگهداری بهتر است در یخچال یا برای مدت طولانی‌تر در فریزر قرار گیرد؛ مخصوصاً وقتی احتمال باقی ماندن رطوبت وجود دارد.

علل دیگر می‌تواند شامل این موارد باشد:

• استفاده از میوه خراب
• خشک شدن در محیط بسیار مرطوب
• بسته‌بندی قبل از خنک شدن کامل
• ورود رطوبت به بسته

لواشک خیلی خشک و شکننده شده؛ مشکل چیست؟

احتمالاً بیش از حد خشک شده یا پوره بسیار نازک پهن شده است.

دمای زیاد فر نیز می‌تواند لبه‌ها را خشک و شکننده کند در حالی که قسمت مرکزی هنوز آماده نشده است.

پخش یکنواخت پوره مهم‌تر از افزایش دما برای سریع‌تر تمام شدن کار است.

چرا لواشک به کاغذ می‌چسبد؟

دو احتمال اصلی وجود دارد.

اول اینکه هنوز کاملاً خشک نشده است.

دوم اینکه سطح زیر لواشک مناسب نبوده است.

برای فر، کاغذ پخت مناسب یا سینی مخصوص دستگاه خشک‌کن انتخاب بهتری است.

بعد از خاموش کردن دستگاه نیز چند دقیقه اجازه دهید لواشک کمی از حرارت بیفتد و سپس به‌آرامی آن را جدا کنید.

آیا باید به لواشک شکر اضافه کنیم؟

نه.

برای آلو رسیده، معمولاً شیرین‌کننده ضروری نیست.

راهنمای University of Missouri نیز می‌گوید میوه‌ها به‌طور طبیعی شیرین‌اند و اغلب نیازی به اضافه کردن شیرین‌کننده وجود ندارد.

اگر آلو بسیار ترش است و طعم ملس می‌خواهید، مقدار کمی شکر یا عسل قابل استفاده است.

بهتر است ابتدا پوره را بعد از پخت بچشید؛ چون طعم بعد از تبخیر آب قوی‌تر می‌شود.

لواشک چند میوه چطور درست کنیم؟

یکی از مزیت‌های لواشک این است که می‌توان میوه‌هایی را که به تنهایی مقدار کافی ندارند با هم ترکیب کرد.

برای نمونه:

• آلو + زردآلو
• آلو + هلو
• آلو + سیب
• آلو + آلبالو
• آلو + شلیل

سیب حتی می‌تواند بافت پوره را نرم‌تر و یکنواخت‌تر کند. مرکز ملی نگهداری مواد غذایی خانگی نیز استفاده از پوره سیب در لواشک را برای کاهش ترشی و ایجاد بافت نرم‌تر پیشنهاد کرده است.

لواشک خانگی را چطور نگهداری کنیم؟

بعد از خشک شدن، اجازه دهید لواشک کاملاً خنک شود.

آن را به اندازه دلخواه برش بزنید و به صورت رول درآورید.

برای مصرف کوتاه‌مدت، بسته‌بندی در ظرف دربسته و نگهداری سرد مناسب است.

NCHFP برای لواشک کاملاً خشک‌شده حداکثر حدود یک ماه نگهداری در دمای محیط را ذکر می‌کند و برای زمان طولانی‌تر فریزر را پیشنهاد می‌دهد.

در محیط گرم و مرطوب، یخچال انتخاب مطمئن‌تری است.

اگر روی لواشک کپک مشاهده شد یا بو و ظاهر غیرعادی پیدا کرد، آن را مصرف نکنید.

فوت‌وفن لواشک آلو در یک نگاه

• از آلو رسیده و سالم استفاده کنید.
• آب را فقط در صورت نیاز اضافه کنید.
• نمک را کم‌کم تنظیم کنید.
• پوره را تقریباً ۳ میلی‌متر ضخامت بدهید.
• لایه را در تمام سینی یکنواخت پخش کنید.
• برای فر یا خشک‌کن، دمای پایین و کنترل‌شده انتخاب کنید.
• فقط خشک شدن لبه‌ها را معیار قرار ندهید؛ مرکز لواشک را بررسی کنید.
• قبل از بسته‌بندی اجازه دهید کاملاً خنک شود.
• برای نگهداری مطمئن‌تر، یخچال یا فریزر را انتخاب کنید.

برای یک لواشک خوب لازم نیست آلو را با نمک و افزودنی‌های زیاد تغییر دهید. میوه رسیده، پوره یکنواخت و خشک شدن آرام معمولاً همان چیزی است که نتیجه را می‌سازد.

منابع خارجی :

National Center for Home Food Preservation

University of Alaska Fairbanks Cooperative Extension

University of Missouri Extension

Washington State University Extension

Alabama Cooperative Extension System

Natasha's Kitchen