سکسکه نوزادان؛ علت، راه‌های درمان و پیشگیری + پاسخ به سوالات رایج

سکسکه نوزادان یکی از رایج‌ترین و بی‌خطرترین اتفاقاتی است که در ماه‌های اول زندگی نوزاد رخ می‌دهد. بسیاری از والدین نگران می‌شوند زمانی که می‌بینند نوزادشان دچار سکسکه می‌شود، اما باید بدانید که این موضوع کاملاً طبیعی است و معمولاً نشانه‌ای از یک مشکل جدی نیست. به گزارش The Bump، سکسکه نوزادان معمولاً به این دلیل رخ می‌دهد که دستگاه گوارش و سیستم عصبی نوزاد هنوز کاملاً تکامل نیافته است و همین موضوع منجر به اسپاسم‌های دیافراگم می‌شود. در ادامه این مقاله، با دلایل علمی سکسکه، راه‌های مؤثر برای متوقف کردن آن و روش‌های پیشگیری از بروز مجدد آن آشنا خواهید شد.

چرا نوزادان سکسکه می‌کنند؟

دقیقاً مانند بزرگ‌سالان که گاهی دچار سکسکه می‌شوند، نوزادان نیز ممکن است به دلایل مختلفی دچار این عارضه شوند. جالب است بدانید که سکسکه در واقع از دوران جنینی شروع می‌شود و در سونوگرافی‌های دوران بارداری، گاهی از هفته‌های ۹ تا ۱۰ بارداری نیز قابل مشاهده است. اما علت اصلی سکسکه در نوزادان پس از تولد، به نارسایی دستگاه گوارش و سیستم عصبی آنها برمی‌گردد.

به گفته متخصصان اطفال، زمانی که معده نوزاد پر می‌شود، به دیافراگم (عضله صافی که در زیر ریه‌ها قرار دارد) فشار وارد می‌کند و باعث اسپاسم آن می‌شود. این اسپاسم‌ها همان چیزی هستند که به صورت سکسکه بروز پیدا می‌کنند. همچنین، تغییرات ناگهانی دما، بلعیدن هوا در حین شیر خوردن، یا حتی پرخوری می‌توانند محرک سکسکه در نوزادان باشند.

به طور کلی، سکسکه نوزادان بیشتر به زمان شیر خوردن مرتبط است و می‌تواند بلافاصله بعد از شیر خوردن یا حتی در حین آن رخ دهد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین عواملی که می‌توانند باعث سکسکه نوزادان شوند اشاره می‌کنیم:

• پرخوری یا شیر خوردن سریع: زمانی که نوزاد بیش از حد شیر می‌خورد یا خیلی سریع شیر می‌خورد، معده او به سرعت پر می‌شود و به دیافراگم فشار می‌آورد و باعث سکسکه می‌شود. همچنین بلعیدن هوا در حین شیر خوردن سریع نیز می‌تواند عاملی برای سکسکه باشد.
• تغییر ناگهانی دمای معده: اگر به نوزاد خود چیزی گرم و سپس چیزی سرد (یا برعکس) بدهید، این تغییر ناگهانی دما می‌تواند باعث تحریک دیافراگم و در نتیجه سکسکه شود.
• رفلاکس معده (GERD): در برخی موارد نادر، سکسکه‌های مداوم می‌توانند ناشی از رفلاکس معده باشند. در این حالت، اسید معده به مری بازمی‌گردد و باعث سوزش و تحریک می‌شود. از آنجایی که مری از دیافراگم عبور می‌کند، این تحریک می‌تواند منجر به سکسکه‌های مکرر شود. البته توجه داشته باشید که سکسکه به تنهایی نشانه رفلاکس نیست و اگر علائم دیگری مانند بی‌قراری شدید یا مشکل در تغذیه را مشاهده کردید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

سکسکه نوزادان چقدر طول می‌کشد و چه زمانی طبیعی است؟

نوزادان ممکن است چندین بار در روز دچار سکسکه شوند و هر بار این سکسکه معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه یا حتی بیشتر طول می‌کشد. به عنوان یک قاعده کلی، اگر نوزاد شما خوشحال به نظر می‌رسد و احساس ناراحتی نمی‌کند، سکسکه او جای نگرانی ندارد و معمولاً خود به خود برطرف می‌شود.

با بزرگ‌تر شدن نوزاد، تعداد دفعات سکسکه کاهش می‌یابد. معمولاً تا ۶ ماهگی، سکسکه‌ها کمتر می‌شوند، اما اگر نوزاد ۹ ماهه شما هم گاهی سکسکه کند، همچنان جای نگرانی نیست.

راه‌های مؤثر برای متوقف کردن سکسکه نوزادان

حالا که با دلایل سکسکه آشنا شدید، احتمالاً به دنبال راه‌هایی برای متوقف کردن آن هستید. در ادامه، چند روش مؤثر و بی‌خطر برای رفع سکسکه نوزادان را مرور می‌کنیم.

۱. آروغ گرفتن نوزاد

یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین راه‌ها برای متوقف کردن سکسکه، آروغ گرفتن نوزاد است. اگر در حین شیر خوردن یا بعد از آن نوزاد دچار سکسکه شد، او را به آرامی روی شانه خود بگذارید و به پشت او ضربه‌های ملایم و آرامی وارد کنید تا هوای محبوس‌شده در معده خارج شود. برای نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، بهتر است هنگام تعویض پستان، نوزاد را آروغ بگیرید. برای نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند، توصیه می‌شود در میانه‌های شیر خوردن، یک استراحت ۵ تا ۱۰ دقیقه‌ای ایجاد کنید و در این مدت نوزاد را آروغ بگیرید.

۲. نگه داشتن نوزاد به صورت عمودی

پس از اتمام شیر خوردن، نوزاد را به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به صورت عمودی (نزدیک به شانه خود) نگه دارید. این کار به هضم بهتر شیر کمک می‌کند و از بازگشت اسید معده به مری جلوگیری می‌کند. همچنین، ضربه‌های ملایم و آرام به پشت نوزاد در این حالت می‌تواند به دفع هوای محبوس‌شده و توقف سکسکه کمک کند.

۳. استفاده از پستانک

مکیدن یک پستانک می‌تواند به آرامش نوزاد کمک کند و در برخی موارد سکسکه را متوقف کند. مکیدن، ماهیچه‌های دیافراگم را آرام می‌کند و می‌تواند به قطع اسپاسم‌های آن کمک کند.

۴. تغییر وضعیت نوزاد

گاهی اوقات تغییر وضعیت نوزاد (مثلاً از حالت خوابیده به حالت نشسته یا برعکس) می‌تواند به قطع سکسکه کمک کند. همچنین، تکان دادن آرام و ملایم نوزاد نیز ممکن است مفید باشد.

روش‌های پیشگیری از سکسکه نوزادان

اگرچه هیچ راه تضمین‌شده‌ای برای جلوگیری کامل از سکسکه نوزادان وجود ندارد، اما با رعایت چند نکته ساده می‌توانید از بروز مکرر آن جلوگیری کنید:

• از پرخوری نوزاد جلوگیری کنید: در حین شیر خوردن، مکث‌های کوتاهی ایجاد کنید و نوزاد را آروغ بگیرید تا معده او بیش از حد پر نشود.
• شیر دادن با آرامش: سعی کنید زمانی که نوزاد کاملاً آرام است به او شیر بدهید. شیر دادن به نوزاد مضطرب و بی‌قرار می‌تواند باعث بلعیدن هوا و در نتیجه سکسکه شود.
• شیب مناسب شیشه شیر: اگر از شیشه شیر استفاده می‌کنید، حتماً شیشه را به گونه‌ای کج کنید که سرپستانک کاملاً پر از شیر باشد و نوزاد هوا را نبلعد.
• نگه داشتن نوزاد به صورت عمودی پس از شیر خوردن: همان‌طور که اشاره شد، نگه داشتن نوزاد به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به صورت عمودی می‌تواند از بروز سکسکه جلوگیری کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگرچه سکسکه نوزادان در اکثر موارد بی‌خطر است، اما در برخی موارد خاص بهتر است با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید:

• اگر سکسکه نوزاد بیش از ۳۰ دقیقه طول بکشد و خود به خود قطع نشود.
• اگر سکسکه همراه با ناراحتی، بی‌قراری شدید یا گریه نوزاد باشد.
• اگر نوزاد در تنفس یا تغذیه خود دچار مشکل شده باشد.
• اگر سکسکه به طور مداوم و در طول روز رخ دهد و با روش‌های معمول برطرف نشود.