اسپری بینی جدید برای درد کودکان ؛ نتیجه‌ای که در اورژانس‌ها توجه پزشکان را جلب کرد

یک اسپری بینی برای تسکین درد کودکان در مطالعه‌ای تازه توانسته توجه متخصصان طب اورژانس را جلب کند. هدف اصلی این روش، کاهش سریع درد کودکان بدون نیاز به تزریق و رگ‌گیری است؛ موضوعی که می‌تواند در محیط پراسترس اورژانس اهمیت زیادی داشته باشد.

نتایج این پژوهش در سپتامبر ۲۰۲۶ در کنگره اروپایی طب اورژانس ارائه شد. پژوهشگران می‌گویند درمان درد کودکان همچنان یکی از چالش‌های مهم اورژانس است و بخشی از کودکان مبتلا به درد متوسط یا شدید، در مدت توصیه‌شده درمان کافی دریافت نمی‌کنند.

اسپری تسکین درد کودکان چگونه مورد آزمایش قرار گرفت؟

در این پژوهش، کودکان یک تا ۱۷ ساله‌ای بررسی شدند که به دلیل آسیب و درد متوسط تا شدید به بخش اورژانس مراجعه کرده بودند.

مطالعه در هفت بیمارستان در بریتانیا و اسپانیا انجام شد و داده‌های ارائه‌شده در کنگره شامل ۱۵۲ کودک بود.

بیشتر شرکت‌کنندگان دچار آسیب‌های اندام مانند شکستگی یا دررفتگی بودند. برخی دیگر نیز سوختگی یا آسیب بافت نرم داشتند.

در این مطالعه از یک اسپری بینی آزمایشی استفاده شد که دو داروی شناخته‌شده تسکین درد، یعنی سوفنتانیل و کتامین را در یک فرآورده ترکیب می‌کند.

این دارو برای استفاده در محیط درمانی و تحت نظارت کادر پزشکی بررسی شده است و یک اسپری مسکن معمولی برای مصرف خانگی کودکان محسوب نمی‌شود.

نتیجه اسپری بینی بعد از ۱۵ دقیقه چه بود؟

کودکان پس از دریافت درمان در چند مرحله ارزیابی شدند تا مشخص شود شدت درد چه تغییری کرده و آیا عارضه‌ای ایجاد شده است.

پس از حدود ۱۵ دقیقه، ۵۴ درصد کودکان کاهش درد داشتند.

با گذشت ۳۰ دقیقه، این میزان افزایش یافت و حدود ۸۸ درصد کودکان درد کمتری گزارش کردند.

پژوهشگران همچنین اعلام کردند در ۳۰ دقیقه نخست، درد در بخش بزرگی از شرکت‌کنندگان به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.

کاهش حدود نصف درد در بیشتر کودکان

یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش‌شده این بود که پس از ۳۰ دقیقه، حدود ۸۶.۲ درصد کودکان کاهش تقریباً ۵۰ درصدی شدت درد را تجربه کرده بودند.

این نتیجه برای متخصصان اورژانس مهم است، زیرا در آسیب‌هایی مانند شکستگی یا دررفتگی، شروع سریع کنترل درد می‌تواند تجربه کودک از حضور در بیمارستان را به شکل قابل توجهی تغییر دهد.

چرا اسپری بینی می‌تواند برای کودکان مهم باشد؟

رگ‌گیری و تزریق برای بعضی کودکان دشوار و استرس‌زا است. علاوه بر درد اولیه ناشی از آسیب، کودک ممکن است از سوزن و اقدامات پزشکی نیز ترس داشته باشد.

استفاده از مسیر بینی این امکان را ایجاد می‌کند که در برخی شرایط، دارو بدون نیاز به تزریق وارد بدن شود.

پروفسور شامی راملاخان، متخصص طب اورژانس در بیمارستان کودکان شفیلد و یکی از پژوهشگران این پروژه، گفته است درمان سریع و مؤثر درد کودکان در اورژانس همچنان نیاز به گزینه‌های بهتری دارد.

اسپری جدید چه عوارضی داشت؟

در مطالعه ارائه‌شده، عوارض گزارش‌شده عمدتاً خفیف بودند.

از جمله موارد مشاهده‌شده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تهوع یا استفراغ
• سرگیجه
• احساس خارش یا ناراحتی در بینی

در گزارش ارائه‌شده در کنگره، عارضه عمده‌ای که پژوهشگران آن را جدی ارزیابی کرده باشند گزارش نشد.

با این حال این یافته به معنای بی‌خطر بودن مصرف خودسرانه دارو نیست. این فرآورده شامل داروهایی است که باید در محیط پزشکی و با پایش مناسب بیمار استفاده شوند.

چرا کنترل سریع درد در کودکان اهمیت دارد؟

متخصصان طب اورژانس می‌گویند درد کودکان گاهی کمتر از میزان واقعی تشخیص داده یا درمان می‌شود.

براساس اطلاعات ارائه‌شده همراه این مطالعه، نزدیک به یک‌سوم کودکانی که با درد متوسط تا شدید به اورژانس مراجعه می‌کنند ممکن است در بازه زمانی توصیه‌شده ۱۵ تا ۲۰ دقیقه‌ای، تسکین کافی درد دریافت نکنند.

به همین دلیل روش‌هایی که بتوانند بدون افزایش اضطراب کودک، درمان درد را سریع‌تر آغاز کنند مورد توجه متخصصان قرار گرفته‌اند.

آیا اسپری تسکین درد کودکان یک داروی کاملاً جدید است؟

خود مواد فعال این فرآورده کاملاً ناشناخته نیستند. آنچه در این پروژه مورد بررسی قرار گرفته، ترکیب مشخص این داروها در قالب یک اسپری بینی طراحی‌شده برای درمان درد حاد کودکان است.

نام توسعه‌ای این محصول CT001 بوده و در فرآیندهای نظارتی اروپا با نام KemSu نیز بررسی شده است.

آیا این اسپری اکنون در اروپا تأیید شده است؟

خیر؛ تا اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ این درمان تأیید نهایی اتحادیه اروپا را دریافت نکرده است.

این نکته برای انتشار درست خبر بسیار مهم است؛ زیرا نتایج مثبت یک مطالعه با دریافت مجوز رسمی دارویی یکسان نیست.

کمیته محصولات دارویی انسانی آژانس دارویی اروپا (CHMP) در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ نظر منفی اولیه‌ای درباره درخواست مجوز KemSu صادر کرد.

شرکت متقاضی پس از آن درخواست بررسی مجدد این نظر را ارائه کرد و EMA در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد فرآیند بازبینی آغاز شده است.

چرا EMA ابتدا با مجوز این اسپری موافقت نکرد؟

براساس توضیحات رسمی آژانس دارویی اروپا، نگرانی این نهاد فقط به میزان کاهش درد مربوط نبود.

EMA درباره طراحی وسیله و خطر استفاده ناخواسته بیش از مقدار مورد نظر نگرانی‌هایی مطرح کرد. این نهاد همچنین به باقی ماندن مقداری دارو در وسیله پس از مصرف و احتمال استفاده نادرست از آن اشاره کرده است.

به همین دلیل CHMP در ارزیابی اولیه خود نتیجه گرفت که با اطلاعات و طراحی ارائه‌شده در آن زمان، توازن فواید و خطرات برای صدور مجوز کافی نیست.

این تصمیم اکنون در حال بازبینی است و نتیجه نهایی ممکن است با نظر اولیه یکسان یا متفاوت باشد.

آیا نتیجه مطالعه جدید نظر EMA را تغییر می‌دهد؟

در حال حاضر نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

مطالعه ارائه‌شده در کنگره اروپایی طب اورژانس اطلاعات جدیدی درباره اثر تسکین درد و تحمل‌پذیری دارو در کودکان ارائه می‌کند، اما تصمیم نهایی درباره مجوز نیازمند بررسی کامل مجموعه داده‌های اثربخشی، ایمنی، کیفیت محصول و طراحی وسیله توسط نهادهای نظارتی است.

بنابراین نتیجه پژوهش تازه را باید یک یافته امیدوارکننده دانست، نه اعلام تأیید نهایی دارو.

فرق این اسپری با اسپری‌های معمول بینی چیست؟

این فرآورده هیچ شباهتی به اسپری‌های معمول آب‌نمک، ضداحتقان یا محصولات رایج بینی ندارد.

CT001 یک فرآورده دارویی برای کنترل درد حاد است و در مطالعات آن استفاده در محیط‌های درمانی مانند اورژانس بررسی شده است.

آژانس دارویی اروپا نیز در توضیح محصول تأکید کرده که استفاده از آن توسط متخصص درمان درد و در محیطی با امکان پایش و تجهیزات پزشکی مناسب در نظر گرفته شده است.

آیا والدین می‌توانند این اسپری را در خانه برای کودک استفاده کنند؟

خیر؛ نتایج این مطالعه نباید به عنوان توصیه‌ای برای استفاده خانگی یا خودسرانه از دارو تفسیر شود.

پژوهش مورد بحث در بخش‌های اورژانس بیمارستانی و تحت نظارت کادر درمان انجام شده است. داروهای موجود در این فرآورده نیز نیازمند نظارت پزشکی هستند.

آیا اسپری بینی جای تمام مسکن‌های کودکان را می‌گیرد؟

نه. شدت درد، نوع آسیب، سن کودک، بیماری‌های زمینه‌ای و وضعیت عمومی بیمار در انتخاب روش کنترل درد اهمیت دارند.

درمان درد یک کودک مبتلا به شکستگی شدید لزوماً مشابه درمان درد ناشی از یک آسیب سطحی نیست.

این اسپری در حال بررسی به عنوان یکی از گزینه‌های درمان درد حاد در شرایط مشخص پزشکی است، نه جایگزینی عمومی برای تمام درمان‌های درد کودکان.

چرا نتیجه این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است؟

ترکیب سه ویژگی باعث شده نتایج این مطالعه مورد توجه متخصصان قرار گیرد: شروع نسبتاً سریع کاهش درد، عدم نیاز به تزریق و امکان استفاده در کودکان با انواع مختلف آسیب‌های دردناک.

با این حال پژوهشگران و نهادهای نظارتی همچنان باید مشخص کنند مزایای این روش در مقایسه با خطرات احتمالی آن در استفاده گسترده چگونه ارزیابی می‌شود.

خلاصه نتایج مطالعه اسپری درد کودکان

پرسش‌های متداول درباره اسپری جدید درد کودکان

نام اسپری جدید درد کودکان چیست؟

این فرآورده در مراحل توسعه با نام CT001 شناخته شده و در پرونده اروپایی با نام KemSu بررسی شده است.

اسپری از چه داروهایی تشکیل شده است؟

فرآورده بررسی‌شده شامل ترکیبی از سوفنتانیل و کتامین است و برای استفاده پزشکی در درمان درد حاد کودکان توسعه داده شده است.

آیا این اسپری برای مصرف خانگی است؟

خیر. مطالعه مورد بحث در محیط اورژانس انجام شده و استفاده از چنین درمانی نیازمند تصمیم و نظارت کادر پزشکی است.

آیا اسپری در اروپا مجوز گرفته است؟

تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ خیر. CHMP در ژوئیه نظر منفی اولیه صادر کرد و شرکت متقاضی درخواست بازبینی داده است. فرآیند بررسی مجدد در EMA ادامه دارد.

مهم‌ترین مزیت احتمالی این روش چیست؟

امکان آغاز کنترل درد بدون نیاز به تزریق یکی از مهم‌ترین مزایای احتمالی این روش برای کودکان در محیط اورژانس است.

منابع

European Society for Emergency Medicine (EUSEM) – European Emergency Medicine Congress 2026

Medical Xpress – Nasal spray brings pain relief for children treated in the emergency department – 27 September 2026

European Medicines Agency (EMA) – KemSu regulatory assessment and re-examination status

ClinicalTrials.gov – CT001 paediatric acute pain study, NCT06364072