فشار خون و کم آبی | آب فشار خون را کاهش می‌دهد یا افزایش؟

فشار خون و کم آبی رابطه‌ای مستقیم و پیچیده دارند. هنگامی که بدن دچار کم آبی می‌شود، حجم خون کاهش می‌یابد. برای جبران این کاهش حجم، قلب با شدت بیشتری پمپاژ می‌کند تا خون را به تمام بدن برساند. این افزایش فشار خون می‌تواند در طولانی مدت به دیواره رگ‌ها آسیب رسانده و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را افزایش دهد. اما راهکار چیست؟ آب به تنهایی مشکلات فشار خون بالا را حل نمی‌کند؛ با این حال، هیدراته ماندن می‌تواند افزایش فشار خون ناشی از کم‌آبی بدن را کاهش دهد. اما آیا نوشیدن آب کافی است یا نوشیدن بیش از حد آب می‌تواند در کاهش فشار خون موثر باشد، یا اینکه با نوشیدن بیش از حد آب فشار خون افزایش می‌یابد و در واقع آب برای کاهش یا افزایش فشار خون مانند یک شمشیر دو لبه عمل می‌کند؟ در این مطلب این موارد را بررسی می‌کنیم.

در حال مطالعه «فشار خون و کم آبی» هستید؛ پیشنهاد می‌کنیم «خواص پسته خام برای فشار خون» و «ذهن ورزی و فشار خون بالا» را نیز بخوانید.

فشار خون و کم آبی؛ آیا کم‌آبی می‌تواند فشار خون را افزایش دهد؟

کم‌آبی بدن زمانی اتفاق می‌افتد که بدن شما آب بیشتری نسبت به میزان دریافتی خود از دست می‌دهد. این می‌تواند ناشی از عدم نوشیدن مایعات کافی یا از دست دادن آب زیاد از طریق تعریق، استفراغ، اسهال یا تکرر ادرار باشد. وقتی بدن شما دچار کم‌آبی می‌شود، تعادل مواد معدنی مهم در بدن که الکترولیت نامیده می‌شوند به هم می‌خورد. الکترولیت‌هایی مانند سدیم به انقباض عضلات کمک می‌کنند و حرکت مایعات را به داخل و خارج از سلول‌های شما تنظیم می‌کنند.

نقش سدیم در فشار خون

سدیم (ماده معدنی موجود در نمک) یک الکترولیت بسیار مهم برای فشار خون است. سدیم به بدن کمک می‌کند تا تعادل مایعات (هومئوستازی) را حفظ کند. این ماده از انقباض و شل شدن عضلات، از جمله عضلات رگ‌های خونی، پشتیبانی می‌کند. وقتی سطح سدیم خیلی بالا (هیپرناترمی) یا خیلی پایین (هیپوناترمی) می‌رود، این سیستم‌ها می‌توانند عملکرد صحیح خود را متوقف کنند. حتی تغییرات خفیف در سطح سدیم می‌تواند اثرات قابل توجهی داشته باشد.

وقتی دچار کم‌آبی بدن می‌شوید، آب کمتری در جریان خون شما وجود دارد. این باعث می‌شود سدیم غلیظ‌تر شود و باعث آزاد شدن وازوپرسین گردد. وازوپرسین هورمونی است که به بدن کمک می‌کند آب را حفظ کند. وازوپرسین همچنین باعث تنگ شدن رگ‌های خونی شما می‌شود، فرآیندی که انقباض عروق نامیده می‌شود. این می‌تواند منجر به افزایش ناگهانی یا قابل توجه فشار خون شود. در حالی که تحقیقات انسانی بیشتری در این باره مورد نیاز است، نتایج یک مطالعه در دانشگاه موناش در ملبورن استرالیا نشان داد که کم آبی مزمن در موش‌ها فشار خون بالا را بدتر کرده و خطر آسیب شدید کلیه را افزایش می‌دهد.

آیا هیدراتاسیون به کاهش فشار خون کمک می‌کند؟

هیدراته ماندن می‌تواند به جلوگیری از افزایش موقت فشار خون کمک کند. با این حال، نوشیدن آب، درمانی برای فشار خون بالا نیست. در واقع، نوشیدن بیش از حد آب گاهی اوقات می‌تواند فشار خون شما را افزایش دهد. این می‌تواند منجر به هیپرولمی (اضافه بار مایعات) شود، وضعیتی که بدن شما به جای خلاص شدن از شر مایعات، آن‌ها را در خود نگه می‌دارد. هیپرولمی معمولاً در افرادی که مشکلات قلبی یا کبدی مانند نارسایی احتقانی قلب (CHF) یا سیروز دارند، رخ می‌دهد، اما در صورت مصرف بیش از حد نمک نیز می‌تواند رخ دهد.

نوشیدن آب زیاد معمولاً علائمی به این شدت ایجاد نمی‌کند. اما تحقیقات انجام شده در سوئد نشان داد که دو برابر کردن میزان معمول مصرف آب (اضافه کردن حدود ۲ لیتر اضافی در روز) می‌تواند فشار خون را در طول روز افزایش دهد. برای اکثر افراد، این اثر کوتاه مدت است و خطرناک نیست. اما اگر بیماری مانند نارسایی احتقانی قلب یا سیروز دارید یا سدیم زیادی مصرف می‌کنید، نوشیدن آب زیاد می‌تواند ضرر بیشتری نسبت به فایده داشته باشد.

چقدر آب بنوشیم؟ میزان مناسب برای فشار خون

اکثر متخصصان پیشنهاد می‌کنند که علاوه بر آب موجود در غذا، روزانه شش تا هشت لیوان آب بنوشید. اما اگر مسن‌تر، فعال‌تر یا در حال مصرف داروهایی مانند داروهای ادرارآور (که باعث افزایش ادرار می‌شوند) هستید، ممکن است نیاز شما بیشتر باشد. مؤسسه ملی علوم آمریکا توصیه می‌کند: زنان بالغ: ۱۱ فنجان (۲.۷ لیتر) و مردان بالغ: ۱۵.۵ فنجان (۳.۷ لیتر) در روز آب بنوشند. نیازهای هر فرد متفاوت است. اگر فشار خون بالا دارید یا در معرض خطر ابتلا به آن هستید، با پزشک خود صحبت کنید تا متوجه شوید چه چیزی برای شما مناسب است.

در مورد فشار خون و کم آبی باید به خاطر داشت که کم‌آبی مزمن می‌تواند فشار خون را به مرور افزایش دهد و به کلیه‌ها آسیب برساند. از سوی دیگر، پرنوشی نیز در شرایط خاص (مانند نارسایی قلبی) خطرناک است. بهترین راه، حفظ تعادل مایعات با نوشیدن منظم و نه یکباره آب در طول روز است. رنگ ادرار روشن نشانه هیدراتاسیون مناسب است. اگر فشار خون بالا دارید، هرگز آب را جایگزین داروهای تجویز شده نکنید و تغییرات مصرف مایعات را با پزشک خود در میان بگذارید.