انتقاد چیست؟ انواع انتقاد کردن و شیوه درست انتقاد کردن کدامند؟

همه افراد در زندگی خود مورد نقد و نظر دیگران قرار می گیرند اما باید اصول انتقاد کردن را بدانید و به شیوه ی درست آن را بیان کنید تا موجب کدورت خاطر فرد مورد انتقاد قرار نشود در این مطلب همراه با پرشین وی شوید تا درباره شیوه درست انتقاد بیشتر بخوانید.

در حال مطالعه «شیوه درست انتقاد» هستید؛ پیشنهاد می‌کنیم «انتقاد احمد نجفی» و «ترکیب درست چرخ کرده» را نیز بخوانید.

شیوه درست انتقاد

هر فرد در طول حيات خود ممكن است بارها توسط ديگران مورد ارزيابي قرار گيرد.
برخي از اين ارزشيابي ها داراي جنبه هاي تشويقي و برخي ديگر منتقدانه است.
انتقاد از ديگران در صورتيكه هوشمندانه انجام شود آثار بسيار مفيدي خواهد داشت، درغير اين صورت ممكن است با واكنش
هاي منفي مختلف مواجه شود.
اين رفتار، هنري است كه بايد آموخت و بدون آگاهي از روش كاربرد آن زيان بار خواهد بود.

انتقاد درست آن است كه ضمن تاكيد بر نقاط قوت به نقاط ضعف فرد نيز اشاره كند و با ارايه
راهكارهاي مناسب براي رفع آن سخن به ميان آورد.
پذيرش انتقاد از ديگران بين طبقات مختلف متفاوت است.
براي مثال در بيشتر مواقع انتقاد از سوي افراد يك خانواده قابليت پذيرش بيشتري در مقايسه با سايرين دارد.
به طور معمول ما در برابر قضاوت افراد بيگانه آسيب پذيري بيشتري داريم.

برخی از انواع انتقاد عبارتند از:

انتقاد سازنده:

این روش در بسیاری موارد می تواند جنبه ای سازنده و مثبت داشته باشد.
اگر لحن انتقاد کننده دوستانه باشد بیشتر موثر واقع شده و شنونده بدون آنکه مورد حمله قرار گیرد از
معایب خود مطلع می شود.

بی تردید برای هیچکس خوشایند نیست که بشنود" بد غذا میخورید" و یا "در لباس پوشیدن بد سلیقه هستید".
برای آنکه انتقاد سازنده و موثر باشد منتقد باید مواردی را رعایت کرده و پرسشهایی را مطرح کند که هر
یک از آنها در رساندن وی به هدف خود نقش مثبتی ایفا کند.
این سئوالات می بایست محتوای اطلاعاتی را که لازم است مبادله شوند در برگیرد.
همانگونه که گفتن و چگونه گفتن ارتباط نزدیکی با هم دارند، محتوا و شیوه انتقاد نیز بر هم تاثیر گذارند.
در تعیین محتوای یک انتقاد باید ابتدا از خود پرسید که از چه رفتاری می خواهیم انتقاد کنیم؟

این
روش می تواند بسیار مفید واقع شود، زیرا از به کاربردن جملات کلی و کلمات پوچ و آزاردهنده ای چون
«همیشه همین کار را می کنی»، «هیچ وقت به موقع نمی آیی» و جملاتی از این قبیل جلوگیری می شود.

هنگامی که انتقاد از رفتار خاصی را با قاطعیت و به طور دقیق مطرح می کنیم برای انتقاد شونده این
امکان را فراهم می سازیم که منظور ما را بدرستی درک کند.
انتقادی که متوجه رفتار خاصی باشد می تواند منجر به گفتگویی دوجانبه شود تا اینکه به بحثی مبدل شود
که حدود آن مشخص نیست.

انتقاد از دیگران

انتقاد غيرمستقيم و شیوه درست انتقاد

انتقاد مي تواند به صورت غيرمستقيم بيان شود.
براي مثال اگر طرف مقابل شما خصوصيت بدي داشته باشد، در خلال گفتگو به او بگوييد «به نظر شما آدمهايي
كه داراي اين خصوصيت اخلاقي هستند، غيرقابل تحمل نيستند؟» اين شيوه انتقاد باعث مي شود كه يك حس هوشياري در
وي بيدار شود و وي متوجه شود كه داراي چنين مشكلي است.
حتماً اين مثل را شنيده ايد كه مي گويد «به در مي گويند تا ديوار بشنود».
اين يك مثال متداول در فرهنگ ما براي ابراز همين موضوع است.

انتقاد تهاجمی و صریح:

رک بودن نشانه صراحت و صداقت است ولی همیشه برای مخاطب خوش آیند نیست بخصوص اگر خیلی ناپخته بیان شود.
این نوع انتقاد نه تنها هیچ نوع سازندگی در بر ندارد بلکه شنونده را هم در موضع تدافعی قرار می
دهد.
بهتر است که انتقاد با بکارگیری یک سیاست درست انجام شود.

انتقاد همراه با تعريف و تمجيد:

در اين روش ابتدا مي توان به تعريف و تمجيد ويژگي هاي ارزشمند فردي كه مورد انتقاد است پرداخت.براي مثال
«تو دختر خيلي باهوشي هستي».
پس از كاربرد يك مقدمه مناسب نظر انتقادي خود را بيان و سعي كنيد آن را در پوششي از سخنان
خوب و دلپذير قرار دهيد.
البته منظور شما اصلاً تملق نيست بلكه نخست خصوصيات خوب او را گوشزد كرده و بعد انتقاد خود را ابراز
داشته ايد.

محکوم کردن در انتقاد کردن

گاهی بجای انتقاد همراه با راهنمایی، انتقاد کننده مخاطب را در یک دادگاه یک طرفه محاکمه و محکوم
می کند.
او به خود این حق را می دهد که در مورد دیگران اظهار نظر کرده و الگوی فکری خود را
به وی تحمیل کند.
اینگونه برخوردها نه تنها سازنده نیست، بلکه بسیار نامناسب است.

انتقاد ديرتر از موعد:

اين گونه انتقادات ، زماني صورت مي گيرد كه هيچ كمكي به رفع مشكل نمي كند.
به عبارت ديگر زمان براي جلوگيري از خطا وجود ندارد.
بر هيچ كس پوشيده نيست كه انتقاد در چنين زماني براي جلوگيري از تكرار اشتباه بوده و اگر تشخيص داده
شود كه تاثيري در آينده نخواهد داشت، بهتر است هيچگاه ابراز نشود.

انتقاد ديرتر از موعد

انتقاد از ديگران در صورتيكه هوشمندانه انجام شود آثار بسيار مفيدي خواهد داشت

بفرمایید انتقاد

هر آدمی در زمان زندگی خود ممکن است بارها توسط دیگران مورد ارزیابی قرار گیرد.
برخی از این ارزشیابی ها دارای جنبه های تشویقی و برخی دیگر منتقدانه است.
انتقاد از دیگران در صورتیکه هوشمندانه انجام شود آثار بسیار ارزنده ایی خواهد داشت، درغیر این صورت ممکن است با
واکنش های منفی مختلف مواجه شود.
این رفتار، هنری است که باید آموخت و بدون آگاهی از روش کاربرد آن زیان بار خواهد بود.

پذیرش انتقاد از دیگران بین طبقات مختلف متفاوت است.
برای مثال در بیشتر مواقع انتقاد از سوی افراد یک خانواده قابلیت پذیرش بیشتری در مقایسه با سایرین دارد.
به طور معمول ما در برابر قضاوت افراد بیگانه آسیب پذیری بیشتری داریم.
برخی از انواع انتقاد عبارتند از:

شیوه درست انتقاد

- آیا رفتار مورد انتقاد را می توان تغییرداد؟

- آیا شخص مورد انتقاد قرار گرفته علاقمند به شنیدن آن است؟

-
احتمال قبولی طرف انتقاد شونده چقدر است؟

- از انتقاد شونده سئوال کنید آیا منظور شما را درک کرده است؟

- به
فرد انتقاد شونده تفهیم کنید که انتقادتان بازتاب ساده عقیده شماست.

- از انتقاد تحکم آمیز دوری کنید،زیرا اینگونه انتقادها بلافاصله
فرد را در موضع دفاعی قرار می دهد.

- سعی کنید انتقاد را به صورت نگرش شخصی خود به موضوع بیان
کنید و کوشش کنید او را به شیوه نگرش خود کنجکاو کنید.

- موضوع را طولانی و انتقاد را به سخنرانی
تبدیل نکنید زیرا شنونده را خسته و بی حوصله می کند.

- انتقاد را در زمان و مکان مناسب ابراز کنید
نه در لحظه ای که طرف مقابل آمادگی شنیدن آن را ندارد.
اول صبر کنید تا مخاطب در آرامش و خونسردی قرار گیرد تا ایرادی که از او می گیرید موثر واقع
شود.

- با توجه به سطح دانش مخاطب انتقاد را بیان کرده تا برای مخاطب قابل درک باشد.
نمی توان از یک روش برای تمامی افراد استفاده کرد.

- وقتی انتقاد می کنید کوشش کنید بدون سوء نیت بوده
و فقط به منظور کمک و راهنمایی باشد.

- با مشکلات و احساسات فرد مقابل همدلی کنید

.- بهتر است انتقاد حضوری
و بدون واسطه باشد و از انتقاد کردن غیرمستقیم بپرهیزید.

- برای حفظ آبروی اشخاص، از انتقاد و نصیحت کردن فرد
در حضور دیگران خودداری کنید.

انتقاد کردن

درباره شیوه درست انتقاد بیشتر بدانید

آیا در جایگاهی هستید که به دیگران انتقاد کنید؟
موضوع مهمی که اغلب هیچ توجهی به آن نمیشود همین موضوع است . خوشبختانه یا متاسفانه ما در جامعه ای زندگی میکنیم که اغلب افراد یک پا منتقد هستند و در مورد مسائل مختلف شروع به نظر دادن می کنند. این گونه افراد نسبت به زمین و زمان اعتراض دارند ، از فیلم و تلویزیون گرفته تا لباس و رفتار مردم، خورد و خوراک آنها، علایق آنها ، تحصیلات دیگران و هر چیز دیگه ای که به ذهنتان خطور کند. توصیه ما به شما این هست که قبل از انتقاد کردن دقت کنید که:

* آیا در حوزه مورد نظر تخصصی دارید ؟

* اصلاً خودتان به موضوعی که مورد انتقاد قرار میدید، پایبند هستید؟

* آیا مطمئنید آنقدر سطح آگاهیتون بالاست که بتوانید فرد رو به درستی راهنمایی کنید؟

* و مهم تر از همه اینکه اصلاً به روش های صحیح اصول انتقاد، واقف هستید؟

اگر پاسخ شما به سوالات بالا مثبت هست، پس اجازه دارید که با رعایت تمام اصول، انتقاد خودتان را به زبان بیاورید.

تبیان -مصطفایی