کاردستی نشانه‌های فارسی کلاس اول؛ تابلوی جیب‌دار بساز
برای کاردستی نشانه‌های فارسی کلاس اول، یک تابلوی جیب‌دار بساز: روی هر جیب یک نشانه بگذار و کارت نقاشی‌ها را داخل جیب درست قرار بده. مثلاً کارت «ماهی» به جیب «م» می‌رود. در این آموزش پرشین‌وی، یک وسیله ساده برای ساختن و بازی کردن داریم؛ لازم نیست همه نشانه‌ها را یک‌جا روی مقوا جا بدهی.
از دو یا سه نشانه‌ای شروع کن که معلمت درس داده است. نمونه ما جیب‌های «ب»، «م» و «س» دارد؛ اگر هنوز یکی از آن‌ها را نخوانده‌ای، نشانه آشنای دیگری را جای آن بگذار. برای نوشتن شکل نشانه، به کتاب و نمونه دست‌خط آموزگارت نگاه کن.
کاردستی نشانه‌ها با سه جیب کاغذی
این وسایل را کنار دستت بگذار: یک مقوای تقریباً A4 برای زمینه، سه تکه کاغذ رنگی، مقوای سفید برای کارت‌ها، مداد، ماژیک، مدادرنگی، خط‌کش، قیچی مدرسه و چسب مخصوص کاغذ. کاغذ رنگیِ خیلی نازک زود پاره می‌شود؛ برای جیب‌ها کاغذی بردار که با جابه‌جا کردن کارت‌ها دوام بیاورد.
مقوای زمینه را افقی بگذار. برای سه جیب، سه مستطیل حدود ۸ در ۵ سانتی‌متر ببر. از لبه بالای مقوا کمی فاصله بگیر و مستطیل‌ها را کنار هم بچین؛ بین آن‌ها حدود یک سانتی‌متر جا بگذار. هنوز چسب نزن.
برای ساخت زمینه می‌توانی پشتِ تمیز یک جعبه را برداری و رویش کاغذ روشن بچسبانی. اگر استفاده دوباره از کاغذ را دوست داری، در کاردستی تولید کاغذ و کاغذ بازیافتی یک پروژه جداگانه هم می‌بینی؛ برای این تابلو همان مقوای سالم کافی است.
فقط سه لبه را بچسبان
مستطیل اول را بردار. پشتِ لبه چپ، راست و پایین آن، یک نوار باریک چسب بزن؛ پهنای چسب حدود نیم سانتی‌متر باشد. لبه بالا را باز بگذار. مستطیل را روی زمینه بچسبان و فقط همان سه لبه را فشار بده. دو جیب بعدی را هم به همین شکل درست کن.
تا خشک شدن چسب صبر کن. بعد یک تکه کاغذ را آرام از بالای هر جیب داخل ببر. اگر داخل نمی‌رود، آن را با زور هل نده؛ شاید دو لایه به هم چسبیده‌اند. با کمک بزرگ‌تر لبه را آرام باز کن یا یک جیب تازه بساز.
روی جلوی جیب‌ها، نشانه‌ها را درشت بنویس؛ در نمونه ما از راست به چپ «ب»، «م» و «س» قرار دارند. نقطه‌ها را واضح بگذار و دور نشانه را شلوغ نکن. می‌توانی نشانه‌ها را روی برگه‌های سفید هم بنویسی و به جیب‌ها بچسبانی. اگر خواستی نشانه را عوض کنی، یک برچسب تازه روی نوشته قبلی بگذار.
کارت‌ها را خودت نقاشی کن
شش کارت سفید حدود ۶ در ۹ سانتی‌متر ببر. برای کارت‌ها مقوا بهتر از کاغذ نازک است. بالای هر کارت یک نقاشی کوچک بکش تا وقتی پایین کارت داخل جیب است، تصویر را ببینی. لازم نیست نقاشی شبیه عکس باشد؛ یک سیب گرد با برگ کوچک یا یک ماه هلالی هم کافی است.
- جیب ب: بادکنک و باران.
- جیب م: ماهی و ماه.
- جیب س: سیب و سبد.
پیش از رنگ کردن، اسم نقاشی را بگو. اگر شکل کشیده‌ات چند اسم دارد، با معلم یا بزرگ‌تر روی یک اسم روشن توافق کن. مثلاً برای کارت «سبد»، نقاشی یک سبدِ دسته‌دار ساده بکش تا با «کیف» اشتباه نشود. اگر لازم بود، بزرگ‌تر نام تصویر را پشت کارت بنویسد؛ جلوی کارت را برای نقاشی نگه دار.
برای تمرین بیشترِ صدای ب و شکل‌های آن، آموزش نشانه ب اول دبستان را هم ببین. در این بازی، اسم تصویر و صدای آغازش مهم است؛ لازم نیست کودک از همین حالا همه واژه روی کارت را بنویسد.
بساز و بازی کن؛ هر کارت کجا می‌رود؟
کارت‌ها را روی میز پخش کن. یک کارت بردار، اسم تصویر را بگو و صدای اولش را پیدا کن. مثلاً بگو «ماهی»، بعد صدای «م» را بگو و کارت را در جیب م بگذار. هر بار یک کارت بردار تا فرصت فکر کردن داشته باشی.
دور دوم جای کارت‌ها را عوض کن و دوباره بازی کن. اگر کارت را در جیب دیگری گذاشتی، اسم تصویر را یک بار آرام بگو و دوباره انتخاب کن. قرار نیست مسابقه سرعت باشد. می‌توانی با دوستت نوبتی بازی کنی: یکی تصویر را نشان بدهد و دیگری جیبش را پیدا کند.
وقتی نشانه تازه‌ای خواندی، برچسب و نقاشی‌های همان جیب را عوض کن. برای نشانه ت می‌توانی از کاردستی نشانه ت ایده بگیری. اگر چتر یا لک‌لک را برای کارت‌هایت دوست داری، کاردستی نشانه چ با چتر و کاردستی نشانه ل با لک‌لک هم نمونه دارند. هر بار فقط تصویرهایی را انتخاب کن که اسمشان را می‌شناسی.
بعد از بازی، کارت‌های هر نشانه را در جیب خودش بگذار و تابلو را صاف نگه دار. اگر می‌خواهی آن را در کیف مدرسه ببری، داخل یک پوشه جا بده تا کارت‌ها نریزند. برای نشان دادن کاردستی به معلم، یک کارت را بیرون بیاور و توضیح بده چرا جیبش را انتخاب کرده‌ای.
منبع آموزشیِ موضوع نشانه‌ها: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، کتاب فارسی اول دبستان و کتاب معلم فارسی اول دبستان. طرح تابلوی جیب‌دار و مراحل ساخت: پرشین‌وی.
