پرمصرف‌ترین وسایل برقی خانه کدام‌اند؟ ۱۰ وسیله‌ای که قبض برق را بالا می‌برند
فکر می‌کنید یخچال بیشترین برق خانه را مصرف می‌کند یا ماشین لباسشویی؟ شاید هم تصور می‌کنید شارژر موبایل و تلویزیون مقصر اصلی قبض‌های سنگین هستند. واقعیت این است که میزان مصرف برق هر وسیله فقط به قدرت موتور یا توان درج‌شده روی آن بستگی ندارد؛ مدت استفاده و نحوه کارکرد دستگاه نیز اهمیت زیادی دارد.
در این راهنمای پرشین‌وی، پرمصرف‌ترین وسایل برقی خانه را معرفی می‌کنیم، نحوه محاسبه مصرف برق را با مثال توضیح می‌دهیم و روش‌هایی کاربردی برای کاهش هزینه‌ها ارائه می‌کنیم.
پرمصرف‌ترین وسایل برقی خانه کدام‌اند؟
در بسیاری از خانه‌ها، وسایلی که گرما یا سرما تولید می‌کنند، بیشترین ظرفیت مصرف برق را دارند. کولر گازی، بخاری برقی، آبگرمکن برقی و خشک‌کن برقی از این گروه هستند.
یخچال و فریزر نیز به دلیل کارکرد شبانه‌روزی می‌توانند سهم قابل‌توجهی از مصرف ماهانه را به خود اختصاص دهند؛ هرچند کمپرسور آنها دائماً روشن نیست.
بر اساس بررسی مصرف انرژی خانوارها در آمریکا توسط اداره اطلاعات انرژی این کشور، در سال ۲۰۲۰ سهم سرمایش از برق مصرفی خانه‌ها حدود ۱۹ درصد، گرمایش برقی ۱۲ درصد و گرم کردن آب ۱۲ درصد بوده است. این آمار مربوط به خانه‌های آمریکا است و نباید آن را درصد مصرف خانوارهای ایرانی در نظر گرفت؛ زیرا نوع وسایل گرمایشی و سرمایشی و شرایط آب‌وهوایی متفاوت است.
جدول مصرف برق وسایل خانگی
جدول زیر چند مثال محاسباتی را نشان می‌دهد. اعداد، مصرف قطعی همه دستگاه‌ها نیستند و صرفاً بر اساس توان فرضی و مدت استفاده نوشته شده‌اند.
| وسیله | توان فرضی هنگام کار | مدت استفاده | مصرف محاسبه‌شده |
|---|---|---|---|
| بخاری برقی | ۲۰۰۰ وات | ۵ ساعت | ۱۰ کیلووات‌ساعت |
| کولر گازی | ۱۵۰۰ وات | ۶ ساعت | ۹ کیلووات‌ساعت |
| کتری برقی | ۱۸۰۰ وات | ۱۰ دقیقه | ۰٫۳ کیلووات‌ساعت |
| ماشین لباسشویی | ۱۵۰۰ وات | ۱ ساعت | ۱٫۵ کیلووات‌ساعت |
| جاروبرقی | ۱۲۰۰ وات | ۳۰ دقیقه | ۰٫۶ کیلووات‌ساعت |
| تلویزیون | ۱۰۰ وات | ۵ ساعت | ۰٫۵ کیلووات‌ساعت |
| لامپ LED | ۱۰ وات | ۵ ساعت | ۰٫۰۵ کیلووات‌ساعت |
نکته مهم: این جدول فرض می‌کند دستگاه با توان نوشته‌شده در تمام مدت کار می‌کند. مصرف واقعی وسایلی مانند کولر گازی اینورتر، یخچال و ماشین لباسشویی در مراحل مختلف کار تغییر می‌کند؛ بنابراین برای برآورد دقیق‌تر باید از برچسب انرژی، اطلاعات سازنده یا دستگاه اندازه‌گیری مصرف برق استفاده کرد.
۱. کولر گازی؛ یکی از پرمصرف‌ترین وسایل خانه
کولر گازی به‌ویژه در مناطق گرمسیر و خانه‌هایی که ساعت‌های طولانی از آن استفاده می‌شود، می‌تواند بخش بزرگی از مصرف برق را تشکیل دهد.
میزان مصرف کولر به ظرفیت سرمایشی، راندمان دستگاه، دمای تنظیم‌شده، عایق ساختمان و دمای بیرون بستگی دارد. به همین دلیل دو کولر با ظرفیت یکسان ممکن است مصرف برق متفاوتی داشته باشند.
برای کاهش مصرف، فیلترها را مطابق دستور سازنده تمیز کنید، از ورود هوای گرم به خانه جلوگیری کنید و دما را بیش از اندازه پایین نیاورید.
۲. بخاری برقی؛ مصرف بالا در استفاده طولانی
بخاری برقی مقاومتی معمولاً توان نسبتاً بالایی دارد. برای مثال، یک بخاری ۲۰۰۰ واتی اگر پنج ساعت با توان کامل کار کند، ۱۰ کیلووات‌ساعت برق مصرف خواهد کرد.
در ماه‌های سرد، تکرار روزانه همین الگوی استفاده می‌تواند مصرف ماهانه را به‌شدت افزایش دهد.
درزگیری پنجره‌ها، جلوگیری از هدررفت گرما و استفاده از وسیله گرمایشی متناسب با فضای اتاق می‌تواند به مدیریت مصرف کمک کند.
۳. آبگرمکن برقی؛ مصرف وابسته به مقدار آب گرم
اگر آب گرم خانه با برق تأمین شود، آبگرمکن می‌تواند یکی از مصرف‌کنندگان اصلی انرژی باشد.
مدت استحمام، مقدار آب گرم مورد استفاده، دمای تنظیمی و کیفیت عایق مخزن بر مصرف تأثیر می‌گذارند.
کاهش اتلاف آب گرم و رفع نشتی شیرها از راهکارهای ساده مدیریت انرژی هستند.
۴. یخچال و فریزر؛ مصرف مداوم در تمام سال
یخچال برخلاف بسیاری از وسایل خانگی در تمام روز به برق متصل است؛ اما موتور آن به‌طور پیوسته با حداکثر توان کار نمی‌کند.
میزان مصرف واقعی به سن دستگاه، ظرفیت، فناوری کمپرسور، دمای محیط و نحوه استفاده بستگی دارد.
خرابی لاستیک دور در، باز گذاشتن طولانی در یخچال و قرار گرفتن دستگاه نزدیک اجاق گاز یا منابع گرما می‌تواند مصرف را افزایش دهد.
برای اطلاعات بیشتر، راهنمای علت افزایش مصرف برق یخچال و فریزر را بخوانید.
۵. ماشین لباسشویی؛ گرم کردن آب اهمیت دارد
در ماشین لباسشویی، بخش مهمی از مصرف انرژی ممکن است مربوط به گرم کردن آب باشد؛ البته این موضوع به برنامه شست‌وشو و نحوه تأمین آب گرم دستگاه بستگی دارد.
استفاده از برنامه متناسب با جنس لباس، دمای پایین‌تر در موارد مجاز و پر کردن دستگاه تا ظرفیت توصیه‌شده می‌تواند مصرف را کاهش دهد.
۶. ماشین ظرفشویی؛ مصرف وابسته به برنامه شست‌وشو
مصرف ماشین ظرفشویی به مدت چرخه، دمای آب و قابلیت خشک‌کن بستگی دارد.
در مدل‌هایی که برنامه اقتصادی دارند، استفاده از این برنامه مطابق دستور سازنده معمولاً روش مناسبی برای کاهش مصرف انرژی است.
روشن کردن ماشین زمانی که ظرفیت مناسبی از ظرف‌ها در آن قرار دارد نیز می‌تواند تعداد دفعات شست‌وشو را کمتر کند.
۷. اتو و کتری برقی؛ توان زیاد اما استفاده کوتاه
اتو و کتری برقی ممکن است توان بالایی داشته باشند، اما معمولاً مدت کارکرد آنها از وسایل سرمایشی و گرمایشی کوتاه‌تر است.
برای مثال، کتری ۱۸۰۰ واتی اگر تنها ۱۰ دقیقه با توان کامل روشن باشد، حدود ۰٫۳ کیلووات‌ساعت برق مصرف می‌کند.
پس توان بالای کتری به‌تنهایی به این معنا نیست که مصرف ماهانه آن حتماً از یخچال بیشتر است.
همین موضوع درباره مصرف برق سماور برقی نیز صدق می‌کند؛ مدت روشن ماندن دستگاه نقش مهمی در هزینه نهایی دارد.
۸. جاروبرقی؛ توان موتور با مصرف روزانه فرق دارد
جاروبرقی‌های مختلف توان مصرفی متفاوتی دارند. با این حال، چون بیشتر خانواده‌ها جاروبرقی را ساعت‌های طولانی در طول روز روشن نمی‌گذارند، لزوماً یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان ماهانه برق نیست.
تمیز نگه داشتن فیلتر و جلوگیری از گرفتگی مسیر مکش به عملکرد صحیح دستگاه کمک می‌کند.
۹. تلویزیون و رایانه؛ زمان روشن بودن مهم است
تلویزیون، رایانه و کنسول بازی در مقایسه با بعضی وسایل گرمایشی توان کمتری دارند؛ اما استفاده طولانی‌مدت می‌تواند مجموع مصرف آنها را افزایش دهد.
اندازه نمایشگر، روشنایی تصویر، مدل دستگاه و تجهیزات جانبی بر مصرف برق تأثیر می‌گذارد.
۱۰. وسایل در حالت آماده‌به‌کار
برخی وسایل حتی وقتی خاموش به نظر می‌رسند، برای دریافت فرمان کنترل، نمایش ساعت یا اتصال شبکه مقدار کمی برق مصرف می‌کنند.
این مصرف برای هر وسیله ممکن است ناچیز باشد، اما مجموع آن در طول سال قابل‌توجه می‌شود.
می‌توانید وسایل غیرضروری را هنگام استفاده نکردن، در صورت مجاز بودن طبق دستور سازنده، به‌طور کامل خاموش کنید. در مطلب وسایلی که بهتر است پیش از سفر از برق جدا شوند نیز نکات کاربردی آمده است.
چگونه مصرف برق هر وسیله را محاسبه کنیم؟
برای محاسبه تقریبی مصرف برق دستگاهی که با توان ثابت کار می‌کند، از این فرمول استفاده کنید:
مصرف برق بر حسب کیلووات‌ساعت = توان دستگاه بر حسب وات × ساعت استفاده ÷ ۱۰۰۰
مثلاً اگر بخاری برقی ۱۵۰۰ واتی روزانه چهار ساعت با توان کامل کار کند:
۱۵۰۰ × ۴ ÷ ۱۰۰۰ = ۶ کیلووات‌ساعت در روز
در ۳۰ روز، مصرف آن به ۱۸۰ کیلووات‌ساعت می‌رسد.
برای تبدیل این عدد به هزینه، باید تعرفه برق قابل‌اعمال در قبض خود را در نظر بگیرید. تعرفه ممکن است با میزان مصرف، فصل و شرایط مشترک تغییر کند.
۱۰ راه عملی برای کاهش مصرف برق خانه
- به برچسب انرژی و مصرف سالانه درج‌شده روی دستگاه توجه کنید.
- دمای یخچال و فریزر را در محدوده مناسب تنظیم کنید.
- فیلترهای کولر و تجهیزات سرمایشی را مرتب بررسی کنید.
- برای جلوگیری از اتلاف انرژی، درز پنجره‌ها و درها را بگیرید.
- تا حد امکان از نور طبیعی روز استفاده کنید.
- لامپ‌های قدیمی پرمصرف را با LED مناسب تعویض کنید.
- برنامه شست‌وشوی لباس و ظروف را متناسب با نیاز انتخاب کنید.
- وسایل غیرضروری را در حالت آماده‌به‌کار رها نکنید.
- سلامت لاستیک دور در یخچال را بررسی کنید.
- مصرف وسایل پرکاربرد را با دستگاه اندازه‌گیری برق یا اطلاعات مصرف سازنده بسنجید.
برای روش‌های تکمیلی، می‌توانید راهکارهای صرفه‌جویی در مصرف برق خانه را نیز مطالعه کنید.
سؤالات متداول درباره مصرف برق لوازم خانگی
آیا یخچال از کولر گازی برق بیشتری مصرف می‌کند؟
پاسخ به مدت استفاده، مدل و راندمان هر دو دستگاه بستگی دارد. کولر گازی در فصل گرم ممکن است مصرف بسیار بیشتری داشته باشد؛ در حالی که یخچال در تمام سال فعال است.
آیا شارژر موبایل قبض برق را خیلی زیاد می‌کند؟
مصرف یک شارژر معمولی در مقایسه با وسایل گرمایشی و سرمایشی بسیار کمتر است. بهتر است برای کاهش مصرف، ابتدا روی دستگاه‌های پرمصرف و ساعت‌های استفاده از آنها تمرکز کنید.
آیا ماشین لباسشویی با آب سرد برق کمتری مصرف می‌کند؟
در دستگاه‌هایی که آب را با برق گرم می‌کنند، استفاده از برنامه شست‌وشوی سرد در صورت مناسب بودن برای لباس‌ها می‌تواند انرژی کمتری مصرف کند.
بزرگ‌ترین اشتباه در محاسبه مصرف برق چیست؟
اینکه توان درج‌شده روی دستگاه را بدون در نظر گرفتن مدت استفاده و تغییر توان هنگام کار، معادل مصرف روزانه یا ماهانه بدانیم.
جمع‌بندی
پرمصرف‌ترین وسیله برقی خانه برای همه خانوارها یکسان نیست. در خانه‌ای ممکن است کولر گازی بیشترین سهم را داشته باشد و در خانه‌ای دیگر بخاری برقی، آبگرمکن یا یخچال قدیمی.
بهترین راه کاهش قبض برق این است که ابتدا مصرف واقعی وسایل پرکاربرد را بررسی کنید، سپس با اصلاح عادت‌های استفاده و نگهداری مناسب دستگاه‌ها، از هدررفت انرژی جلوگیری کنید.
منابع:
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (U.S. Energy Information Administration – EIA)، گزارش مصرف برق خانه‌ها
وزارت انرژی آمریکا (U.S. Department of Energy – Energy Saver)، راهنماهای بهره‌وری انرژی
برنامه ENERGY STAR، راهنمای تجهیزات کم‌مصرف
مطالب مرتبط
