خواص گشنیز برای سرماخوردگی و آنفولانزا ؛ آیا گشنیز به تقویت بدن کمک می‌کند؟

با شروع فصل سرما، نام بعضی سبزی‌ها و گیاهان بیشتر در جست‌وجوهای مربوط به سرماخوردگی و آنفولانزا دیده می‌شود و گشنیز هم یکی از آنهاست. گشنیز تازه به دلیل داشتن ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و مقداری ویتامین C می‌تواند بخشی از یک برنامه غذایی متنوع باشد، اما نباید آن را به عنوان درمان مستقیم سرماخوردگی یا آنفولانزا معرفی کرد.

بدن هنگام مقابله با عفونت‌ها به دریافت کافی مواد مغذی نیاز دارد و ویتامین C نیز یکی از مواد ضروری برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است. با این حال مقدار ویتامین C موجود در یک وعده معمولی گشنیز آن‌قدر زیاد نیست که بتوان مصرف این سبزی را جایگزین سایر منابع غذایی یا درمان‌های لازم دانست.

خواص گشنیز برای سرماخوردگی چیست؟

مهم‌ترین دلیلی که می‌توان گشنیز را در برنامه غذایی دوران سرماخوردگی قرار داد، وجود ترکیبات گیاهی و آنتی‌اکسیدانی در آن است. برگ گشنیز حاوی فلاونوئیدها، کاروتنوئیدها و مقداری ویتامین C است و این مواد در یک رژیم غذایی متنوع به تأمین نیازهای تغذیه‌ای بدن کمک می‌کنند.

ویتامین C برای فعالیت طبیعی سیستم ایمنی ضروری است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهند دریافت منظم این ویتامین ممکن است مدت سرماخوردگی را کمی کوتاه‌تر یا شدت بعضی علائم را کمتر کند، اما مصرف آن پس از شروع علائم در بیشتر افراد اثر درمانی قابل توجه و ثابتی نشان نداده است.

بنابراین بهتر است گشنیز را در کنار سایر سبزی‌ها و میوه‌ها مصرف کرد، نه اینکه انتظار داشته باشیم یک بشقاب گشنیز به تنهایی سرماخوردگی را درمان کند.

گشنیز و تقویت سیستم ایمنی بدن

برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، بدن به مجموعه‌ای از مواد مغذی نیاز دارد و هیچ ماده غذایی به تنهایی مسئول «تقویت ایمنی» نیست. گشنیز می‌تواند بخشی از این الگوی غذایی باشد زیرا مقدار کمی ویتامین C، ویتامین A و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی دارد.

ویتامین A در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد و ویتامین C نیز به عنوان یک آنتی‌اکسیدان شناخته می‌شود. به همین دلیل اضافه کردن گشنیز تازه به غذا، سوپ یا سالاد می‌تواند به تنوع منابع گیاهی رژیم غذایی کمک کند.

آیا گشنیز برای آنفولانزا مفید است؟

شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد گشنیز ویروس آنفولانزا را از بین می‌برد یا بیماری آنفولانزا را درمان می‌کند. بنابراین عباراتی مانند «درمان آنفولانزا با گشنیز» پشتوانه علمی کافی ندارند.

فایده احتمالی گشنیز در این دوران بیشتر تغذیه‌ای است. وقتی فرد اشتهای کمتری دارد، اضافه کردن سبزی‌های معطر به غذا می‌تواند بدون افزودن مقدار زیادی نمک یا چربی، طعم غذا را بهتر کند و در عین حال مقداری مواد مغذی گیاهی به وعده غذایی اضافه کند.

چرا آنتی اکسیدان های گشنیز در فصل سرما اهمیت دارند؟

گشنیز دارای ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مختلفی است. آنتی‌اکسیدان‌ها به مقابله با استرس اکسیداتیو در بدن کمک می‌کنند و مصرف میوه‌ها و سبزی‌های متنوع یکی از بهترین راه‌های دریافت این ترکیبات است.

البته وجود آنتی‌اکسیدان در یک ماده غذایی به این معنی نیست که آن ماده می‌تواند مستقیماً با ویروس سرماخوردگی یا آنفولانزا مقابله کند. این دو موضوع نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

گشنیز را هنگام سرماخوردگی چگونه مصرف کنیم؟

گشنیز تازه را می‌توان در پایان پخت به سوپ سبزیجات، آش یا غذاهای سبک اضافه کرد. اضافه کردن آن در مراحل پایانی باعث می‌شود عطر گشنیز بهتر باقی بماند و مدت قرار گرفتن آن در معرض حرارت زیاد کمتر شود.

استفاده از گشنیز همراه عدس، لوبیا، سبزیجات، مرغ یا سوپ‌های خانگی می‌تواند راه ساده‌ای برای افزایش تنوع مواد غذایی باشد. گشنیز همچنین می‌تواند در سالاد یا همراه بعضی غذاهای گرم مصرف شود.

آیا دمنوش گشنیز سرماخوردگی را درمان می‌کند؟

درباره دمنوش یا جوشانده گشنیز ادعاهای زیادی در فضای اینترنت دیده می‌شود، اما شواهد کافی برای اینکه دمنوش گشنیز را درمان سرماخوردگی یا آنفولانزا بدانیم وجود ندارد.

اگر نوشیدنی گرم باعث می‌شود فرد مایعات بیشتری دریافت کند یا گلو احساس بهتری داشته باشد، این موضوع را نباید با خاصیت ضدویروسی گشنیز یکی دانست. نوشیدن مایعات کافی در دوران بیماری مهم است، اما نوع نوشیدنی باید متناسب با شرایط فرد انتخاب شود.

ویتامین C گشنیز چقدر برای سرماخوردگی مهم است؟

گشنیز مقداری ویتامین C دارد، اما معمولاً مقدار مصرف روزانه آن کم است. بنابراین برای دریافت ویتامین C کافی بهتر است در کنار گشنیز از مجموعه متنوعی از میوه‌ها و سبزی‌ها استفاده شود.

مؤسسه ملی سلامت آمریکا اعلام می‌کند که مصرف منظم ویتامین C ممکن است در بعضی افراد مدت سرماخوردگی را اندکی کاهش دهد، اما در جمعیت عمومی معمولاً از ابتلا به سرماخوردگی جلوگیری نمی‌کند. مصرف مکمل بعد از شروع علائم نیز در بیشتر مطالعات فایده ثابت و قابل توجهی نشان نداده است.

گشنیز تازه بهتر است یا تخم گشنیز؟

برگ و دانه گشنیز ترکیبات متفاوتی دارند. برگ تازه بیشتر به عنوان سبزی استفاده می‌شود، در حالی که تخم گشنیز یک ادویه است و مقدار و نوع ترکیبات معطر آن با برگ تفاوت دارد.

بخشی از تحقیقاتی که درباره خواص گشنیز انجام شده‌اند مربوط به عصاره یا تخم گشنیز هستند و نمی‌توان نتیجه آنها را مستقیماً به خوردن چند شاخه گشنیز تازه نسبت داد.

برای سرماخوردگی فقط به گشنیز تکیه نکنید

اگرچه گشنیز می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما نه گشنیز و نه هیچ سبزی دیگری درمان قطعی سرماخوردگی یا آنفولانزا نیست. استراحت کافی، دریافت مایعات و تغذیه متنوع همچنان اهمیت دارند.

به‌خصوص در مورد آنفولانزا، شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و گشنیز نباید جایگزین مراقبت یا درمان مناسب شود.

در مجموع، بهترین تعبیر برای «خواص گشنیز برای سرماخوردگی» این است که گشنیز یک سبزی کم‌کالری و حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و برخی ویتامین‌هاست که می‌تواند در کنار سایر مواد غذایی به تأمین مواد مغذی بدن کمک کند. اما شواهد کافی وجود ندارد که گشنیز را داروی ضدسرماخوردگی یا ضدآنفولانزا بدانیم.

منابع خارجی:
NIH Office of Dietary Supplements،
NIH – Vitamin C،
NCCIH،
PubMed