شایع‌ترین نوع سرطان در زنان ؛ از این موارد پرهیز کنید

شایع‌ترین نوع سرطان در زنان، سرطان پستان است که هم‌اکنون جدی‌ترین چالش سلامت عمومی در میان بانوان ایرانی محسوب می‌شود. دکتر سمیه علیرضایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تشریح آخرین وضعیت شیوع این بیماری در کشور بر اهمیت حیاتی تشخیص زودهنگام در مراحل اولیه تأکید کرد و غربالگری‌های منظم را تنها راه کاهش نرخ مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری دانست. نکته حائزاهمیت در کشور ما، بروز این بیماری در سنین پایین‌تر نسبت به بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته است.

شایع‌ترین نوع سرطان در زنان

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با دسته‌بندی عوامل خطر به دو بخش «غیرقابل تغییر» و «قابل تغییر» تصریح کرد که سن بالای ۴۰ سال، سوابق خانوادگی، جهش‌های ژنتیک و مسائل هورمونی از عوامل غیرقابل کنترل هستند. اما در مقابل، مواردی نظیر چاقی، کم‌تحرکی، مصرف دخانیات و الکل، رژیم غذایی نامناسب و استفاده طولانی‌مدت از هورمون‌درمانی پس از یائسگی از جمله عوامل خطرناکی هستند که با اصلاح سبک زندگی می‌توان آنها را مدیریت کرد.

عوامل خطر سرطان پستان در زنان

بر اساس اعلام متخصصان، عوامل خطر ابتلا به سرطان پستان به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• عوامل غیرقابل تغییر: سن بالای ۴۰ سال، سوابق خانوادگی ابتلا به سرطان پستان، جهش‌های ژنتیکی (مانند BRCA1 و BRCA2)، سابقه شخصی سرطان پستان یا بیماری‌های خوش‌خیم پستان، قومیت و نژاد، تراکم بالای بافت پستان، سن بالای قاعدگی (بعد از ۵۵ سالگی) و سن پایین یائسگی (قبل از ۴۵ سالگی) از جمله این عوامل هستند.
• عوامل قابل تغییر: چاقی و اضافه وزن به ویژه پس از یائسگی، کم‌تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی منظم، مصرف دخانیات و الکل، رژیم غذایی نامناسب (پرچرب و کم‌فیبر)، استفاده طولانی‌مدت از هورمون‌درمانی پس از یائسگی، عدم بارداری یا بارداری در سنین بالا و عدم شیردهی از مهم‌ترین عوامل قابل اصلاح هستند.

راهکارهای پیشگیری و تشخیص زودهنگام

با توجه به اینکه شایع‌ترین نوع سرطان در زنان در ایران در سنین پایین‌تری نسبت به کشورهای توسعه‌یافته بروز می‌کند، توجه به راهکارهای پیشگیری و تشخیص زودهنگام حیاتی است. متخصصان توصیه می‌کنند:

• زنان از سن ۲۰ سالگی به صورت ماهانه خودآزمایی پستان را انجام دهند.
• زنان بین ۲۰ تا ۳۹ سال هر یک تا سه سال یک بار توسط پزشک معاینه بالینی شوند.
• زنان بالای ۴۰ سال سالانه ماموگرافی غربالگری انجام دهند.
• در صورت داشتن سابقه خانوادگی، غربالگری باید زودتر و با فاصله زمانی کوتاه‌تر انجام شود.

اصلاح سبک زندگی با کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه پیاده روی در هفته)، مصرف میوه و سبزیجات تازه، محدودیت مصرف چربی‌های اشباع شده و پرهیز از دخانیات و الکل، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به این بیماری ایفا می‌کند.