تاریخ نشر :یکشنبه ۰۸ اسفند ۱۳۹۵مشاهده : 513تاریخRSSاشتراک:

لرستان | تمدن مفرغی چه خصوصیاتی داشت ؟ + تصاویر

لرستان | تمدن مفرغی چه خصوصیاتی داشت ؟ + تصاویر
لرستان و تمدن مفرغی پیش از ورود هیات باستان‌شناسی «هلمز» به محوطه «سرخ دُم» لرستان، کمتر کسی تصور می‌کرد که اجداد سوارکاران و جنگاوران کناره‌ی زاگرس هنرمندانی تا به این حد چیره‌دست و قهار بوده باشند.اما وقتی در سال ۱۳۱۷ خورشیدی پای نخستین هیأت باستان‌شناس به کوه‌ها، دره‌ها و دشت‌های سرسبز زاگرس شمالی باز شد.دنیای […]

لرستان و تمدن مفرغی

پیش از ورود هیات باستان‌شناسی «هلمز» به محوطه «سرخ دُم» لرستان، کمتر کسی تصور می‌کرد که اجداد سوارکاران و جنگاوران
کناره‌ی زاگرس هنرمندانی تا به این حد چیره‌دست و قهار بوده باشند.
اما وقتی در سال ۱۳۱۷ خورشیدی پای نخستین هیأت باستان‌شناس به کوه‌ها، دره‌ها و دشت‌های سرسبز زاگرس شمالی باز شد.
دنیای شگفت‌انگیز تندیس‌های مفرغینی کشف شد که نشان می‌داد دلاوران لرستان در مقابل دشمنان‌شان علاوه بر سینه‌ای ستبر، گنجینه‌های
غرورآفرینی هم در چنته دارند.

مصنوعات ظریف مفرغین یکی پس از دیگری از دل خاک حاصلخیز منطقه بیرون آمدند و کم‌کم چهره شناخته شده اقوام
باستانی شمال زاگرس تغییر کرد.
تولیدات مفرغین این منطقه که عموماً زاده‌ی هزاره دوم و اول پیش از میلاد مسیح هستند، علاوه بر نمایش مهارت
و زبردستی سازندگانشان، دنیای انسان آن روزگار را به تصویر می‌کشند.
دنیایی پر از موجودات خیالی با توانی فوق بشری که جهانی رویایی را رقم می‌زدند.

این مفرغ‌های ظریف و پرکار که امروزه به نام «مفرغ‌های لرستان» شناخته می‌شود، خیال‌انگیزترین و هنرمندانه‌ترین اشیاء مفرغینی هستند که
تا امروز به دست بشر ساخته و پرداخته شده‌اند.
مجسمه‌های ریز نقشی که کاربردشان چندان روشن نیست.
ادوات جنگی که اصلاً قرار نبوده خونی بر زمین بریزند.
ساغرها و جام‌هایی که فقط به کار برگزاری آداب و رسوم مذهبی می‌آمدند و سنجاق‌های بزرگی که بیشتر نذر
و نیازی را نمایندگانی می‌کردند(dot) همه این‌ها به علاوه تیردان‌هایی که در دستان زمخت و تنومند دلاوران ایرانی معنا پیدا
می‌کردند و لگام‌هایی که زیرسر مردگان قرار می‌گرفتند.
مجموعه‌ای از هنرمندانه‌ترین تولیدات فلزی هزاره‌های دوم و اول پیش از میلاد مسیح هستند.
موجودات ظریف، سیاه و یشمی رنگ مفرغی سال‌هاست ناظران‌شان را متحیر می‌کنند و سازندگان‌شان را سربلند.

مینیاتورهای مفرغی

بز، یکی از نخستین حیواناتی بود که به دست انسان اهلی شد.
بز کوهی همان‌طور که نقش مهمی در زندگی شبانان ساکن زاگرس غربی داشت، سهم چشمگیری هم در دست ساخته‌های این
مردمان به عهده‌ گرفته است.
بز کوهی در هنر ایران زمین نماد زایش، رویش و فراوانی است و بخاطر چابکی‌اش نماد تلاش برای یافتن حقیقت
است.
مجسمه‌های مینیاتوری لرستان که قامت ۳ – ۴ سانتیمتری دارند بیشتر به قصد آویزان کردن از اسب، کمربند و یا
لباس کودکان ساخته می‌شدند.
نقش و نگارهای این بزکوهی چنان ظریف و پرکار است و تناسباتش آن چنان به جاست که حتی اگر چند
ده برابر هم بزرگ شود، هم‌چنان خوش نقش و ظریف می‌ماند.

لرستان

تبرهایی در نقش عصا

تبرهای مفرغی هم در پیکار و هم برای شکستن هیزم به کار ساکنان باستانی لرستان می‌آمدند اما چنین کارهایی معمولاً
کار تبرهای دوسرفلزی بود.
نقش و نگارهای این سرتبر کار را برای یک هیزم شکن یا یک جنگجو سخت می‌کند.
این سرتبرها که وزن زیادی دارند، معمولاً در مراسم مذهبی به عنوان عصا از آنها استفاده می‌شده است.
مرد کلاه به سر مفرغی روی تیغه که ماهی بزرگ لیز و لغزنده را دو دستی چسبیده است.
احتمالاً «ائا» خدای بزرگ عقل و خرد است که از سرزمین‌های بین النهرین خود را تا کوهستان‌های زاگرس رسانده است
و بر این تیغه‌ی مفرغی ظهور کرده است.

لرستان

سرتبرهای تکرارنشدنی

سرتبرهای مفرغین لرستان با وجود تعداد بسیارشان، منحصر به فرد و تکرار نشدنی هستند.
فلزکاران لرستان با پایان‌کار ریخته‌گری، قالب‌های سنگی و گلی را می شکستند تا سر تبرهایشان یک اثر یگانه و بی‌نظیر
بمانند و ارزش‌شان چندین و چند برابر شود.
تعداد بی‌شمار مفرغ‌های گران قیمت لرستان، نشان از ثروت مردمان این سرزمین دارد.
فراوانی این آثار که بیشتر در مراسم و آئین‌های مذهبی از آنها استفاده می‌شد.
حکایت از جامعه به شدت مقید و مذهبی ساکن این منطقه دارد.

 لرستان

مورد نادر

کمتر شی مفرغینی از کوهستان‌های غرب زاگرس به دست آمده، که نقوش آئینی، تزئینی و تشریفاتی نداشته باشد.
یکی از این موارد نادر همین موبند عاری از تزئینات است که ظاهراً فقط برای دسته کردن گیسوان صاحبش ساخته
شده و بس، ظروف ساده، دکمه و ابزارآلات از دیگر نمونه‌های اشیاء کاربردی مفرغین بودند که با سرآمدن عمرشان دوباره
راهی کوره‌های ذوب می‌شدند تا اثر جدیدی خلق شود.

لرستان

نبرد همیشگی
نبرد پهلوان ایرانی و شیرهای شرزه‌ای که به زور بازوی او گرفتار شده‌اند، موضوع مورد علاقه مفرغ‌کاران لرستان
است چرا که داستان آن را بر روی سر سنجاق‌های نذری، لگام اسب، تیردان و در سر علم‌ها بارها تکرار
کرده و ظاهراً این داستان به این راحتی فکر و خیال آنها را رها نخواهند کرد.
روایت این نبرد، به این زودی‌ها از هنر ایرانی بیرون نخواهد رفت و در حجاری‌های هخامنشی دوباره سروکله‌اش پیدا خواهد
شد.

لرستان

لگام‌های تشریفاتی
باستان‌شناسان این لگام‌های مفرغین را معمولاً از زیر کاسه سر اجساد مردمان زاگرس نشین برداشته‌اند و به موزه‌ها
آورده‌اند.
به همین مناسبت است که لرها به این ابزار «زیرسری» می‌گویند.
داستان نگاره‌های این لگام در هنر ایران، داستان آشنایی است.
پهلوان افسانه‌ای زورمندی که به زوربازویش دو شیر مفرغین را مهار کرده است.
بارها در هنر عیلام و آشور ظاهر شده است.
از آنجا که بر تن لگام‌های مفرغینی که از گورهای لرستان به دست آمده است کمتر خط‌و خشی دیده شده
است، می‌توان نتیجه گرفت که از این دهنه‌ها در مراسم رسمی استفاده می‌شده است و بیشتر جنبه تشریفاتی داشته تا
کاربردی.

لرستان

نشان لیاقت
شیرهای نحیف ایستاده بر روی دوپا، زوجی هستند که برای نصب بر سر بیرق ساخته شده‌اند.
فلزکاران لرستان از چنین ترکیبی برای جاشمعی‌های آئینی هم بهره برده‌اند.
شیر که نشان پادشاهی ایران است حضوری مستمر و همیشگی در هنر دوران باستان ایران زمین دارد.
شیر در هنر زاگرس‌نشینان هم بسیار دیده شده است، چه در این سر بیرق مفرغی و چه بر سر گور
بزرگان‌ لر و در هیبتی سنگی، شیر برای لرها نماد دلاوری، شجاعت و لیاقت است.

لرستان

نشانی در انگشت
باستان شناسان و حفاران غیرمجاز با زیرورو کردن قبور زنان منطقه زاگرس شمالی زیورآلات مفرغین بسیاری به
دست آورده‌اند.
دستبند، گردنبند، سنجاق سر، پیشانی‌بند، دکمه، گوشواره و البته انگشترهای مفرغین منقوش، از جمله زیورآلاتی بوده است که زنان منطقه
از آنها استفاده کرده‌اند.
انگشترهای مفرغی با نقوش برجسته البته به جز پر کردن انگشت‌ها، نقش مهر و نشان را هم بازی کرده‌اند.

لرستان

انگشترهای مفرغی با نقوش برجسته

شمش‌های مفرغین
حلقه‌های ناتمام مفرغین بنا بر اندازه‌شان می‌توانند مچ‌بند، بازوبند یا پابند باشند.
این حلقه‌ها جدا از نقش تزئینی‌شان در واقع نوعی طلسم هستند برای دفع ارواح شرور، دو سر این حلقه‌ها گاهی
به سادگی رها می‌شود و گاه مانند این حلقه به سر دو حیوان ختم می‌شد.
تعداد این حلقه‌های مفرغین، چنان زیاد است که بعید به نظر می‌رسد فقط به عنوان دستبند یا پابند مورد استفاده
قرار می‌گرفته‌اند.
بعضی از این حلقه‌ها که پهن‌تر و سنگین تر از دیگر نمونه‌ها هستند.
احتمالاً شمش‌هایی بوده‌اند که به جای مسکوکات در مبادلات تجاری دست به دست می‌شدند.

لرستان

وسواس یک فلزکار
قلم و چکش فلزکار باستانی بر تمام گردی این سرسنجاق نذری لغزیده تا هیچ فضایی خالی
از نقش نماند.
بخش‌های برجسته‌تر سرسنجاق‌ها، از جمله صورت میانی این سرسنجاق، با ریخته‌گری ایجاد شده‌اند.
سپس هنرمند مفرغ‌کار قلم و چکش دست گرفته است و نقش‌های ریزتر و جزئیات و اجرای نگاره‌ها را با وسواس،
بر تن سرسنجاق مفرغی خراشیده است.
شیر دال‌هایی که در کمال صلابت و با تمام جزئیات بر صفحه مدور این سنجاق نقش شده‌اند.
از امپراتوری عیلام آمده‌اند و در تمام فلات ایران تکثیر و ماندگار شده‌اند.

لرستان

سنجاق‌های نذری
سنجاق‌های پرنقش‌ونگار لرستان از میان جزر معابد این منطقه بیرون کشیده شده‌اند.
این سنجاق نذری که پیش از هر چیزی مهارت و چیره‌دستی سازنده‌اش را نمایش می‌دهد، در میان دیوارهای معبد «سرخ
دُم» گذاشته شده بود تا پیش‌کشی باشد به ایزدی که قرار بود حاجتی را روا کند.
اینکه آن ایزد از پس برآوردن حاجت برآمده یا نه، مشخص نیست اما سازنده این سنجاق تمام ذوق و همت
خود را برای ساختن سنجاق نذری به کار برده است.
هنرمندان فلزکار ساکن زاگرس شمالی در ابتدای هزاره اول پیش از میلاد به سختی مشغول ساخت چنین سنجاق‌های نذری بودند.

لرستان

جنگ‌افزارهایی برای نجنگیدن
مطمئناً نخستین انتظاری که ساکنان باستانی لرستان، از فلزکاران هم‌عصرشان داشتند.
ساخت جنگ‌افزارها و ابزار و ادواتی بود که در زندگی روزمره به کارشان بیاید.
اما فلزکار گمنام زاگرسی، قطعاً این سرگرز منقوش مفرغین را برای استفاده در یک پیکار تن به تن نساخته است.
ممکن است سرگرزی چنین ظریف که به یک اثر هنری تمام عیار می‌ماند، به پاس دلاوری‌های سرداری سلحشور به او
هدیه داده شده باشد و یا در دستان یک روحانی، نقش یکی از ابزار اجرای یک آئین مذهبی را بازی
کرده باشند.

لرستان

سرسنجاق مهاجر
زنان ساکن زاگرس شمالی برای سنجاق کردن لباس‌هایشان از چنین میله‌های مفرغین نوک‌تیزی استفاده می‌کردند.
این میله‌ها معمولاً به بالا تنه یک بز کوهی یا یک گربه‌سان منتهی می‌شد و نشستن یک مرغابی بر انتهای
این سنجاق خیلی اتفاق معمولی نبود.
مرغابی پرنده‌ای است که کمتر در هنر ایران باستان دیده شده است و لابد از منطقه‌ای در همسایگی زاگرس شمالی
به این ناحیه مهاجرت کرده است.
با ابداع سنجاق قفلی در غرب زاگرس، ساخت سنجاق‌های میله‌ای مفرغین متوقف شد.

لرستان

سنجاق‌های میله‌ای مفرغین

راسخون

2017-02-26
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 1

نو عروس

روش موم انداختن ، مزایا معایب :روش موم انداختن ، مزایا معایب :
بهترین آرایش ، آرایشی است که ما رو زیبا تر میکنهبهترین آرایش ، آرایشی است که ما رو زیبا تر میکنه
نوع پوست شما چیست؟(توصیف و شرح انواع مختلف پوست )نوع پوست شما چیست؟(توصیف و شرح انواع مختلف پوست )
سرطان پستان و نقش ورزش و تغذیه سالم در پیشگیری از ابتلا به آنسرطان پستان و نقش ورزش و تغذیه سالم در پیشگیری از ابتلا به آن
وسایل تزیینی دست ساز آشپزخانه برای جذاب تر کردن دکور آشپزخانهوسایل تزیینی دست ساز آشپزخانه برای جذاب تر کردن دکور آشپزخانه
بهترین مکان های خانه برای تغییر دکوراسیون با کمترین هزینهبهترین مکان های خانه برای تغییر دکوراسیون با کمترین هزینه
آلوئه ‌ورا چه نقشی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارد؟آلوئه ‌ورا چه نقشی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارد؟
کبد سالم با خوردن این مواد غذایی مفید و در دسترسکبد سالم با خوردن این مواد غذایی مفید و در دسترس
کندن‌ کاغذ از سطوح‌ چوبی‌کندن‌ کاغذ از سطوح‌ چوبی‌
برای‌ پاک‌ کردن‌ چربی‌برای‌ پاک‌ کردن‌ چربی‌
طرز تهیه کیک پرتقالی برای دیابتی هاطرز تهیه کیک پرتقالی برای دیابتی ها
بستنی چوبی میوه ای هلو و بادام را امتحان کنیدبستنی چوبی میوه ای هلو و بادام را امتحان کنید
استراحت مطلق در بارداریاستراحت مطلق در بارداری
تناسب اندام پس از بارداریتناسب اندام پس از بارداری
ماده بیزوفنول به کار رفته در شیشه شیرماده بیزوفنول به کار رفته در شیشه شیر
۹ روش برای ایجاد اعتماد به نفس در کودکان۹ روش برای ایجاد اعتماد به نفس در کودکان
زندگی جالب یارا شهیدی ؛ از مدلینگ و بازی در هالیوود تا همکاری با هیلاری کلینتون!زندگی جالب یارا شهیدی ؛ از مدلینگ و بازی در هالیوود تا همکاری با هیلاری کلینتون!
زندگی تیلور سوییفت و همه حاشیه‌ های جذاب‌ زندگی اشزندگی تیلور سوییفت و همه حاشیه‌ های جذاب‌ زندگی اش
آشنایی با قرص فنتولامین از دسته داروهای قلبی عروقیآشنایی با قرص فنتولامین از دسته داروهای قلبی عروقی
تکنیک هایی برای خواب راحتتکنیک هایی برای خواب راحت
گلچینی از ست های بسیار شیک پاییزی +عکسگلچینی از ست های بسیار شیک پاییزی +عکس
سبز ارتشی رنگ مد لباس های پاییزی برای خانم های شیک پوش +تصاویرسبز ارتشی رنگ مد لباس های پاییزی برای خانم های شیک پوش +تصاویر
کاهش وزن ملیسا مک کارتی بازیگر و کمدین معروفکاهش وزن ملیسا مک کارتی بازیگر و کمدین معروف
مگان مارکل همسر شاهزاده هری و آشپزی با ساکنان برج گرنفل لندنمگان مارکل همسر شاهزاده هری و آشپزی با ساکنان برج گرنفل لندن
۱۰ مقصد گردشگری در انتهای دنیا !۱۰ مقصد گردشگری در انتهای دنیا !
هیچ کس در این دریا غرق نمی‌شود !هیچ کس در این دریا غرق نمی‌شود !
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو راهاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
بیدل دهلوی | شعر زیبای ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
دامغان | جشنواره شیردوشان یا امامدر
کارو دردریان | شعر زیبای از بس کف دست بر جبین کوبیدم
گیلان | مراسم عروس فوشای چگونه برگزار می شود؟
مهدی اخوان ثالث | شعر زیبای منزلی در دوردست
مصر | فانوس رمضان سنت فاطمیان در این دیار
روز جهانی علم در ۱۰ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز ملی کیفیت در ۱۸ آبان
ژاپن | جشن شکوفه های گیلاس در این کشور
روز جهانی ذات الریه در ۱۲ نوامبر
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
گالری آرایش عروس
خرید اینترنتی بلیط هواپیما ( ارزان تر از همه جا )
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
رایانمهرامیران پرواز